Texts
Return to list
| edit | delete | Create a new
| Statistics
| ? Help
L’ubov’ Baltazar.
Suuri ruado Suures Selläs
Source:
Oma mua. 2026. 16.09 (№ 36 (1826)). С. 3
L’ubov’ Baltazar
Suuri ruado Suures Selläs
Livvi
New written Livvic
Anuksen piirin Suuren Sellän kyläh tämän vuvven syvyskuus jo kolmattu kerdua tullah Trajektorija-fondan ruadajat, kudamii johtau Konstantin Petrov. Fondu on luajittu kogo Ven’an rahvahien tiedo-, opastus- da kul’tuurual-guhpanoloin kannattamizekse.
Fondu kannustau ristikanzoin tahtuo alallizesti suaha tieduo ymbäri olijas muailmas tutkindan da kul’tuuran kauti, ku rahvahien hengelline da ainehelline perindö pyzys tallel.
Fondu on pandu kirjoile Moskovas vuvvennu 2015, se jo on ruadanuh Ven’an eri alovehil, sit luvus Karjalasgi. Tämän kezän ruavokse fondu on ottanuh Suuren Sellän kylän Pyhän Il’l’an časounan nostamizen.
Trajektorija ruadau yhtes Karjalan Kanzallizen da alovehellizen poliitiekan ministerstvan, Karjalan jeparhienke, Anuksen piirin haldivon da Anuksen muzein, Ven’an restavruatoroin liiton alovehellizen ozaston, Petroskoin yliopiston arhitektuuran alan tundijoin, Kiži -suaren spetsialistoin da muijien järjestölöin kel.
Nikudai suuri ruado ei mene terväh. Ezmästy kerdua fondan johtajat nähtih Pyhän I’l’a’n časounan vuvvennu 2024, konzu kylän eläi Matvei Paškov kogo kylän rahvahan nimis kučui heidy Suureh Selgäh. Kylän eläi Julija Nesterova pidäy kävijöile ekskursieloi, Julija Rustamova sanelou karjalazien eländytavois da hoidau omah kodih luajittuu muzeidu. Muutgi kylän rahvas suvaijah da akkiloijah omua histouriedu da karjalastu kul’tuurua. Suureh Selgäh kävväh Ven’an tutkijat da kul’tuuran ruadajat, sit luvus kinon kuvuajat. Täs on luajittu jo enämbi kymmendy suurdu fil’mua!
Tänä kezän časounan ruadolois oli 17 alan tundijua kai Valgo-Ven’alpäi da Ven’an eri alovehilpäi. Erähät oldih perehienke, kaikkiedah 30 hengie. Hapannuot parret pidi levittiä, karzie ymbäri olijat tuhjot da puut. Vanhas časounas oli jiännyh pystöi vai yksi seiny da erähät parret. Kai pidäy nostua uvvessah alužimis algajen. Ga ezmäi pidäy kaččuo, miärätä, tutkie, mih luaduh oli nostettu endine časounu. Tädä ruavon puoldu johtau arhitektoru Aleksandr Jäskeläinen. Časounan jiännökset on hyvin tutkittu. Yksi časounan čuppu on jiännyh lujembakse, se tahtotah panna levon alle da jättiä eksponuatakse.
Aleksandr Jäskeläinen pidi luvendoloi da paginoi časounah näh Suuren Sellän rahvahanke. Hyö tovistettih sen, ku časounu täh kohtah oli konzutah tuodu muijalpäi. Se nägyy parzih luajittulois riičindän merkilöis. Jo sen jälles alahazii parzii da lat’ettu oli vaihtettu. Arhiivan tiedoloin mugah enne časounua olluh kirikkö oli 150 hengel. Sen palettuu sih kohtah jätettih vai časounu. Tässäh jiännyzien parzien puuainehen tutkimine ozuttau 1890 vuvven.
Konzu 1990-vuozinnu Karjalas pandih kirjoile kul’tuuruperindön objektoi, tädä časounua ei otettu luguh, sentäh ku se jo oli ilmai levuo da ylen pahas kunnos. Prezidentan grantan Trajektorija-fondu sai vuvven 2025 sygyzyl, dai jo tämän vuvven tuhukuus algoi ruavon suunnittelu. Suuren Sellän projektan nimi on Ilmarizen škola. Sit on kolme aiguozua. Ezmäine piettih tämän vuvven heinykuus, toine on syvyskuus, kolmas roih vuvven 2027 kezän allus. Jogahine jatkuu kolme nedälii. Syvyskuun aigua kaččomah muasteriloin ruaduo da auttamah heidy voijah tulla rajonan eläjät. Talvel spetsialistat suunnitellah pidiä käziruado-, etnogruafien da arhitektuuran aloin luvendoloi da puunleikkavusharjaituksii.
