Texts
Return to list
| edit | delete | Create a new
| Statistics
| ? Help
Natalja Sinitskaja.
Keskiaijan lövvöt: Karjalan ammuine histourii
Source:
Oma mua. 2026. 04.11 (№ 43 (1833)). С. 6
Natalja Sinitskaja
Keskiaijan lövvöt: Karjalan ammuine histourii
Livvi
New written Livvic
Vaste ei ammui Mujehjärven piirin mečis Rugajärven lähäl on löytty vahnanaigastu veššii.
Löyttylöin vehkehien joukos on miekku, piilin 12 teriä, kirves, keijäs, veičči, vyön bronzulappu, parranleikattavu, teräsraududisku, kuduas on ornamentu.
– Se on aiga suuri da tärgei löydö. Voimmo sanuo, ku kaikkien nämmien vehkehien omistajannu oli ei tavalline, ga korgeitazoine, rikas voinumies. Niilöin vehkehien ijäkse voimmo panna XIII vuozisuan enzimäzen puoliškon. Ga se vaigu täkse aigua, ku ies ollah vie tarkat tutkimukset, sanou Kielen, literatuuran da histourien instituutan arheolougien ozaston tiedoruadai Aleksei Tarasov.
Abuu da kannatustu tädä löydyö tutkijes da arvostajes meigäläzet tiedomiehet suadih vahnanaigahizien karjalazien kalmužimoin tutkijas, Kunstkameran tiedoruadajas Stanislav Bel’skois, kudai tänä keviän andoi Karjalan Kanzallizeh muzeih Luadogan päivänlaskupuolen mualoin Hiitolan rinnal löyttylöi artefaktoi — läs 150 vehkehty: sormustu, piilien da keijähien teriä, kirvesty, tuliraudua, ristua da muudu.
— Täl aigua Bel’skii on kaikis suurin keskiaijan tutkii Ven’an luodehpuoles. Hänengi arvostuksien mugah Mujehjärven mečäs löytyt vehkehet ollah XIII vuozisadua, ližiäy Tarasov.
Voibi arvata, ku löyttylöin vehkehien rinnale oli konzulienne pandu muah rikas voinumies. Sih aigah, XIII vuozisual kuolluzii jo pandih muah, ei poltettu, kui X vuozisual.
— Kai vehkehet on kaivettu ei syväl, 40 sentii vai. Niilöih niškoi vai vähäzel vikse čöngeldettih mua da piälpäi vehkehet katettih durmel, jatkau Aleksei Jurjevič.
Tiedomiehien arvostuksien mugah löydölöin kohtas konzulienne ammui oli pandu muah juuri karjalaine voinumies. Muah panendutabagi on sen tovestuksennu: karjalazet ei kaivettu syvii haudoi kuolluzih niškoi. Muah pandu voinumies oli aiga rikas, ku sai ostua ičele romanskoin miekan, kudai vikse oli tavottu Jevroupan päivänlaskupuoles.
— Työnimmö sen kohtan muat ekspertiizah Piiterih, vuotammo vastavustu. Minä ylen äijäl uskozin, ku muas löytäh ainehii, kuduat tovestetah, ku konzulienne ammui sinne muah oli pandu ristikanzu, uskou Tarasov.
Mujehjärven rinnal löytty miekku on kiännetty vembelelleh.
— Enne, voinumiehen kuoltuu hänen kel muah pandihgi kai hänen omat vehkehet. Tiettäväine, miekkugi. Se katkattih, murendettih libo rikottih vie kuitahto. Se yksielpäi oli kunnivonozutus voinumiehele, toizielpäi kai hänen vehkehet pandih muah yhtes omistajan kel, ku niilöil ei olis uuttu omistajua, sanou Tarasov.
Muah kaivettuloin vehkehien viehkakse vikse oldih pandu kivet. Tutkijat ei voidu selgieh azettua niidy nigo kruugah, nigo nellikköh. Rinnal oli löytty kaunis valpahansinine kvartsittukivi, kudai vikse nareko oli pandu kalman rinnale sen kohtan ozutusmerkikse.
Keskiaijan vehkehet oli löytty ihan petties. Rugajärveläine Ol’eg Kipkov on eččomies da tutkiu Ižänmuallizen voinan tapahtumii da kohtii.
— Sie, kus lövvimmö paginal olijat vehkehet ymbäri on äijy ammundukuoppua, gil’zua, bul’kuu, snar’uadua, kerdou Aleksei Tarasov.
Se vie kerran tovestau, ku Karjalan muat ainos oldih rajal, niilön periä torattih vuozisualoin luguh.
