Lemmas

Return to list | delete | edit

yläh

language: Livvi

part of speech: Adverb

phonetic variants: ylähäkse (Kondushi, Syamozero, Tulmozero)

Speaker
Michurova, Nadezhda V.
1985 year of birth
birth place: Olonets, Olonecky Destrict, Republic of Karelia

1 meaning

  • Russian: вверх, наверх
  • English: up, upwards
concept: upwards

translation

Veps: ilhäks; ülähaks; ülähäks

Ludian: yläh; ylähäkse; ylähäkš

Karelian Proper: yläh; ylähäkse; ylähäksi; ylähäkši; ylää

dialects of usage: Nekkula, Syamozero, Tulmozero, Vedlozero, Vidlitsa

Examples (132)

the best an excellent a good a bad

1. Kondii piä alahpäi da perze ül’ähpäi, perze ül’äh, piä alahpäi, vai möttiäw, vai möttiäw, vai möttiäw.
Медведь идёт, переваливаясь с ноги на ногу (‘голова вниз – зад вверх, зад вверх – голова вниз’), все идёт да идёт, все идёт да идёт. ("Kondian minä näin")
2. Ištuw n’eidoi meren rannas
kuldažiljoil kivüžil,
kaččow ül’äh – päivü pastaw,
kaččow alah – venoi sowdaw.

Сидит девушка на берегу моря,
На золотых камешках [сидит],
Смотрит на небо (‘вверх’) – солнышко светит,
Смотрит вниз – лодочка плывёт.
("Ištuw n’eidoi meren rannas")
3. Kaččow ül’äh – päivü pastaw,
Kaččow alah – venoi sowdaw.

Смотрит на небо — солнышко светит,
Смотрит вниз – лодочка плывёт.
("Ištuw n’eidoi meren rannas")
4. Kaččow ül’äh – päivü pastaw,
Kaččow alah – venoi sowdaw...

Смотрит на небо – солнышко светит,
Смотрит вниз – лодочка плывет...
("Ištuw n’eidoi meren rannas")
5. Sit minuu baba nostau yläh, a häin heiniä lykkiu, minä sie painelen.
Затем бабушка поднимает меня вверх, а она сено бросает, я там его утрамбовываю ногами. (Lapsennu harjaitettih ruadoh)

2 meaning

  • Russian: ввысь

Examples (126)

the best an excellent a good a bad

1. Kačoimmo yläh da olimmo kui pienet lapset, da ajattelimmo, kuibo tämä kazvitiijolline sadu voibi hävittiä?! (Kezä keskel talvie)
2. Ül’äh menen, alah menen, sie hawdah azetun, on hawgahažie…

Иду вверх, иду вниз, там останавливаюсь у глубокого места (‘ямы’), где водятся небольшие щуки...
(Kui ongel’e kävüin)
3. Konzu meil kivi raadabo, jawhoo, sit müö pahmahat, petkelet, značit, nostammo üläh, sit ei survo: kahtu kerras ei ratas keendännüh, ei olluh voimaa muga: veziratas oli pieni, ei muga suuri olluh, vezi ewllut peeliči menii, a alači menii oli.

Когда у нас жёрнов работает, мелет, тогда мы ступы, песты, значит, поднимаем вверх, тогда не толчёт: [два вала] колесо сразу не поворачивало, не было столько силы, водяное колесо было маленькое, не такое большое было, да и вода была не наливная, а подливная.
(Minä kačoin melliččee)
4. Ga yläh nostuu kai hengen täyttäy – moine čoma kai on ymbäri. (Jäämäki – valloittamatoi karjalaine linnu)
5. Kerran ruočit omil venehil nostih Luadogaspäi Raholanjogie pitkin yläh, hyö piästih koskessah, da tahtottih piästä ielleh. (Jäämäki – valloittamatoi karjalaine linnu)