Lemmas

Return to list | delete | edit

izändä

language: Karelian Proper

part of speech: Noun

pronunciation: izändä (Reboly, Rugozero, Tunguda, Valdai), iźänd΄ä (Padany, Vesyegonsk), iźäńd΄ä (Tikhvin, Tolmachi)

phonetic variants: isäntä (New written karelian, Kestenga, Knyazhaya, Uhta, Voknavolok); ižändä (Myandyselga); izändi (Dyorzha)


1 meaning

  • Russian: хозяин, глава семьи

translation

Veps: ižand

Livvi: ižändö

Ludian: ižand; ižände

dialects of usage: Padany, Reboly, Rugozero, Tikhvin, Tolmachi, Tunguda, Valdai, Vesyegonsk

Examples (122)

the best an excellent a good a bad

1. – Muhahti Mal’kon izändä, ajau kunne hänellä pidäy.
- Усмехнулся хозяин Малько и едет дальше. (Kakši Vas’ka-dieduo)
2. Zdoroukaiččieči, šiidä kyžyy izännäldä:
– Иван Алексеевич, ты знаешь как назвали наш колхоз?

Поздоровавшись, спросил у хозяина:
- Иван Алексеевич, ты знаешь, как мы назвали наш колхоз?
(Verejät noužovah)
3. Toizissa kylissä sboriščah varoin palkattih izännäldä pertin, a miän sboriščat klubašša oldih.
В других деревнях, в которых не было изб-читален, для "сборищ" нанимали частные дома, у нас же это мероприятие устраивалось в клубе. (Verejät noužovah)
4. Izännättä kodi sirotina.
Без хозяина дом сирота. (Šanapolvet da aforizmat. 2. I-M)
5. Monella izännällä i koira häviey.
У нескольких хозяев и собака сдохнет. (Šanapolvet da aforizmat. 2. I-M)

2 meaning

  • Russian: муж

Examples (114)

the best an excellent a good a bad

1. Ei mamalla, a tällä izännällä, žen aittazen.

Не маме, а этому, хозяину амбара того.
(Lapšen vied’ih pahaččazet)
2. Šinne män’i avuaminke izän’dä, avai, šielä Jormo.

Туда пошел с ключами хозяин, открыл, там Ермолай.
(Lapšen vied’ih pahaččazet)
3. Ol’i ka kyläššä yhеllä izännällä žemmuon’e hebon’e.

Была вот в деревне у одного хозяина такая лошадь.
(Kun olet dorogašša...)
4. Toko šanotah, miwla ol’i že d’ielo, što miwla nagole šanottih, što ka mie kuin läz’ewvyin, što bruwdun šeizoja vez’i šiwla on, šanow, izän’dä gor’ewtettu...

Обычно говорят, у меня было это дело, что мне постоянно говорили, что вот я когда заболела, что от стоячей воды пруда у тебя, говорит, хозяин (воды) огорчился...
(Vejenizän’däh tože pidäw t’ied’iä...)
5. Mel’l’ikkä že, izän’dä, mužikka kaččou kuin ruadau, hyviingo, tagou hän’en, podgotovit, i jauho rubieu rugehešta luad’iečemah, i ves’ma hyvä.
Мельник же, хозяин, мужчина следит, как работает, правильно ли, зазубрит их (жернова), подготовит, и мука будет изо ржи делаться, и очень хорошая. (tuul’imel’l’iččiä iellä kuin srojittih t’iälä mužikat...)

3 meaning

  • Russian: хозяин, дух (домовой, водяной, баенник)

Examples (115)

the best an excellent a good a bad

1. Kaikkual on, i mečäššä on izännät.
А когда мы впервые [в году] ходили в лес, нужно [было] взять какое-то угощение, ну, конфетку положу. (Kyly, eri vigahizet)
2. Ei mamalla, a tällä izännällä, žen aittazen.

Не маме, а этому, хозяину амбара того.
(Lapšen vied’ih pahaččazet)
3. Šinne män’i avuaminke izän’dä, avai, šielä Jormo.

Туда пошел с ключами хозяин, открыл, там Ермолай.
(Lapšen vied’ih pahaččazet)
4. Ol’i ka kyläššä yhеllä izännällä žemmuon’e hebon’e.

Была вот в деревне у одного хозяина такая лошадь.
(Kun olet dorogašša...)
5. Toko šanotah, miwla ol’i že d’ielo, što miwla nagole šanottih, što ka mie kuin läz’ewvyin, što bruwdun šeizoja vez’i šiwla on, šanow, izän’dä gor’ewtettu...

Обычно говорят, у меня было это дело, что мне постоянно говорили, что вот я когда заболела, что от стоячей воды пруда у тебя, говорит, хозяин (воды) огорчился...
(Vejenizän’däh tože pidäw t’ied’iä...)

wordforms (30)

izän|dä