Тексты
Вернуться к списку
| редактировать | удалить | Создать новый
| Статистика
| ? Помощь
Rikas Karjalan mua
Источник:
Oma mua. 2026. 04.11 (№ 43 (1833)). С. 7
Rikas Karjalan mua
карельский: ливвиковское наречие
Новописьменный ливвиковский
Šuojun miekku
Šuojun kyläs vuvvennu 1996 ihan petties oli löytty vahnanaigaine miekku, kuduan igä tiedomiehien mugah on X vuozisada – XI vuozisuan algu. Sen löydi paikalline eläi 40 sentin syväl. Muas miekas ymbäri oli puuhiildy da pilkottuu kirpiččiä. Miekku painau 880 grammua, on 76 sentii pitky, kudamis 62 sentii on iče miekku, 14 sentii – varzi. Varres on kaksipuoline huipukkučomendus da tiähtiristikkö, kuduas on 7, 5 sentii pitky uurdeh. Miekan terä on 5 sentii levevytty, konzulienne se oli leviembi. Tiedomiehet arvatah, ku miekku oli konzulienne vahnanaigahizes kalmas Šuojun rannal. Tiedomiehien mugah mostu miekkua oli Norjas, Suomes da Jevroupan päivännouzupuoles.
Očanlahten miekku
Vuvvennu 2017 Lahdenpohjan Očanlahtes, kahten kilometrin piäs Kurkijovespäi duaččuniekku muadu kaivajes löydi 32 sentii pitkän miekan. Miekas ei olluh alembastu puoldu, tutkimukset ozutettih, ku se oli murendettu vie enne miekan muah puutundua. Teräs, tiähtiristikös da huipukas oli syviä hellelmustu da rauduköyhendy. Pyöryžäs huipukas on löytty kangahan mineralizoittuu jiännösty. Ravvan al nägyi ornamentu, kudai on luajittu hoikal hobjulangal. Tiedomiehien mieles miekku oli luajittu Suomen lounaspuoles libo vie loitomba päivänlaskupuoles – Gotlandan suarel.
Löydölöin merkičys
Karjalan mualoil löytyt miekat, kuduat tiedomiehien mugah on luajittu enimite IX–XIV vuozisualoil annetah vallan uskuo, ku paikallizet eläjät piettih käzis ulgomualazii miekkoi, ostettih niidy Jevroupan da Skandinaavien mualois, toinah aijan aloh loitos eläjien neroniekoin peräh nerovuttih luadimah omuagi mostu. Karjalan kannas da Luadogan luodehpuoli kuuluttih suureh Päivänlaskupuoli – Päivännouzupuoli – torruntaibaleheh, mi andoi paikallizele rahvahale mahton ostua tämänmostu miekkua libo vaihtua mihtahto, toinah meččyzvierien nahkah. Moizet lövvöt ollah tärgiet, ku annetah tieduo, mittustu torrun da kul’tuuruyhtevysty oli Karjalan mual keskiaijal, kui da midä elettih ennevahnas rahvas. Karjalas on löytty läs kymmendy aigahizen keskiaijan miekkua, kai net puututtih meile käzih murendettuloinnu libo vembelekse kiännettylöinny.
