Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

emändä

язык: карельский: собственно карельское наречие

часть речи: существительное

произношение: emändä (Валдайский, Мяндусельгский, Паданский, Ребольский, Ругозерский, Тунгудский), emäńdä (Тихвинский), emänd΄ä (Весьегонский), emäńd΄ä (Толмачевский)

фонетические варианты: emäntä (Новописьменный севернокарельский, Вокнаволокский, Кестеньгский, Княжая, Ухтинский); emändi (Дёржанский)


1 значение

  • русский: хозяйка, жена
понятие: хозяйка

перевод

вепсский: emag

карельский: ливвиковское наречие: emändy; emändö

карельский: людиковское наречие: emag; emänd; emände

диалекты употребления: Валдайский, Весьегонский, Мяндусельгский, Паданский, Ребольский, Ругозерский, Тихвинский, Толмачевский, Тунгудский

Примеры (147)

лучший отличный хороший плохой

1. Hiän jo l’iew ti̬agiez’eh iče emän’dä talošša, a d’iedon da bi̬abon luoh hypelläh konža to nuoren mučon poijat i tyttär’et.
Она уже будет частенько сама хозяйкой в доме, а к дедушке и бабушке бегают некогда молодой жены сыновья и дочери. (Mi̬as’l’enčan’ed’el’illä...)
2. Karielakši "počči" – "poros’onok", ka emändä i pölläšty, što vävyllä lieni vähä šyömistä, vielä poros’onkua pakkuou.
"Поччи" - по-русски будет поросёнок. Вот хозяйка и ужаснулась, подумав, что зять ещё и поросёнка требует. (Nuori moržien igävöiččöy)
3. Ičeh emändä i noštamah läksi. Vielä tuldih susieda Paro da kohtahizet Jeudi i Mar’u. Ka tämänmuone arteli.
Сама хозяйка вышла нарывать, а ещё пришли соседка Паро, да Евди, которая через улицу живёт, да Марья – вот такая артель. (Miän leššet)
4. Šiih že emändä läzeydy, da väliän i kuoli.
К тому же хозяйка заболела, да и вскоре умерла. (Verejät noužovah)
5. Emändä kynžilöistä kylläne.
Хозяйка от ногтей сыта. (Šanapolvet da aforizmat. 1. A-H)

2 значение

  • русский: миф. дух, хозяйка

Примеры (139)

лучший отличный хороший плохой

1. Eräš nuori mieš kerto miula, jotta kerran, kymmenisen vuotta takaperin, hiän uškaltautu maissella kevätkalua sakuskana Kiestinkissä eryähän emännän luona. (Kun ruohtinet maissella kevätkalua, olet karjalaini!)
2. Olipa šiinä hajuo koko talošša emännän aštuos’s’a kynnykšen yli kevätkalapl’uota kiäššä! (Kun ruohtinet maissella kevätkalua, olet karjalaini!)
3. Emännän kera taloh tultih kamppiet ei kovin vanhašta kaupunkitalošta, mi oli purettu monen toisen talon kera 1960-luvun lopušša, konša tehtahan rakentamisen takie kaupunkin Kolmaštoista-oša oli pienennetty. (Kintahan talo)
4. Miun on tyynet tyttöpiijat,
Miun on kainot karjapiijat,
Emännät epäpätöiset,
Tämämpä Jeešukšen kešällä.
(Mesikämmen käpperöin’i)
5. Emän’dä, muamo jiäw piiruada paistamah, emännöimäh nuoremminke, kumbazet ei jo vielä piäššä kir’ikköh.

Хозяйка, мать остается дома печь пироги, сидеть с младшими, которые еще не ходят в церковь.
(R’iähis’tä)

словоформы (32)

emän|dä