Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

katkata

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: глагол

фонетические варианты: katkua (Кондушский, Сямозерский, Тулмозерский)

фразеологизмы
katkata väit - потерять здоровье (букв. переломить силы)
nivelii katkuau - всё тело ломит (букв. сухожилия рвёт)
Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: сломать, переломить, переламывать
понятие: переламывать

перевод

вепсский: katkaata; katkeita

карельский: людиковское наречие: katkaita; katkuoda

карельский: собственно карельское наречие: katata; katkata

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Неккульский

Примеры (79)

лучший отличный хороший плохой

1. Häi otti i kirvezvarren katkai.
Он взял да сломал топорище. (Kaksi vellesty)
2. Häi nojevui omah keppizeh, seizoi moine pieni da ozatoi vahnu ristikanzu, kudai ijän kaiken pidi tädä meččiä omannu, keräi sie marjat dai sienet, eigo ni oksastu tyhjäh katkannuh.
Он опёрся о свою палочку, стоял такой маленький и несчастный старый человек, который всю жизнь считал этот лес своим, собирал там ягоды и грибы, зря даже веточку не сломал. (Ižändäzet-emändäzet)
3. Nast’oi oppi katkata kukanvarren, no nikui ei voinnuh.
Настя попробовала надломить прутик стебелька и никак не могла. (Päiväzen aittu. 3)
4. No, a tata kerran katkai jallan i vie nuori oli, naverno, myö vie pienet olimmo.
Ну, а папа однажды сломал ногу. он тогда молодой был, наверно, и мы тогда маленькими были. (Тata oli ylen šuutkas mies)
5. Sit tuattah riičči vastan da käski katkata joga vičan erikseh.
Тогда отец развязал веник и велел ломать по одному пруту. (Tuatto da pojat)

2 значение

  • русский: порвать, прекратить, прервать

Примеры (77)

лучший отличный хороший плохой

1. A ajatukset net ei olla kui televiizoru – niilöi ei sua loppie, katkata pul’tan knopkua painajen...
А мысли эти не как телевизор - их нельзя закончить, прервать, нажав на кнопку пульта... (Televiizorattah)
2. Toiči oli paha mieli sen periä, gu školas kiellettih pagizemas karjalan kielel, suomen kielehgi opastandu katkattih vuvvennu 1956, konzu opastuin kolmandes kluasas.
Иногда я расстраивался из-за того, что в школе запрещали говорить на карельском языке, преподавать финский язык прекратили в 1956 году, когда я был в третьем классе. (Siämäjärven kangastus – saga)
3. Partizuanoil puutui katkata vihollizen puolistus da mennä sit läbi.
Партизанам удалось прорвать защиту врага и пройти дальше. (Musto puolistajis. 2)
4. Minä en ehtinyh ni silmii lipahuttua, gu piämies čukeldih stolan alle keriämäh hernehii, ga paginua ei katkannuh, vai omua lad’d’uau.
Я не успела даже моргнуть, как начальник нырнул под стол собирать горошины, но разговора не прервал, а продолжал твердить своё. (Ystäväzet)
5. I ajatus sevoittua hänen nimi zlud'd'ien pahoin paginoin keskeh da händy iččie tuvva heile edeh - tämä hirvei ajatus silloi pöllästytti minuu, minä katkain paginan da segoin.
И мысль впутать имя ее между гнусными изветами злодеев и ее самую привести на очную с ними ставку — эта ужасная мысль так меня поразила, что я замялся и спутался. (Kapitanan tytär. Nellästostu lugu. Suudo)

3 значение

  • русский: отломить, отколоть

перевод

вепсский: katkaata; katkaita; katkeita; lohkaata; lohkaita; lohkeita

карельский: людиковское наречие: lohkaata; lohkaita

карельский: собственно карельское наречие: katata; lohata; lohkota

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (75)

лучший отличный хороший плохой

1. Minä räbiniä katkain, söin-söin räbiniä – vačču täydyi.
Я нарвала рябины, ела-ела рябину – наелась. ("L’ähtiimmö müä siäneh...")
2. Katkai niittäi palan leibiä da andoi hukale.
Отломил косарь кусок хлеба и дал волку. (Hoivu leiby)
3. Otetah da kol’čazen kanale syötetäh, oigias siives sulgaine katkatah tunnuksekse.
Взяли да и отдали курице склюнуть кольцо, на правом крыле пёрышко обломали для приметы. (Oli ennen ukko da akku)
4. Tuuli oli katkannuh suuren jiäpalan, kudamal oli tuhat hengie kalastajua.
Ветер отколол большой кусок льдины, на которой было около тысячи рыбаков. (Luadogan meren legendu. 2)
5. – Oi, kui hyväle tullah, opi katkata hukanniinin kukkaine, – sanoi Mitraša.
— Они хорошо пахнут, попробуй, сорви цветочек волчьего лыка, — сказал Митраша. (Päiväzen aittu. 3)

4 значение

  • русский: разорвать

Примеры (71)

лучший отличный хороший плохой

1. Suomen Kuvvenden Armien piämiäränny oli hinnal mittuoltahto katkata Tuulosjoven Puolistusfrontu da kerras kohti piästä Svirijovele.
Целью Шестой Финской армии было любой ценой прорвать Тулокский защитный фронт и сразу попасть на реку Свирь. (Pyhämatku. 2)
2. Ei d’o käil sua katkua, da ni käil katkotud hallot eulla, kirvehel l’eikotud ollah.

Руками дрова не переломаешь, нельзя руками переломать, [хотя так причитывают], топором перерублены.
(Endine svuad’bo. Vie n’eičutkül’üh näh)
3. Odva lekkuu ielleh Jumal, onhäi gu jallat katkai. (Ole luja, ristikanzu)
4. Starikkaine otti hänel kol’čazen, syötti sen kanal, a ku vois se kana tundie, katkai oigies siives sulgazen. (Tiedoiniekku)
5. A sanottu on jo enne meidy: hyvä mieli ruavon ruadau, paha – kaksi katkuau. (Priäžäh jauhoh)

словоформы (148)

katk|ata (-uan, -uau; -atah; -ai, -attih)