Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

valdu

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: существительное

фонетические варианты: valdo (Кондушский)

фразеологизмы
andua valdu - потворствовать, позволять (букв. дать волю)
ottua valdu - одолеть (букв. взять волю)
Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: власть
  • английский: authority

Примеры (710)

лучший отличный хороший плохой

1. Heil pidäy valdu meijän piäl, kaiken valdu rahvahan piäl.
Им нужна власть над нами, над всем трудящимся народом. (Ruadorahvahale kaiken muan)
2. Vierahas vallas, ku kala merras.
Под чужой властью, что рыба в мереже. (Sananparret)
3. 6 A suagua tiedämäh, ku valdu on annettu inehmizen poijale mual jättiä riähkii (silloi sanoi hullannuole): nouze, ota omas sija i mene kodih.
6 Но чтобы вы знали, что Сын Человеческий имеет власть на земле прощать грехи, - тогда говорит расслабленному: встань, возьми постель твою, и иди в дом твой. (Matfian hyvä sanondu. 9.)
4. 8 Konzu rahvas sen nägi, diivoindeltihes i kiitettih Jumalua, kui oli andanuh moiman vallan inehmizile.
8 Народ же, видев это, удивился и прославил Бога, давшего такую власть человекам. (Matfian hyvä sanondu. 9.)
5. 1 I häi kučui 12 opastettavat omat i andoi heile vallan paganoin hengien piäle, ajua heidy i tervehtyttiä joga hiän, joga voimattomuon.
1 И призвав двенадцать учеников Своих, Он дал им власть над нечистыми духами, чтобы изгонять их и врачевать всякую болезнь и всякую немощь. (Matfian hyvä sanondu. 10.)

2 значение

  • русский: воля, возможность, право

перевод

вепсский: vaad; vald; vaud; voud

карельский: людиковское наречие: vald; valde

карельский: собственно карельское наречие: valda; valta; vällä; väl’l’

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (706)

лучший отличный хороший плохой

1. Pidäygo teile valdu avata Rosien sydämes fuabrikkoi da zavodoi, vai pidäy teile meijän meččy da muabohatstvat?"
Нужна ли вам свобода, чтобы открыть внутри России фабрики и заводы, или нужен вам наш лес и нужны богатства земли?" (Ruadorahvahale kaiken muan)
2. ... anduatto meile valdu luadie oma eloaigu, kui myö iče sidä tahtommo.
...дайте нам волю построить свою жизнь так, как мы сами хотим это сделать. (Ruadorahvahale kaiken muan)
3. Gostis ei ole oma valdu.
В гостях не своя воля. (Sananpolvet, privutkat)
4. Sehäi oli se aigu, konzu karjalazil annettih valdu jiävie omua muamankieldy.
Это же было время, когда карелам дали возможность говорить о родном языке. (“Konzu lapset ollah pienet, heile voibi opastua hos midä”)
5. Tuatto meijän, sinä olet taivahal, i pyhittäh nimi sinun, i tulou carstva sinun, i liennou valdu sinun, kui taivahal i mual, leiby meijän heittelemätöi anna meile nygöi, i jätä meile velgat meijän, kui i myö heitämmö velguniekoin meijän, i elä vie meidy pahah, i piästä meidy ounahas.
Отче наш, сущий на небесах! Да святится имя Твое; да приидет Царствие Твое; да будет воля Твоя и на земле, как на небе; хлеб наш насущный дай нам на сей день; и прости нам долги наши, как и мы прощаем должникам нашим; и не введи нас в искушение, но избавь нас от лукавого. (Перевод некоторых молитв и сокращенного катехизиса на олонецком языке. Malittu Jumalan)

3 значение

  • русский: режим (государственный строй)

Примеры (698)

лучший отличный хороший плохой

1. Viijeksetostu vuvvekse Korelan ujezdu joudui Ruočin vallan uale.
На пятнадцать лет Карельский уезд попал под режим Швеции. (Ristilahten tora)
2. Uvven suarin valdua ei tunnustettu kai bajarit.
Режим нового царя не признали все бояре. (Ristilahten tora)
3. I kummoksie ei midä ole, hüö ei voija kohti sanuo, čto heil muudu ni midä ei pie, ku vai ottua valdu ruadajoil da krest’janoil käzis iäre.
И неудивительно, они не могут прямо сказать нам, что им ничего другого не надо, кроме как отобрать власть из рук рабочих и крестьян. (Ruadorahvahale kaiken muan)
4. Heil pidäw valdu meijän piäl’, kaiken valdu rahvahan piäl’.
Им нужна власть над нами, над всем трудящимся народом. (Ruadorahvahale kaiken muan)
5. 133. Miäli piäs, valdu käis (sanotah naimah ruvetes libo miähel’e mennes).
133. Сын ты мой, а ум у тебя свой (‘ум в голове, воля в руках’) (говорят сыну перед женитьбой или дочери перед замужеством). (Sananpolvet, privutkat)

словоформы (43)

val|du (-lan, -dua; -doi)