Texts
Return to list
| edit | delete | Create a new
| Statistics
| ? Help
Rugoev Juakko .
Orava ta Jänis
Source:
Kipinä. № 2, 2026, p. 6-7
Kiänti Maikki Spitsina
Rugoev Juakko
Orava ta Jänis
Karelian Proper
New written karelian
Olipa kerran Orava. Hiän rakenti okšista, šammalista ta kuušenlatvoista lämpimän pešän korkien puun latvah. Šiitä hiän keräsi äijän käpyjä, kumpasissa oli makeita šiemenie. Kohta alko šatua lunta, pakkani alko paukkua ta tuisku tuivertua. Ka Oravan oli hyvä olla lämpimäššä pešäššäh.
Kerran hiän läksi juokšentelomah hankie pitin ta näki erähän penšahan juurella šuuren valkien otukšen. Šillä oli pität korvat, lyhyt häntä, ristišuu ta šuuret pyöriet šilmät.
– Ken šie olet? kyšy Orava.
– Olen Jänis.
– Mitä ruat tiälä?
– Levähtelen tiälä kun vaivuin yöllä ruokua eččiessäni. Šatatin jalan enkä jakša kulkie pitkie matkoja.
– Eikö šiula ole pešyä?
– Ei jäniksillä ole pešyä.
– Ka šiehän kylmät pakkasella!
– Kun kovalla pakkasella kylmäy käpälie, šilloin tanššin lämpimikseni hankella.
– Miula on hyvä lämmin pešä. Otan šiut luokšeni elämäh. Tule mukah.
Jänis läksi Oravan kera. Hyö tultih šuuren männyn juurella. Orava ruttoh kiipesi pešäh ta kučču šinne Jänistä.
Jänis yritti kiivetä mäntyh, ka šen kynnet luiskahtih. Jänis tipahti hankella ta rupesi itkömäh.
– Miula ei ole niin terävie kynšie kuin šiula.
Orava laškeutu alaš.
– Elä ite. Luajimma šiula pešän tämän männyn juurella. Mie rupien työntämäh šiula šiemenie ta varteiččomah, jotta eikä hukka eikä repo hyökättäis yöllä šiun piällä.
Orava ta Jänis kaivettih lumeh kuoppa. Aluštakši hyö kannettih pehmietä havuo ta n’uavua, mitä Orava irrotti puunrunkošta.
Ta niin hyö alettih elyä yheššä – Orava ylähällä, Jänis alahalla.
Orava kostitti Jänistä šiemenillä. Toičči Jänis käveli jyršimäššä lähisie huapavešoja. Päivisin hyö leikittih lumešša ta juoštih kilpua. Kerran Jänis löysi lumen alta makeita korttehie ta toi yhen niistä Oravalla. Orava maisteli, ka korteh ei miellyttän häntä.
– Kuin voit šyyvvä šemmoista kovua heinyä? šano Orava.
– Miušta še on mehukkahampi kuin šiun šiemenet, vaštasi Jänis.
Hyö väiteltih kenen mieliruoka on parempi, ka še ei rikkon heijän hyvyä šopuo. Ta niin talvi mäni rattoisašti. Tuli kevät. Lumi šuli. Ruoho alko vihertyä, hiiret touhuttih hiirenkoloilla. Šilloin Jänis šano:
– Miun jalka on jo terveh. Nyt löyvän ičeki ruokua. Lähen eččimäh veikkojani ta čikkojani. Passipo šiula, kunnon Orava!
– Hyvyä kešyä šiula, Jänis. Tule šykyšyllä uuvveštah. Elämmä tuaš kylmän talven yheššä!