Texts
Return to list
| edit | delete | Create a new
| Statistics
| ? Help
Galina Ol’kina.
Joute eihäi sua olla
Source:
Oma mua. 2026. 21.10 (№ 41 (1831)). С. 7
Galina Ol’kina
Joute eihäi sua olla
Livvi
New written Livvic
Terveh teile, hyvät oman karjalan kielen lehten ruadajat da azujat: Natalja Anatoljevna Sinitskaja da sinun silmis toizet armahat ruadajat, kui Natalja Antonova, Margarita Kemppainen dai toizet. Kaikile ruadajile hyviä tervehytty, ozua, lykkyy da muudu kaikkie hyviä.
Ammui minä en kirjutannuh omah lehteh, ga luven sidä kus vai puuttuu silmih. Otan kirjastospäi, tiluandas ei ole tolkuu. Pošturuadajat muutellahes puaksuh, kodih adressii myö konzu tuvvah, konzu ei.
Minul teih on suuri kyzymys: himoittau työndiä erähii pajon kiännöksii. Nygöi olen paha kävelii, piädy pyörittäy. A joute eihäi sua olla, pidäy midätahto ruadua. Käziruaduo ni niegluo jo en voi, yölöil käzii kivistäy. Vot sit luven da kirjutan. A mozgut štobi ei homehtuttas, iččeh näh kiänän pajoloi, kudamii iče pajatimmo hora-joukol da L’us’anke kahtei, da astuškoi. Osobo himoittau kirjuttua net častuškat, kudamat myö pajatimmo kahtei brihačunke. Toinah kelletah tulou mieleh net pajattua karjalakse, ved’ eihäi yksii ven’alažii pajoloi pajateta.
A histourii rodih moine, se oli ihan tozi.
Minä, kui enimät nuoret neidižet käydih kluubah, dai minägi školan loppehuu rubein käymäh pajattamah sizärel peräh. A sit igä tuli, menin miehel, rodih keskustua pajot. Ukko ei kieldänyh, sanoi: "Mene pajata, vai lapsi ota keräl, libo jätä nänky". A nänkiä meijän susiedoil oli äijy, emändy minunke rubei käymäh pajattah, sie oli kui detsadu.
Talvel, jälles uuttu vuottu, kluubah tuli uuzi ruadai da rubei keriämäh joukkuo. Myö susiedanke enzimäzet kirjutiimmokseh. Rubeimmo kevätkuun 8. päiväkse konsertua varustamah. Pajoloin pajatandas ei olluh azetustu, a johtai himoili častuškoi, ku ken rubies. Azetus tuli minuh. Minä en olluh vastuzin, ga toizekse pidäy briha. Sih sežo rodih azetus. Ruvettih kehittämäh soittajan vellie, häi yksinäh "sol’no" pajatti, ga vie školah kävyi. Repetitsiel hyvin meil mendih častuškat dai programmah net pandih.
Tuli pruazniekkuehty, kaikin rahvas kerävyttih kluubah. A minun naparniekku ei tahto lähtie kluubah. Muamah dai tuattah hyväl dai pahal sanal prižmitäh:
– Mis on viga, et lähte kluubah, velli, kačo jo on veriäzil, a midä sinul rodih?
– Ga midäbo, sanou, babin kel pandih pajattamah.
– Mittuman? kyzyy muamah.
– Ol’kin Galina-t’outan kel.
– Oi, Vit’a-rukku, tämän babinke älä varua huigiedu, voit pajattua.
Da sit jälles sidä kerdua kodvan niidy častuškoi pajatimmo. A sit jo minun lapset kazvettih, Vit’a nai, sit myö hänenke pajatimmo. Mučoi istui zualas enziriävyl da käzii pläkytti enämbäl muidu. Vit’ua jo ei ole hengis, a mučoidu en musta, ongo hengis. Myö pajatimmo ven’akse, a minä kiänin karjalakse. Gu kelle pättäneh nämmä kuplietat, voijah minun sanat kohendua.
Lähenöy minun roindupäivy. Ni uskotuta ei, gu rodieu jo 90 vuottu. L’us’a-sizär viitty kuudu ei elänyh yheksähkymmenessäh.
Videles 18. heinykuudu piettih hierun päiviä. Sih päiväh kučuttih omii hierulazii ristikanzoi, kel on 90 vuottu i piäle. Kučuttavii kerdyi vai kolme hengie, minägi olin sit čotas. Minun mieldy myö olla pidäy äijiä enämbi, minä jälgimäzet seiččie vuottu penzetty vaste ruavoin poštal kandajannu dai tiezin kaiken Videlen rahvahii, dai semmiten elimmö tiä perehinneh 1947 vuvves, školah kävyin toižes kluasas kaheksandessah. Sithäi sidä myö tiijän kaikkii rahvahii. Tiettäväine, nygöi jo penziel olen 30 vuottu, äijy vetty vuodi joves dai rahvastu muutui. Prosto äijät jo ei voija lähtie omas pihaspäi nikunne, a minä, iččie tulou sanuo, kunne vai viipattahes, kaikkiel olen valmiš lähtemäh. Moine oli sizär, L’us’a-rukku, vie minuu äijän kerdua livutti mihtahto azieh. A täl Videlen pruazniekal kučuttulois kolmes henges tulin vai yksin minä. Minuu kučuttih lavale. Hyviteltih ylen sulavil da lämmil sanoil. Da vahnin pruazniekan vedäjy, Irina Stepanova, ku tiedäy, gu minä ijän kaiken školavuozis zavodin da vahnassah kävyin kluuban pajojoukkoh pajattamah da iče ruavoin kluubas hoidajannu 14 vuottu, ga kehoitti midätahto pajattua. I minä en väčkänyh, pajatin oman hierun pajon, a sehäi on kaikile hierus eläjile rahvahile oma:
Hieruine minun on puuhine loittoine,
Čomaine seizou taivahan ual.
Kui neidine nuori, piäs valgeihut paikkaine
Koivuzien keskes da jogužen piäl.
Vot nenga, yhten kupliettažen vai pajatin, a jälles oli žiäli, mindäh lienne en kaikkie pajattanuh, vie i karjalaksegi voinužin pajattua, ei niken kieldänyh. A sit muga nastrojeenii nouzi, kai rubei himoittamah pläššimäh. Vuotas lähten, duumaičen, ei pläšindäs riähkiä rodei. En ammui vie, konzu Luadogan rannal tyttärenke val’sis pyörimmö, ga ei niken ni nagranuh, ni osudinnuh. Vot i täs, ken voi kieldiä, midä babil piäh hyrähtih. Teleškän kel menin pläššijöin joukkoh, teleškän jätin bokkah, dai muga hyvin rubein pläššimäh, ga oh minuu-minuu, dai minun päivii, pettijes puutui polgie pluat’an helmale… Vaste tytär osti uvven pluat’an, vie ei olluh vezil taluttu, sithäi sidä en smiettinyh, gu pollen helmale, da oh, velli syöttäi, jallat podvedittih da minä pakuin. Kuvvei tytöt hypättih nostamah. Pandih jalloilleh, tyttö-rukat, passibo heile. Olgah, ni lijastunnuh, ni sattavunnuh en.
A tuli mustoh yksi slučai… Ollou kummu, ga nagrakkua, a minä muga vai kirjutan, ku konzu kenen kel roinnou mitähto ei suuri vahingo, älgiä varavukkua da ni pöllästykkiä, pangua šuutkakse, da ielleh… A oli, naverno, seiččemil kymmenil vuozil, kezäl, Mägriän hierus. Oli kezäpruazniekku, heinarren aigah. Oli äijis kohtispäi vistupaiččijua dai myö olimmo Videlen kluuban pajojouko. Konsertat mendih jogirannal, moine oli hyvä L’us’anke. Ištujes oldih tuodu sinne heinytukat. Myö niil piäl ištummo, vuotammo omua vuoruo. Minä sežo ištuimmos tukan piäl, rinnal ištuihes Toive, sežo vuoron vuottaju. Sit tuli vie eräs, minä iestyin reunalepäi, ga vie tuli eräs. Eistyin, eistyin, ga jo eistyö ei ole kunne, da minä menin siiriči tukas da tukku heiniä pakui minun piäle, kuspäibo vie heiniä pakui? Kačon, ga nuori mies kuspäi lienne piädynyh, ištuu tyves heinien piäl. Minä sanon: "Avoi-voi, pruazniekan täh čut’ en suabran alle puuttunuh". A se mies sežo ei pöllästynyh, sanou: "Nengoman duamanke minä oližin soglasnoi i huomenessah olla suabran ual". Kaikel meijän joukol nagro rodih kodvakse.
… Hyppiän järilleh nygözeh aigah, Videlen pruazniekkah. Duumaičen, vai tytär ei nähnyš da tiijustannus minun pakundua. A muus kaikes pruazniekku meni hyvin daigi minul: pajatin maha miäräh da pläšiin pakundassah.
Teile kaikile hyviä lykkyy da tervehytty.
