Texts

Return to list | edit | delete | history | ? Help

Voiton hinta

Corpus: New-writing language

New written karelian, Journalistic texts

Source: Pekka Mittojev, Oma mua. № 19, (2018), p. 8

Voiton hinta
(Karelian Proper)

Venäjän Puoluššušministerijön uušien tietojen mukah, mit oli julkissettu 2017 vuuvven lopušša, Toisešša muajilmanšovašša oli mänehtyn 41 miljonie 979 tuhatta ihmistäNeuvoštoliiton kanšalaista. Niistä 19 miljoniesaltatat, seršantit ta upšeerit, 23 miljonielapšet, naiset ta vanhukšet. Ta šen piällä vielä yli 10 miljonie 833 tuhatta ihmistä (niijen luvušša viisimiljonie 760 tuhatta alla nellävuotista lašta) – kuoltih šovan aikana luonnollisista šyistä. Näin ollen Neuvoštoliitto oli yhteheš mänettän šovan aikana yli 52 miljonie 812 tuhatta ihmistä.
Iosif Stalinie pietäh šanovan šen, jotta yhen ihmisen kuoloma on tragedija, a miljonien kuoloma on statistiikka. Kuitenki iče asiešša Stalin ei ole šemmosie šanoja šanon. Tämä virkeh on vähän muutettu laina Erich Maria Remarquen Mušta obeliski -romanista: “No, nähtäväšti näin šattuu aina: yhen ihmisen kuoloma on kuoloma, a kahenmiljonin kuoloma on vain statistiikka”.
Kuitenki tämän virkkehen yjin on juuri šiinä, jotta on olomašša tiettyjä matematiikkalukuja, kumpasie ihmisäly ei jakša käsittyä. Ihmini voit helpošti kuvittua kymmenen murhattuo ihmistä, a kuvitella yli šata ihmistä on jo hyvin vaikieta.
Missänih alitajunnašša ihmini tajuou, jotta šata, kakšišatua, viisišatua ihmistä on ylen, ylen äijän. Kuitenki tiettyjen lukujen jälkeh ihmisen tajunta ei enyä voi kuvitella tappijon mittoja. Šeiččemen-, kakšikymmentä-, kakšikymmentäšeiččemenmiljonietavallisella ihmisellä nämä luvut ollah kuvittelun rajan ulkopuolella. Ne tunnutah niin abstraktisilta, jotta ihmini ei voi käsittyä niijen eruo. Hiän vain luatiu šiitä piätökšen: myö olemma mänettän šovašša ylen äijän rahvašta. Ta lisyäymonta miljonie ihmistä.
Ka alkau kauhissuttua, konša yrität tajuta tuon petan mittoja vertuamalla toisien, pienempien maijen väkilukuh, esimerkiksi, Šuvi-Korejah ili Argentinah tahi Ukrainah. Še tarkottauki šitä, jotta jonkin näistä maista koko väkiluku nellän vuuvven aikana olis hävitetty muan tašalla.
Ili kun rupiet vertuamah Neuvoštoliiton ihmisuhrien lukuo Hiroshiman ta Nagasakin pommitukših, niin kauhissuttau yheštä ajatukšešta, jotta tuo luku vaštuau 420 yjinpommitukšen uhrien lukuo. Ajatelkua vain, 420 Hiroshiman ta Nagasakin šuurusen kaupunkin väkiluku oli nellän vuuvven aikana täyšin hävitetty.
Juuri šentäh, 52 miljonie Neuvoštoliiton kanšalaisien uhrie on aivan apokaliptini miärä, kumpaista voit verrata globaliseh yjinšotah. Neuvoštoliitolla tämmöni globalini šota oli tapahtun 1940-luvulla. Šeiččemen, kakšikymmentä, kakšikymmentäšeiččemen, viisikymmentäkakši Joka muutoman vuuvven piäštä meilä esitetäh uušie, vielä kauhiempie tilaštotietoja. Onko tuo jo lopullini luku? Ei tietenkänä. Nykypäivih šuatenki šota-arhiivat, mistä vois šuaha tarkkoja tietoja Neuvoštoliiton urhiloista, ollah kiini.
Ei voi šanuo mitänä tarkkah. 1980-luvulla, konša tilaštotietojen mukah Neuvoštoliitošša lašettih olovan 20 miljonie Toisen muajilmanšovan uhrie, a yhteheš Toisen muajilmašovan uhrija muajilmašša lašettih 50–55 miljonie ihmistä. Kaččuon noita lukuja nykyjäh voit šanuo, jotta Toisen muajilmanšovan aikana Neuvoštoliitto oli mänettän puolitoista kertua enemmän ihmistä, mitä KOKO muajilma. Ta šiinä on še lopullini Voiton hinta