VepKar :: Texts

Texts

Return to list | edit | delete | Create a new | history | Statistics | ? Help

Irina Zaitseva. Maitotalouš kehittyy Mäkikylän perehfermissä

Irina Zaitseva

Maitotalouš kehittyy Mäkikylän perehfermissä

Karelian Proper
New written karelian
Leila Guseinova on nuori fermeri Onegarannan piiristä. Lapšuošta hiän tykkyäy elukkoja ta hoitau niitä. A erikoini rakkahuš heposih yllytti Leilua muuttamah Mäkikyläh. Šiitä ilmešty enšimmäisie kosie ta šynty ajatuš kehittyä maitoalua.

ELUKKOJEN YŠTÄVÄ
Nuori fermeri Leila Guseinova lapšuošta alkuan tykkyäy elukkoja.
16-vuotisena hiän piäsi ruatamah turvakotih. Myöhemmin Leila tuli kinologiksi-ohjuajakšivalmisti koirie näyttelyih. Kuitenki nuoren naisen koko elämän rakkahuona on heposet. Juuri niijen vuokši Leila perehen kera muutti Mäkikyläh, missä ošti kosie ta piätti kehittyä maitoalua.
Konša miula oli šeiččemen vuotta, muamo toi miut račaššuštuntiloih, a 16-vuotisena mie oššin enšimmäisen heposen. Kolme vuotta takaperin yheššä šamanmielisien kera peruštima hevoisklubin ta rupesima pelaštamah heposie. Konša niitä tuli enemmän, joutuma šiirtyö kyläh. Še tapahtu vuuvven 2022 kešällä. Mie aloin smiettie, mitein tienata rahua kyläššä, jotta ei pitäis männä ruatoh kaupunkih. Muatalouš näytti hyvältä variantilta. Šentäh kun oikein tykkyän eläimie, ni heti hyläsin liha-alan, ka maitoala näytti mukavalta ta perspektiiviseltä. Šiih aikah miula oli vain kakši kosua. Mie ymmärrin, mitein hoitua niitä. Muataloušministerijön rinnalla toimijan Pätövyškeškukšen spesialistit autettih milma kirjuttua bisnessišuunnitelma. Niin šynty kosien fermin ideja, muistelou Leila Guseinova.
Nuori fermeri työnti anomukšen Muataloušministerijön Agrostartap-granttih ta voitti kilpailušša. Šitä pietäh Pienen ta keškiliikehtoiminnan ta yksityisyrittäjien alottehien kannatuš -kanšallisprojektin rajoissa.

FERMIN PERUŠTAMINI
Nyt fermissä on 20 kosua, ka kohta Agrostartap-grantin avulla niitä tulou 30.
Kosien lisäkši pereh pitäy heposie ta koirie. Fermissä ruatah Leila, hänen mieš, vanhemmat ta yksi ruataja. Netälinloppuna tulou Leilan opaštujie, volont’orija ta yštävie.
Kešällä ta talvella meijän ruatopäivä fermissä mänöy eri tavalla. Kešällä kosat paimennutah pellolla koko päivä. Lypšämmä niitä kakši kertua, ka melkein emmä šiivuo. Nyt kosat šiirryttih talviliäväh ta šiivuomma šitä joka päivä, a kerran netälissä vietämmä šuurta pešuo ta desinfiointie. Kakši kertua päiväššä šyötämmä kosievaihamma vettä, panemma heinyä, annamma rehuo. Talvella ruokana on šekarehu, heinägranula, ahkut, maissi, vitamiinit. Kaikilla on šuolua nuoltavakši. Toičči annamma omenua, porkkanua, koivuvaštoja. Valičen lypšykosilla, nuorilla eläimillä ta kililöillä individualista annošta. Lypšykosat ollah nipreimmät šyömäh, šentäh kun ruoka vaikuttau maijon makuh ta luatuh, šanelou fermeri.
Leilan mukah tervehyön kannalta on omie erikoisukšie. Kosat tykätäh lämpyö, ei keššetä läpivetoja eikä vihmua, helpošti viluššutah. Kapiet vuajitah hoituo. Pitäy rokottua niitä joka vuosi ta šuojella parasiittiloista.

FERMERIN ŠUUNNITELMIE
Nyt fermissä on piäasiešša nubijalaini kosa ta amerikkalaini lamanča šekä vähäsen alppikosie ta yksi kamerunilaini kiäpijökosa.

Melkein kaikki kosat ollah kešuja ta helläluontosie ihmisien kera, ka yhet kosat ei tykätä toisie kosie, a toiset mielelläh rikotah ovija ta piäššäh liäväštä, kertou miun pakinakaveri.
Joka elukalla on oma nimi ta Leila tietäy kaiken niistä. Kosat ollah Lulu, Jelizaveta, Karamel’, Ruf’, Kat’a, Podstava, Ebbi, Emmi, Al’pa, Bestija, Klara, Roza, Lira, Persi, Kapučino, Karlita, Kim Kardašjan, a pukitAisberg, Agat ta Mister Šašličok (Herra Šašlikki).
Kaččomatta nimeh emmä meinua šyyvvä Herrua Šašlikkie, muhiu Leila.
Kosien fermin peruštaja kerto kehityššuunnitelmista:
Virallisešti nyt šuamma myyvvä vain maituo.
Enši vuuvven alušša panemma käyntih juuštolan. Täh aikah eksperimentoičemma koissaluajimma rahkua, juuštuo ta muita tuottehie, ka še on vielä šala. Kerromma, konša alotamma tuotannon. Vuotamma Agrostartapgrantin varojen tuluo. Šen jälkeh oššamma laittehiemaitoseparattorin, juuštokeittimen, juuštopainon, erityisie jiäškuappija. Šamoin lisyämmä kosien miäryä. Projektin mukah viijen vuuvven piäštä niitä tulou 70. Šen takie tarvičemma toista liävyä. Kešäkši šuunnittelemma viettyä ekskursijoja turistiloilla, smietimmä yksityiskohista. Vielä smietimmä fermin nimeštä. Halukkahat voijah šuaha meijän tuottehie fermissä tahi tilata kuletuš. Nyt kuletamma vain nuapurikylih. Kešällä toima tuottehie Petroskoih, tämä toiminta jatkuu uuvven vuuvven jälkeh, konša starttuau tuotanto.