Texts
Return to list
| edit | delete | Create a new
| Statistics
| ? Help
Paušin Šan’uu.
Lapsennu opastettu – ku kiveh kirjutettu
Source:
Oma mua. № 8, 2026, p. 3
Paušin Šan’uu
Lapsennu opastettu – ku kiveh kirjutettu
Ludian
New written Ludian
Tuhukuun 21. päivän muailmas pidetäh Rahvahidenkeskehište muamankielen päiväd. Täl vuodel puutuui pruaznuita tädä pruaznikkad omas kodoilas – Priäžäs, gu minud kučuttih pidämäh lugendad Priäžän etnokul’tuurankeskuččah. Suobattoin sinne kerävytäh paginklubah. Tälgi päiväl kerävyi läs 20 mieste. Ende lugendad minä hyväl mielel andoi Kielen, literatuuran da hištorijan instituutan kiitandkird’aižen, kudai sai Tatjana Korz’uk. Häi otti vuitin Hengen vägi muaman kieles –marafonah i työndi instituutah kird’aižed, kudambad oldih kird’utettu kard’alan kielel. Nämäd kird’aižed kird’utti muamaleh hänen diäd’ – Andrei Dolgojev.
Omas lugendas sanelin omamualaižile omas ičes, lyydiläižis, omas tutkindas, omas ruados, i tiettav VepKar -korpusas. Moned ei tiedäny, gu nygyy VepKar on rouno gu elektronnuoi bibliotek, kus saua löytä kard’alan- da vepsänkieližed teksad monil dialektoil, a nel’l’ vuotte tagaperin VepKar-korpussah oli azuttu Iänenkorpus. Kai tekstad, kudambad siga korpusas oldah kiändetty i ned suau kuundelta. Myö yhtes kuundelimme ozuteksed Priäžän da Honganualan paginluadul. Zualas ištui yhten informantan heimolaine, i konz häi kuuli oman t’outoin paginad, kyynäled tuldih hänen silmih, gu t’outoih ei ole d’o elos, no hänen iän’ nygyy suau kuulta.
Žiälikš, ga kard’alankielte pagižijoin miär hubenou vuodes vuodeh: tämä vahnembi polvi, ken pagiži muamankielel lapsenaigaspiäi, hävidäy. Omas lugendas äi kierdad sanoin kaikiile, gu meile, kard’alaižile, pidäy el’getä, gu eläiš kard’alan kieli libo ei kai rippuu vaigu meis. Meile pidäy nygyy vard’oita, midä suaimme ezi-ižoil i sid andada meiden tiedod dälgeläižile, i gu opastamme omid lapsid kieleh, sid kieli rubedau elämäh.
Sil päiväl Priäžäh oli tulnu vie Inga Nikolajevna Gurilova, kudai saneli kuulužan kard’alankieližen runonikan Vladimir Brendojevan luadindois. Myö voimme kuundelta hänen iänte, čomal kard’alan kielel kird’utetud runod. Lugendan aigal minägi lugin muanmiehile omid runoid lyydikš. A zualus oli Aleksandr Saveljev, kudai mugažo lugi kaikile omid runoid livvikse. Oma muamankiel’ kuului sil päiväl monil paginluaduil.
Lugendan dälges sanelin kaikile "Lapsennu opastettu – ku kiveh kirjutettu" -marafonas, kudai pidetäh meiden instituutas täl vuodel. Minä taričin kaikiile sanelta minule muamankielel lyhydän starinan omas lapsuzaigas, libo midätaht omas elaigas. I ozaks, kuuz’ naiste tuldih pagizuttamah! D’ogahine pagiži omal paginluadul, minä kuudelin i ihaštuin, kui čomasti hyö pagištah, kui hyvin muštetah midä oli amu, kui armastetah omid d’uurid da omad kielte. Tahtoh kiitädä heid omis starinois muamankielel. Teravas nämäd kieliozuteksed mugažo oldah VepKar –korpusas.