Texts
Return to list | edit | delete | Create a new | Statistics | ? Help
Пехконен Маргарита. Uuši ohjelma tunnuštau livvinkarjalua
Пехконен Маргарита
Uuši ohjelma tunnuštau livvinkarjalua
Karelian Proper
New written karelian
Venäjän
tietoakatemijan Piiterin tutkimuškeškuš on luatin ohjelman , kumpani tunnuštau livvinkarjalan murtehen iänimaterialie ta muuttau pakinan tekstiksi .Nyt ohjelma on kaikkien šuatavilla .
Ohjelman kehittämini
Pakinantunnuššušohjelma on luajittu yhteistyöššä Karjalan tutkimuškeškukšen kera .Karjalua projektissa etuššettih matematikko Andrei Križanovskii , Kielen , kirjallisuon ta istorijan instituutin johtaja Irina Novak ta tutkija Aleksandra Rodionova .
– Ohjelmua alettih kehittyä vuotena 2022. Šitä varoin valittih livvinkarjalua , šentäh kun tällä murtehella on riittäväšti ainehistuo .Lyydin murtehen tutkijana voin šanuo , jotta lyydiläistä ainehistuo ohjelmah ei riittäis , šanelou Aleksandra Pavlovna .
Ohjelmašša käytettih šekä pakinamallija jotta tekstijä .Juuri Aleksandra Rodionova keräsi šopivua ainehistuo tunnuššušohjelmua varoin .
– Tekstijä tarittih Verso - ta Periodika-kuštantamot . Enši vuorošša ohjelmašša käytettih vuosina 2000–2022 Oma Mua -leheššä julkaistuja tekstijä .Lisäkši käytettih materialija meijän instituutin kehittämäštä Vep-Kar-korpussista .Tunnuššušohjelman korpussissa on yli viisi miljonie šanamuotuo , kertou tutkija .
Tutkijat šuatih pakinamallija Karjalan TV - ta ratijoyhtijön kanšalliskieliseltä toimitukšelta .
– Pakinamallija ottima Kodirandaine-ratijo-ohjelmašta . Projektissa käytettih kymmenen ohjelman iänissykšie .Korpussissa on kuuvven miehen ta yhekšän naisen pakinamallija , šanou Aleksandra Pavlovna .
Ohjelman toiminta
Ohjelma toimiu näin : šiih lat’atah pakinamalli ta tunnuššukšen jälkeh pakina muutetah tekstiksi .
– Sistemih voipi lat’ata eniten kymmenen minuuttie keštäjä iänissyš . Ohjelma toimiu niise realiajašša ili käyttäjä voipi laušuo mitänih karjalakši ta šuaha tekstin , šelittäy tutkija .
Aleksandra Rodionovan mukah tunnuššukšen aika riippuu iänissykšen pivukšešta .Kymmenen minuutin mittasen iänitykšen tunnuššuš ta tekstityš voipi keštyä šaman verran aikua .
– Lopullisen tekstin luatu riippuu šiitä , kuin šelväšti ihmini pakajau karjalakši , huomauttau tutkija .
Aleksandra Pavlovnan mukah tunnuššukšen jälkeh šuatu teksti pitäy tarkaštua ta toimittua , ka ohjelma jouvuttau kuitenki tutkijien työtä .
– Kerran miun piti tunnuštua vähän yli 12 minuuttie keštäjä karjalankielini iänissyš . Še oli luavullini ta mie ymmärrin kaikki šanat .Šiitä huolimatta iänissykšen tunnuššuš kešti nellä tuntie ta 20 minuuttie .Lopukši šain tekstin , missä oli 1 079 šanua , muistelou Aleksandra Rodionova .
– Pakinantunnuššušohjelman avulla šuan tekstin huomattavašti rutompah . Lisäkši pakinan tunnuššukšen aikana voin ruatua muuta työtä , koroštau tutkija .
Ohjelman tärkevyš
Pakinantunnuššušohjelman luatijat toivotah , jotta karjalan kielen kera ruatajien tutkijien lisäkši ohjelma tuou hyötyö niise karjalankielisen Oma Mua -lehen toimittajilla .
– Iänissykšien tunnuššuš on tärkie oša toimittajan työtä ta toičči še vuatiu äijän aikua . Meinuamma käyttyä tätä ohjelmua omašša työššä .Olen varma , jotta še jouvuttau toimittajien työtä , kommentoiččou Oma Mua -lehen piätoimittaja Natalja Sinitskaja .
Aleksandra Rodionovan mieleštä pakinantunnuššušohjelmalla on mahollisuot jatkokehitykšellä .Esimerkiksi še vois laušuo karjalankielisie tekstijä iäneh .
– Enši šulakuušša meijän instituutissa pietäh seminari , mih ošallissutah muun muašša kollegat Piiterin tutkimuškeškukšešta . En ota pois mahollisutta , jotta kaččelemma pakinantunnuššušohjelman kehittämistä , huomauttau Aleksandra Pavlovna .
Uuši ohjelma tunnuštau livvinkarjalua
Karelian Proper
New written karelian