Texts
Return to list
| edit | delete | Create a new
| Statistics
| ? Help
Remšueva Nina .
Muamon kylyä ei enyä ole
Source:
Oma mua. № 13, 2026, p. 6
Remšueva Nina
Muamon kylyä ei enyä ole
Karelian Proper
New written karelian
Pohjoni Šuurijärvi -kylä šijottu Karjalan Louhen piirissä nykysen Sosnovii-kylän pohjoispuolella. Še oli kaitasella kannakšella kahen järven – Kuušijärven ta Pohjosen Šuurenjärven – välissä. Šemmosie paikkoja šanotah uročišče-nimellä (elämätöin aloveh tahi entini elinpaikka).
Kylän elämä ennein šotua
Kylän peruštamisajankohtua ei tiijetä tarkašti, ka miun muamon Anastasija Pakkasen šukulaiset elettih šielä jo 1800-luvun alušta lähtien. Hiän iče šynty täššä kyläššä Petrovien pereheh – tuatto P’otr Mefondjevič ta muamo Fedora Anufrijevna.
Kylän eläjät paistih karjalan kieltä. Nuapurikylih kulettih heposilla, talvella niise šukšilla. Kyläššä oli taloušrakennukšie ta leipomo, missä paissettih hyvyä leipyä, ka kauppua ei ollun – oššokšilla käytih monen kilometrin piäh niin šanotulla "34. kilometrillä", mi šijottu nykysen Sosnovin paikalla. Šielä elettih meččätöissä ruatajat ihmiset ta toimi meččätaloušyksikkö (lestranshoz).
Šamoin elinpaikašša toimi klubi, missä järješšettih konserttija ta tanššija, kumpasie tykättih kaikin – kuin nuoret, niin ni aikuhiset.
Vuotena 1932 kyläh peruššettih Krasnaja Zvezda (Ruškie Tähti) -kolhosi. Kyläläiset elettih melko hyvin. Välttyäkšeh kulakiksi leimuamista hyö luovutettih kolhosih omaisuttah: lehmie, lampahie, aittoja, riihijä ta niittyjä. Kaikin ruattih kolhosissa eikä köyhyttä nähty. Eri aikoina piämiehinä toimittih Arhip Mihailovič Stepanov ta Vasilii Jeremovič Smolennikov.
Šuureh Isänmualliseh šotah šuate heposien kaččojana oli Fedora Anufrijevna Petrova, Anastasija Petrovnan muamo. Šovan jälkeh heposien kaččojana ruato Jakov Stepanov. Šuutariloina ta šatulašeppinä oltih Petrovit P’otr Mefondjevič, Anastasija Petrovnan tuatto, ta Timofei Mefondjevič, P’otrin veikko.
Talot ta niijen omistajat
Ennein Šuurta Isänmuallista šotua kyläššä oli 17 taluo. 6. elokuuta 1941 koko väještö evakoitih Arhankelin alovehella. Šovan jälkeh kyläštä melkein mitänä ei jiänyn – Kiestinkin šuunnalla oli ankarie taisteluja.
Pohjosen Šuurenjärven kaikki talot šijotuttih tien varrella. Kylän ajotiellä oli leviet portahat, kumpaset piti avata ta panna kiini peräššä, jotta lehmät ei piäštäis kyläh talluamah vil’l’oja ta kašviksie. Karjalla oli oma aijattu kulkureitti. Lehmie paimenti kylän paimen.
Talot nimitettih omistajan mukah. Täššä on kylän talojen luvettelo (muistitietoloissa voit olla epätarkkukšie, šentäh kun šovan alušša Anastasija Petrovnalla oli vain 12 vuotta):
1. Onttol’an talo – Art’om Stepanov. Naini Uljana. Lapšet: Art’om, F’okla, Uljana.
2. Mehvol’an talo – Mefondii Petrov. Naini Irina Jakovlevna. Lapšet: Pekka, Timofei, Marija, Kiprijan, Aleksei. Mefondin kuoloman jälkeh taluo šanottih Petrol’an talo – P’otr Petrov. Naini Fedora Anufrijevna (Jelettijärveštä). Lapšet: Mitrofan, Anastasija, Marija, Ivan, Ira, Jefim, Jevdokija, Fedosja (kolme viimeistä kuoli lapšena). Timofei šiitä eli erikseh. Marija mäni miehellä Vasilii Kuikinin kera ta šiirty elämäh Pinkošalmeh. Kiprijan ta Aleksei kuoltih Kanšalaisšovan jälkeh, perehie heilä ei ollun. Täštä pereheštä niin tarkkah, šentäh kun Anastasija Pakkanen šielä šynty ta eli vanhempieh kera.
3. Miikkul’an tahi Mikkol’an talo – Nikolai tahi Mikko Stepanov. Naini Oksenja. Lapšet: Arhip (naini Ohkemja, Larin tytär), Pavel (naini Uljana), Timofei (naini Katerina Jelettijärveštä), Ivan (naini Fedora; lapšet: Helmi, Oksenja).
4. Arhipan talo – Arhip Stepanov.
5. Palakan talo – Palaka ili Pelageja Stepanova. Mieheštä ei ole tietuo. Tytär Fedora, hänen mieheštä niise ei ole tietuo. Šovan jälkeh Fedoralla šynty lapšie: Raija, Lena, Kol’a).
6. Oleksel’an talo – Aleksei Stepanov. Naisešta ei ole tietuo. Lapšet: Anni, Uljana.
7. Timol’an talo – Timofei Petrov. Naini Aleksandra Jelisejevna. Heilä ei ollun lapšie. Timofei kuoli evakošša Arhankelin alovehella. Aleksandra, kummaista kučuttih tuatonnimen mukah Jelesjevnakši, myöšty kyläh ta pitälti eli P’otr Mefondjevičin pereheššä, kumpani oli hänen kuolluon miehen veikko. Vanhana ollešša Jelesjevna eli Vojačun vanhojenkojissa, šielä naini hauvattihki.
8. Vassel’an talo – Vasilii Smolennikov. Naini Marija Mihailovna. Lapšet: Ivan, Sofja, Ol’ga, Viktor, Nast’a, Dus’a.
9. Pahomovnan talo – Anastasija Pahomovna Petrova. Vasilii-mieš oli karkotettu, häneštä ei ole tietuo. Lapšet: Aili, Fedossa, Matti, Kriikku, Trihvana, Huotari.
10. Kus’mal’an talo – Kuz’ma Stepanov. Naini Agafja. Lapšet: Fedosja ta toiset.
11. Larin talo – Lari Smolennikov. Hänellä oli kakši naista – enšimmäini oli Agafja, a toisen nimi ei jiänyn muistih. Kaikkieštah pereheššä oli 12 lašta: Okahvi, Natali, Uljana, Šimana ta toiset.
12. Anttil’an talo – Andrei Stepanov. Naini Arhippina. Poika Pavel.
13. Trihvol’an talo – Trifon Stepanov. Naisen nimi ei jiänyn muistih. Lapšet: Agafja, Natali. Tytär Natali oli miinojen raivuaja, hiän kuatu šovan jälkeh miinojen raivaukšešša tiellä Tunkutjärvellä, Kuoloman vuaralla.
14. Ristimuamon talo – naini oli monen lapšen ristimuamo Anastasija Petrovnan pereheššä, ka häneštä ei jiänyn tietoja. Eli yksin.
15. Potahvol’an talo – Potafei Stepanov. Hänellä oli kakši čikkuo: Arhippina ta Anastasija.
Kiviniemellä eli vielä kakši perehtä:
16. Onton talo – voit olla, jotta šen isäntä oli Andrei. Naisen nimi ei jiänyn muistih. Pereheššä oli monta lašta.
17. Miikkul’an talo – Nikolai (Miikkula). Naini Fedosja Dmitrijevna. Lapšet: kolme kuoli pieninä, vielä Vera, Uljana, Olga.
Kylä oli perspektiivitöin ta nuoret muutettih šieltä toisih paikkoih. Vähitellen aikuhiset eläjät niise lähettih pois. Monet šiirryttih rakentujah Sosnovii-pos’olkah. Ajan mittah kylä oli lisätty perspektiivittömien kylien listah ta likvitoitu vuotena 1972. Nykyjäh Pohjosen Šuurenjärven kylän paikalla on niittyjä.