Elina Potapova
“Armas talo” armahas kyläs
Livvi
New written Livvic
Kalitka- studii vastuau gostii
Vuvvennu 2016 Mägriän karjalazet -yhteiskunnalline ičehalličus enzimäzen kerran yhtyi grantoin kilbah. Silloi Mägriän eläjät suadih 54 000 rubl’ua Timčenkon fondan Aktiivine sugupolvi -programman mugah. Armas talo - neroloin pajah ostettih kangaspuut da luajittih kuvonduperti, kus ruvettih pidämäh ruadopajoi. Sit aijas neroloin pajan aktivistat alalleh yhtytäh erilazih kilboih da suajah abuden’goi.
Vuvvennu 2019 "Armas talo" yhtyi suureh kanzoinvälizeh Kalitka-projektah. Sen hyvyös tuhukuus 2021 "Armahah taloh" avattih Kalitka-syömizenvalmistusstuudii. Sie rahvastu gostitetah karjalazil šipainiekoil da liemel jogi- da järvikalas. Gost’at voijah oppie pastua šipainiekkua da varustua muudugi perindöllisty syömisty da juomistu. Stuudieh on käynnyh rahvastu Piiteris, Moskovas da Karjalan eri čuppuloispäi. Stuudies pietäh erilazii vastavuksii da seminuaroi, sanommo, piettih Karjalazien XI kerähmön vallittuloin nevvoston istundo. Gostih kävyigi P’atnitsa-kanualan Gastrotur-programman kuvausjoukko vedäjän Dmitrii Levitskienke da toizii kuulužii ristikanzoi. Kyläläzet pietäh stuudies pruazniekkoi, kerävytähgi yhteiskunnallizih liittoloih kuulujat. Ei ammui stuudies juattih medaliloi "voinan lapsile", juotettih rahvastu čuajul šipainiekoinke.
– Kalitka-projektan hantuzis stuudies muutettih venčat, luajittih betonlattiet, pandih kundoh pertit. Nygöi lämmitämmö vaiku Kalitka-stuudien pertii. Kezäkse kačommo azuo lämmityksen kogo "Armahah taloh" – se on piälimäzii ruadoloi, sanoi Mäg-riän kyläkunnan administratsien piälimäine Alevtina Kozlova.
"Armahas talos" tilua rodieu kylläl – kaikkiedah 420 nellikkömetrii. Mägriäs on äijy yhteiskunnallistu liittuo, jogahine suau oman pertin. Sanommo, talois ruvetah ruadamah Veteruanoin nevvosto, naizien Sel’anočka-kluubu da muut.
"Armahan talon" armahiigi pajoloi karjalan kielel
"Armahan talon" tyves pajattau karjalakse Garmonija-joukko. Äijän vuottu kyläs ei olluh omua pajojoukkuo, ennehäi oli hyvä sovhouzan hora. Ga konzu sovhouzu salvattih, salvattihgi kul’tuurutaloi. Sendäh vuvvennu 2015 mägriäläzet piätettih perustua oma pajojoukko. Johtajakse rubei lapsienpäivykoin endine muuzikkuruadai Nina Šalgujeva. Nygöi pajojoukos on kaheksa nastu, kaikin maltetah karjalakse.
– Kyläs on äijy yhteiskunnallistu liittuo, ga pajojoukkuo jo kodvan ei olluh. Himoitti, ku kyläs pajatettas karjalan kielel, sanoi Alevtina Kozlova. Garmonija-vokualujoukon pajattajat yhtytäh kaikkih kylän pruazniekkoi, monih pidoloihgi neroloin pajas. Pajattajat pietäh konsertoi lähikylis, yhtytäh erilazih pajofestivualiloih Karjalan eri čuppulois da Leningruadan alovehel.
Pluanua on äijy
"Armahan talon" kundohpanenduruadolois ylen äijäl avvutetah paikallizet eläjät: azutetah remontua, pietäh talgohruadoloi.
Kylän yhteiskunnallizil liittoloil on oma perti: liittolazet iče pannah kundoh da čomendetah tilat, piätetäh, kunne azettua pertilomut da muut laittehet. Kyläläzet da kylän dovarišat tuvvah "Armahah taloh" pertilomuloi da vahnoi veššilöi. Sanommo, eräs Piiteris eläi naine toi neroloin pajah vahnan ut’ugan da čugunpadazet, kuduat löydi vastevai ostetus kois.
"Armahah taloh" kačotah avata Kuolematoi polku - muzei, horeogruafien perti da perti kokl’uškoil kudojih niškoi – nygöi ečitäh muasterii, kudai voibi opastua täh neroh ristittyzii. Pluanoisgi on avata pajah Airširlehmänrovule omistettu muzei. Sinne luajitah opastuskluassu, kuduas ruvetah sanelemah lapsile žiivatankazvatandas da airširan rovun eričyksis – juuri moizii lehmii kazvatetah Mägriän lohkol. Muzeih kai tahtotah panna airšir-lehmän suuri kuva.
– Pluanua on äijy, täydys vai den’gua. Kezäkuus neroloin pajah jo vuotammo turistoi – tulou suuri joukko turistua Petroskoispäi, sanoi Alevtina Kozlova.
Серебрянникова Оксана Николаевна
"Любимый дом" в любимой деревне
Russian
Калитка – студия встречает гостей
В 2016 году общественное движение "Мегрегские карелы" впервые присоединилось к конкурсу грантов. Тогда жители Мегреги получили 54 000 рублей по программе Фонда Тимченко "Активное поколение". Для мастерской "Любимый дом" приобрели ткацкие станки и устроили ткацкую комнату, где стали проводить мастерские. С тех пор активисты мастерской активно участвуют в различных конкурсах и получают средства.
В 2019 году "Любимый дом" присоединился к масштабному международному проекту "Калитка". В феврале 2021 года в "Любимом доме" открылась студия приготовления еды "Калитка". Там людей угощают карельскими калитками и супом из речной и озерной рыбы. Гости могут научиться готовить калитки и приготовить другие традиционные блюда и напитки. Студию посетили люди из Петербурга, Москвы и разных уголков Карелии. В студии проводятся различные встречи и семинары, к примеру, состоялось заседание уполномоченных XI съезда Карелии. В гости приезжала и съемочная группа программы "Гастротур" канала Пятница с ведущим Дмитрием Левицким и другими известным людьми. Жители деревни устраивают в студии праздники, собираются и на общественные мероприятия члены союзов. Не так давно в студии раздавали медали "детям войны", поили людей чаем с калитками.
- В студии проекта "Калитка" поменяли венцы, сделали бетонные полы, привели порядок комнаты. Сейчас отапливаем только комнаты студии "Калитка". К лету планируем сделать отопление во всем "Любимом доме" - это главные работы, сказала глава администрации Мегреги Алевтина Козлова. В "Любимом доме" пространства будет достаточно - всего 420 квадратных метров. В Мегреге много общественных объединений, каждое получит свое помещение. К слову, в здании будут работать Совет ветеранов, женский клуб "Селяночка" и другие.
В "Любимом доме" любимые и песни на карельском языке
В помещении "Любимого дома" поет на карельском группа "Гармония". Много лет в деревне не было собственного вокального коллектива, раньше был хороший совхозный хор. Но когда совхоз закрыли, закрыли и дом культуры. Поэтому в 2015 году жители Мегреги решили создать собственную песенную группу. Руководителем стала бывший музыкальная руководитель детского сада Нина Шалгуева. Сейчас в песенном коллективе восемь участников, все понимают карельский язык.
- В деревне много общественных объединений, но певческой группы давно не было. Захотелось, чтобы в деревне пели на карельском языке, отметила Алевтина Козлова. Участники вокального коллектива "Гармония" присоединяются ко всем праздникам деревни, в том числе к многочисленным праздникам в мастерской. Участники дают концерты в близлежащих селах, присоединяются к различным песенным фестивалям в разных уголках Карелии и Ленинградской области.
Планов много
В работе "Любимого дома" особенно активно помогают местные жители: устраивают ремонт, выполняют работы по дому.
У сельских общественных объединений есть своя комната: члены сами содержат порядок и украшают помещения, решают, где разместить мебель и другое оборудование. Жители деревни и их друзья приносят в "Любимый дом" мебель и старые вещи. К примеру, жительница Петербурга принесла в мастерскую старый утюг и чугунные горшки, найденные в недавно купленном доме.
В "Любимом доме" планируют открыть Бессмертный полк - музей, комнату хореографии и комнату для плетения на коклюшках - сейчас ищут мастера, который сможет обучать этому умению людей. Также в планах открыть в поселке музей, посвященный коровам айширской породы. Там создадут учебный класс, в котором будут рассказывать детям о животноводстве и особенностях айширской породы - именно таких коров разводят в Мегрегском районе. В музее даже хотят поставить большое изображение айширской коровы.
- Планов много, хватило бы денег. В июне в мастерскую уже ждем туристов - приедет большое количество туристов из Петрозаводска, рассказала Алевтина Козлова.