Texts
Return to list | edit | delete | Create a new | Statistics | ? Help
Valentina MIRONOVA. Pedri, kuulužu kuningas
Valentina MIRONOVA
Pedri, kuulužu kuningas
Livvi
New written Livvic
Kaikin
myö hyvin tiijämmö , gu Pedri I on tärgei da tundiettu ristikanzu Ven’an histouries , häi on pannuh kai väit meijän valdivon kehittämizeh , ku se tulis kuulužakse da voimakkahakse .
Vuvvennu 1703 Oniegan järven rannale perustettih Anuksen zavodat , Petrovskoit tykkivualimot , kus luajittih ammunduvehkehii laivoih niškoi .Samal vuvvel oman allun sai Petroskoin linnu .Vuvvennu 1718 Pedri I käskyl oli avattu enzimäine Martsial’nije vodi -parandolu , kunne tsuari puaksuh kävyi oman akanke parandamah tervehytty .
Karjalazet hyvin mustettih imperuatorua , vuvvennu 1873 azetettih Pedri I mustopačas , kudai nygöi seizou Oniegan rannal .
Musto tsuaris eligi tavallizis karjalazis , kuduat mielihyväl sanottih hänes erilazii suarnoi da starinoi , pajatettih eeppizii pajoloi .
Eeppizii pajoloi imperuatoras tiettih da pajatettih enimytten Suvi-Karjalas .Piäurhoinnu oli Pedri , variantois – Pekka , Petteri .Rahvas piettih händy omannu , buiteku paikallizennu .
Pedri Suuri valloitti Viiburin linnoituksen Pohjazen voinan aigua kaksi kerdua , 1706 da 1710 vuozil , vikse erähät karjalazet oldih silloi sie , myöhembäh runoloin vuoh sanottih kaikile suuris tapahtumis da tundietus tsuaris .Toiči Pedrii I verdailtih Väinämözeh , heijän ruavot buitegu oldih tärgiet da kallehet .
Kui arvostettih perindöllizien runoloin piäurholoi , mugagi arvostettih tsuarii da hänen ruadoloi .
Tämän pajon on kirjutannuh tallele Viktor Jevsejev Priäžän piirin Lahten kylän eläjäs Irinja Fedulovas vuvvennu 1934.
Pedri , kuuluža kuningas ,
Moskovan moločču moine hyvä ,
Menigö Pedri Suomenniemel ,
Pedrigo meni Suomenniemel ;
Kirjat työndi kodih kiirehesti ,
Paberot pakon peräs kučui .
Pedri suutui Ruočin piäle ,
Kovin suutui , kovin siändyi .
Laittoigo Pedri laivoizen merele ,
Laittoigo laivoizen merele .
Työndigo Pedri pyssyt pyydämäh ,
Pyssyt työndi pyydämähe ,
Rauvat pani d’algoih d’ougamahe ,
D’ougamahe rauvat pani .
Pedri , kuuluža kuningas ,
Kovin suutui , kovin siändyi ,
Murraldi Pedri mustat habenet ,
Mustat habenet murraldi ,
Pedrigo voiskal kamanduičči ,
Pedri kui voiskal kamanduičči .
Puutui Pedril Suomenniemi ,
Suomenniemi Pedril puutui ;
Tuligo hänel edeh siit se
Matti kaunis Laurin poigu …
Toiči Pedris rodih suarnoingi piähengi .Nämmii suarnoi tiettih lähäl eläjät ven’alazet , vikse karjalazet heispäi i kuultih niilöi da myöhembäh ruvettih sanelemah toine toizele karjalan kielel .
Tämän suarnan saneli Anuksen piirin Videlen kylän eläi P .Politova folkloristale A .I . Nikolajevskajale vuvvennu 1936.
***
Ennen oli mužikku prostoi , häi rubei meččäh paloo raadamah . Palon gu suuren raadoi , saarii tahtoi lähtiä kaččomah , kus kui raatah maaloi .Tuli häi mužikalloo i sanoo :
– Vod , d’ad’a , gu sinä hyvin raavoit palon , sinä saat äijän eloo , kunnebo sit ne elot panet ?
– Minulleni elot mennäh nelläh sortih : 80 rubl’aa minä saan kaikkie – 20 rubl’aa annan gosudarstval pol’zikse , 20 rubl’aa annan vellakse , 20 – maksan vellat , 20 rubl’aa pidää ikkunas lykätä .
Saari sanoo :
– Vot , mužikku kui vois gadaija , gu häi 20 rubl’aa ikkunas lykkää .
Saari menöö kodih i duumaiččoo , ei voi gadaija da arvata .Häi sanoo dovarišoil .Gadaiččijat tossupiänä lähtietäh mužikalloo .Tuloo saari dovarišoin kel muzikalloo i sanoo :
– Minä yön ymbäristön opin arvata , midä sinä nečil tarkoitit , ga en voinnut , nygöi dovarišoin kel tulin .
Mužikku sanoo :
– Minä , krestjanin 20 rubl’aa annan nalogoo , 20 rubl’aa vellakse annoin – poijan syötän , vellat maksoin 20 rubl’aa – maaman da taatan syötän vanhassah , dostalit elot 20 rubl’aa tyttären kazvatan , suitan da gu häi menöö miehel , ga segi ikkunas lykkään rounogu .
Saari sanoo :
– Moločču , mužikku , kai praavil’no olit duumainnut , ga minä ei voinnut kumeekaija .
Karjalazien keskes kuului starinoigi , buiteku Pedri I oli meijän keskes da midä on ruadanuh .Sanommo , kui häi iški kunutal vetty myöte da viel roittih suuret uallot da kui kuningas rauhoitti Luadogan , kui tabai kummallizen hevon .Erähät starinat sanellah meile , kui tsuari tahtoi Pyhärven suarel leikata puudu da voimatui riähkän täh , toizet sanellah , kui vienankarjalaine urhoi Rokačču piästi tsuarin suures voimattomukses .Ollahgo nämmä tozikerdomukset vai ei – sidä niken ei tiijä .
Pedri, kuulužu kuningas
Livvi
New written Livvic
–
–
–
–
–