Lemmas

Return to list | delete | edit

uuzi

language: Livvi

part of speech: Adjective

phonetic variants: uwzi (Nekkula, Syamozero); uuze (Kondushi)

Speaker
Michurova, Nadezhda V.
1985 year of birth
birth place: Olonets, Olonecky Destrict, Republic of Karelia

1 meaning

  • Russian: новый
  • English: new
concept: new

translation

Veps: uuz’; uz’

Ludian: uuze; uuz’; uuš

Karelian Proper: uuzi; uuši; uuži; uwži

dialects of usage: Tulmozero, Vedlozero, Vidlitsa

Examples (1861)

the best an excellent a good a bad

1. Kai net materjualat pannah uudeh Vepsän-karjalkielizeh avvokorpussah.
Материалы на ливвиковском наречии размещаются в новом Открытом корпусе вепсского и карельского языков. (Livvin piämurdehes Vepsän-karjalkielizes avvokorpusas)
2. Uuzien mualoin valloitettuu ruočit ruvettih poltamah luguzii kirikkölöi da manasteriloi, tappamah pappiloi da manuahoi.
После завоевания новых земель шведы стали сжигать действующие церкви и монастыри, убивать священников и монахов. (Ristilahten tora)
3. Linnan stuatusan suaduu Kronoborgah tuli elämäh äijy uuttu kupčua Viiborgas da kai Germuaniespäi.
После получения статуса города в Кроноборг (Куркиёки) приехало жить много купцов из Выыборга и Германии. (Ristilahten tora)
4. Ku rahvas tahtottas opastuo kieleh, tämä proсessu pidäy olla mieldykiinnittäi da opastajes pidäy käyttiä uuttu nygyaigastu keinuo.
Чтобы люди захотели учиться языку, этот процесс должен быть интересным и при обучения надо использовать новые современные методы. (Piirustetut histouriet kielien säilyttämizen hyväkse)
5. Uuzi polvi eččiy uuttu tabua lugie eepossua.
Новое поколение ищет новые способы прочтения эпоса. (Uvven aijan “Kalevala”)

2 meaning

  • Russian: новый, свежий

Examples (1840)

the best an excellent a good a bad

1. Häi ottau veičen, valmistau leivät, voidelou uvvel voil da tariččou lapsile.
Она берёт нож, готовит хлеб, мажет его свежим маслом и предлагает детям. (Goštikoi)
2. Muaman kuoltuu kl’ona kuivi, ga aijan mendyy se elavui – ruvettih kazvamah uvvet vezat.
После смерти мамы клён высох, но через некоторое время он ожил - начали расти свежие побеги. (Täs on minun kodi)
3. Minä rakkahal kuundelin uuzii tiedoloi.
Я с удовольствием слушаю свежие новости. (Lapsusaijan liigunimii)
4. Nenga köyhät kirjahmaltamattomat ristikanzat suadih uuttu tieduo uvves nevvostovallas, suuris herrois (ezimerkikse, Leninas).
Таким образом неграмотные люди получали свежие известия о новой власти, новых руководителях (например, о Ленине). (Tutkijan sanat)
5. Nygöi siemendy eulo, potomu što kazvettih nämmä puut, jo ei sua tavata käbyy i sit pidäš uvvet luadie.
Теперь семян нет, потому что выросли эти деревья, уже нельзя достать шишки и тогда нужно новые заготовить. (Kui meččiä kazvatimmo)

3 meaning

  • Russian: новый, будущий

Examples (1836)

the best an excellent a good a bad

1. Sih puutui kaksitostu hengie, kudamat hommattih kai ruavot, ku heijän pihat puututtas uudeh federuallizeh programmah “Linnan mugažu ymbäristö”.
В неё попали двенадцать человек, которые проделали большую работу, чтобы их улицы вошли в новую федеральную программу "Комфортная городская среда". (Hyväs ruavos hyvägi palkindo)
2. Mikse myö tahtommo, ku kazvas uuzi polvi karjalakse pagizijua da voimmogo kazvattua sen?
Почему мы хотим, чтобы выросло новое поколение людей, говорящих на карельском языке, и сможем ли мы вырастить его? (“Konzu lapset ollah pienet, heile voibi opastua hos midä”)
3. Huomei rodieu uuzi päivy da uuttu parastu hommua.
Завтра будет новый день и новые лучшие заботы. (Olgišliäppy piäs Elokuu)
4. Unen jälles myö havačummo uvvessah uudeh elaigah.
После сна мы просыпаемся снова в будущей жизни. (Uvven aijan “Kalevala”)
5. Kui tahtozin minä, ku kazvas uuzi polvi, rohkei da ylbei sil, gu häi on karjalaine.”
Как бы я хотела, чтобы выросло будущее поколение, смелое и гордое тем, что они карелы. (Omamualazet, Zinaida Dubinina. 1)

wordforms (43)

u|uzi (-vven, -uttu; -uzii)