Lemmas

Return to list | delete | edit

äijä

language: Karelian Proper

part of speech: Adjective

phonetic variants: ääjä (Tikhvin)

omonyms: äijä (Adverb)


1 meaning

  • Russian: многий

Examples (1409)

the best an excellent a good a bad

1. El’etäh hyö vuotta kaks’ikymmen’dä, muččo rowd’inalla ajelow keeran vuuvešša, äijä kaks’i i s’e pri̬azn’iekkana.
Живут они лет двадцать, жена на родину ездит один раз в году, многие два, и то по праздникам. (Mi̬as’l’enčan’ed’el’illä...)
2. Hiän äijie huomnekšella jalgeuttau, kaikilla ruavot päiväkši andau, mittuau i lugou äijängo šie kynnit, äijängo aštoičit, äijängo kylvit, monigo telegiä tuahta noššit, monigo vejit peldoh, äijängo gektarua niitošta niitit, kuivait heiniä. A monigo telegiä heiniä puun’ah panit, äijängo ruista da ozrua, da kagrua leikkait, äijängo sotkua deriit pelvašta, monigo telegiä pelvašta guomnoh vejit, monigo kuboččuo pelvašta kolotiit, äijängo telegiä kuboččuo niitokšella vejit, da šielä levitit, da tuaš noššit, da rejellä l’nozavodah vejit, libo omašša riiheššä trestan kuivait, loukutit, a vivoit, nin monigo kiluo viidi työdä.
Он многих по утрам даже будит ото сна, всем на день работу даёт, измерит да сосчитает много ли ты вспахал, много ли пробороновал, да засеял, сколько телег навоза нарыл, сколько отвёз в поле, сколько гектар покосов накосил, сколько сена высушил да в сарай отвёз, сколько ржи, да ячменя, да овса сжал, сколько соток льна выдергал, сколько телег льна отвёз в гумно, сколько кубачей околотил, сколько телег кубачей на скошенный луг отвёз да расстелил, да опять поднял тресту, да на льнозавод отвёз на санях, или в своей риге высушил, да сколько намял на льномялке, да сколько килограмм льна натрепал. (Kolhozan brigadirat)
3. Šiidä i Iče Elauvuttu Hospodi ožuttuačih i miironkandajilla, i Apostoloilla, i äijillä äijän kerdua.
Потом и Сам Воскресший Господь явился и Мироносицам, и Апостолам, и многим многократно. (Родное карельское. Двунадесятые праздники на карельскомъ нарѣчiи съ переводомъ на русскiй языкъ)
4. ollah paremmat miän äijie,
лучше наших многих, (Фронтовое письмо Антонова В.Е.)
5. Presentatijošša äijän kyšymykšie esitettih lapšien kirjojen luatijilla. (KniiguMelliččä tarjosi lukomista eri makuh ta eri ikäh)

2 meaning

  • Russian: в форме äijiä в значении намного, гораздо (в сочетании с сравнительной степенью прилагательных и наречий)

Examples (1409)

the best an excellent a good a bad

1. Ne oldih äijä šomemmat tädä tuhmanävöstä, kumbane ožuttuači zirkaloh.
Щёки у них были чем-то красным намазаны, а брови — чёрным. (Nuori moržien igävöiččöy)
2. Van’alla yhä ei mieldyn oficianka. Hänen Katti on äijä šomembi i parembi hot’ i ei kruasieče.
Ване очень уж не понравилась официантка, его Катерина куда как лучше, красивее её, хотя и не красится. (Bl’uda Van’a)
3. Fed’a oli äijä nuorembi Miša-vellie i enämmän kluassua školašša proidi, čem Miša-velli.
Федя был гораздо моложе дяди Миши и побольше школьных классов прошёл. (Kolhozan brigadirat)
4. Meildä buabolla, eu šanua,
lašta äijä enämbi.
(BUABOT VUOTETAH )
5. Presentatijošša äijän kyšymykšie esitettih lapšien kirjojen luatijilla. (KniiguMelliččä tarjosi lukomista eri makuh ta eri ikäh)

3 meaning

  • Russian: многочисленный
concept: numerous

translation

Veps: äi; ää

Livvi: äidy; äijy; äijö

Ludian: äi; äije; äijä

dialects of usage: Kestenga, Knyazhaya, Myandyselga, Padany, Reboly, Rugozero, Tolmachi, Uhta, Voknavolok

Examples (1407)

the best an excellent a good a bad

1. Äijäštä paginašta šildua ei lie.
От больших разговоров мост не появится. (Šanapolvet da aforizmat. 3. N-Ä)
2. Opaštau hengellä tunnuštua, i kielellä mainita vain yhtä jumalua, händä yhtä kaikkieh parahittuan šuvata i kuunnella, i hänen piällä uššalduačeta: i žentäh kuin vain voit puata eijumalutta, i äijiäjumalutta, tyhjällä vieruičendua, halgiendua i eruondua vierošta, niin že šuurekši iččiedä panomis’t’a, oman piällä mielen uššolduačomis’t’a, oman ili toizien viän piällä ili elon piällä, a ei mieldä pidiä jumalan kačondah.
Учит сердцем признавать, и устами исповедовать единаго токмо Бога, Его единаго паче всего любить и почитать, и на него единаго уповать, и потому всемерно убегать безбожия, многобожия, волшебства, суеверия, ересей и расколов, также высокоумия, чтоб надеяться на свои выдумки, на свою, или на других силу, или богатство, не радя о промысле Божием. (Переводъ нѣкоторыхъ молитвъ и сокращеннаго катихизиса на Корельскїй языкъ. Perevod sokraščénnago katihísisa)
3. Presentatijošša äijän kyšymykšie esitettih lapšien kirjojen luatijilla. (KniiguMelliččä tarjosi lukomista eri makuh ta eri ikäh)
4. Illan aikana oli noššettu vielä äijän muitaki mukavie teemoja: etnografisen ta folkloriainehiston keryämiseštä, piiplijatekstien kiäntämiseštä ta muuta. (KniiguMelliččä tarjosi lukomista eri makuh ta eri ikäh)
5. Tsukanov korošti, jotta nyt alovehen kehitykšeššä avautuu uuši šivu ta työtä tulou äijän, vet pitäy valmistautuo ni tašavallan 100-vuotispäiväh. (Karjalah on miärätty uuši piämieš)

wordforms (31)

äij|ä