Тексты
Вернуться к списку
| редактировать | удалить | Создать новый
| Статистика
| ? Помощь
Uljana Maksimova (Tikkanen).
Kižin šuari keräsi parahie käsityömuasterija
Источник:
Oma mua. 2026. 09.09 (№ 35 (1825)). С. 3
Uljana Maksimova (Tikkanen)
Kižin šuari keräsi parahie käsityömuasterija
карельский: собственно карельское наречие
Новописьменный севернокарельский
Kižin šuarella piettih Käsityöforumi. Tapahtumah keräyty Pohjois-Venäjän käsityöperintehien parahie šäilyttäjie ta muasterija.
Elokuun lopušša Kižillä vietettih toini Käsityöforumi. Viime vuotena še piettih Petroskoissa, a tällä kertua oli piätetty järještyä še šuarella, šentäh kun tänä vuotena Kiži-musejo juhliu omua 60-vuotisjuhlua ta kaikki merkkitapahtumat vietetäh šielä.
– Šuaren kaunehuš antau energijua ta lahjottau innoššušta, še irrottau kaupunkin huiskehešta ta tuou rauhua, jotta ihual’l’a tätä kaunehutta. Forumin ošallistujat ollah oikein kiitolliset mahollisuošta piäššä Kižin šuarella ta vaštautuo toisien käsityömuasterien kera, šelitti forumin järještäjä, Käsityön šäilyttämisen ta esittämisen ošan johtaja Tatjana Barantsova.
Forumih tuli muasterija, kumpaset taitavašti luajitah käsitöitä, ošatah löytyä omien ruatojen tahi opaššuškurššien oštajie, ečitäh tietuo arhiivoista ta laboratorijoista, valitah tekniikkoja, kumpaset šovitah nykyseh aikah, ta voijah valmistua pukuja lavua varoin. Kaikin, ket tultih forumih, ammatillisešti ta šuurella innolla luuvvah omie tevokšie, kumpaset voipi nimittyä taijon tuottehekši.
Tapahtuma kešti kolme päivyä ta šen aikana oli pietty seminari, luventoja, pukujen ta korujen näyttöjä ta esittelyjä, muasteri-oppija ta opaš-retkijä. Vierahilla näytettih, kuin arkielämäššä valmissettih tarvittavie varuštehie: punottuja nuoroja, tuohi- ta puuašteita, kalaššušpyyvvykšie, lankoja, kankahie, koruja ta pukuja.
– Oli oikein epätavallisie muasteri-oppija: merkkauš eri teknikoissa ta korujen luatimini, šekä mukavie luventoja. Oli mukava näyttyä omua karjalaista pukuo ta ošallistuo mallina toisien kokoelmien esitykših. Miula oli tärkie tuntie, jotta omašša puvušša, vaikka še on Pohjois-Venäjän toisie pukuja tavallisempi, miula on hyvä olla. Ajattelen, jotta kaččoja šai šitä ymmärtyä. Lisäkši perintehisen vuattien luatimisen opaštujana oli oikein tärkie kaččuo, mitein ammatilliset muasterit ruatah, kerto forumin ošallistuja Anastasija Kartaševa.
Iče ošallistujat koroššettih, jotta kaikešta tärkein oli še, jotta riitti aikua šeuruššella ta käsitellä käsityömuasteriloilla yhtehisie proplemoja, ruavon ta toimenpitojen järještämistä, uušimpie löytöjä ta tutkimukšie. Oli tärkie niise tavata elošša – šitä ennein monet tunnettih toini toista vain internetissä. Niin muasterit voitih šuaha ta antua n’euvoja toini toisella.
– Kižin šuarella myö täyšin čukeltuma käsitöih, tutuštuma ihmisien kera, kumpasilla vanhojen ruatojen elvyttämini on elämän oša, eikä vain ammatti. Myö šaima elyä kolme päivyä tämmöseššä ilmapiirissä, korošti forumin ošallistuja, käsityömuasteri Sofja Masal’tseva.
Sofja Masal’tseva johtau Rihma-käsityöryhmyä šekä tutkiu vanhoja koruja ta luatiu niijen kopijoja nykyaikasista materialiloista. Forumissa Sofja esitti vienan-karjalaista pukuo ta pohjosie korvakoruja helmilöistä.
– Tämänmoisie korvakoruja šäilytetäh Valtijollisešša istorijallisešša musejošša ta melkein kaikki mallit ollah ainuona kappalehena, niitä ei ole valokuvissa eikä toisissa musejoissa. Šentäh miula oli mukava toistua niitä ta yhistyä tämmöset mallit yhteh kokomukšeh. Šemmosie koruja ei šua šanuo perintehellisiksi, vain istorijallisiksi, lisäsi Sofja.
Istorijalliset korut nykyjäh ollah oikein šuosittuja: neiččyöt pietäh niitä tavallisien vuatteijen kera. Forumissa šemmosie koruja šain tarkašti kačella ta tilata ičellä.
Käsityöforumin ošallistujat ta vierahat annettih korkeita arvošanoja toimenpivon viettämiseštä.
– Lisäkši oli mukava kaččuo, miten vierahat ihmetelläh meijän luontuo, šiätä, šuarella ruatajien jokapäiväistä elämyä, vierahien miäryä ta kuin meijän onnistuu järještyä ruatuo vierahien kera, jotta kaikilla ois mukava, riittäis aikua ta tilua, lisäsi Tatjana Barantsova.
Tapahtuman jälkeh kaikin šuatih lisyä innoššušta ielliseh ruatoh ta tutkimukših, šynty uušie ajatukšie, mitä ommella ta luatie käsin, mitä opaššušta järještyä ta mitä tuuvva mukah enši forumih, kumpasen pitämistä enši vuotena toivotah ta vuotetah.
