Тексты
Вернуться к списку
| редактировать | удалить | Создать новый
| Статистика
| ? Помощь
Irina Sotnikova.
Hüväd azjad toba hänele väged da energijad
Источник:
Kodima. 2026. 23.09 (№ 09 (402)). С. 5
Irina Sotnikova
Hüväd azjad toba hänele väged da energijad
вепсский
Младописьменный вепсский
L’udmila Dmitrijevna Mosenzova täl vodel praznuiči čoman jubilejan – 85 vot. Hän om vepsläine, hänen jured oma Šoutjärvespäi. L’udmila Dmitrijevna om Vepsän kul’tursebran aktivine ühtnik. Hän ühtneb kaikihe vepsläižihe praznikoihe, azjtegoihe, miččed om oigetud vepsän rahvahan tradicijoiden da kelen kaičendaha. Kahesa vot hän pajatab "Randaine"-sebras da kävub "Vepsläižed besedad" -paginklubha.
L’udmila Mosenzova om sündunu 28. elokud vodel 1941 Šoutjärv’-küläs Spirkovoiden perehes. Sil aigal kaik mužikad läksiba frontale, kodihe jäiba vaiše mamad lapsidenke da vanhad. L’udmilan tat mugažo läksi voinale. Mamale pidi ičeze vägil kazvatada tütärt. Siloi radoi suomalaine lapsiden päivkodi, kuna jättihe eri-igäižid lapsid, kuni mamad radoiba.
"Mamoi aigoiš homendesel toi mindai päivkodihe, a iče radole mäni. Ehtal oti mindai kodihe. Voinan aigan elim kahten mamanke. Muštan, konz pördihe tat voinalpäi. Nece oli ezmäine vastuz tatanke, minei oli läz vit vot. Oli sobat. Mö mamanke ištuim päčin kohtas. Mamoi törkiči kartofinan, tegi krahmalad kislin täht. Oli eht, pimed. Kulem – ken-se pordhidme libub. Uks’ avaižihe, i pert’he tuli mužik. Mamoi sebazi händast i minä el’genzin, miše nece om minun bat’. Hän ištuti mindai kombuile, oti šauguižen i andoi miččid-se lahjoid minei", – lämäs johtutab L’udmila Dmitrijevna.
Jäl’ges mamal sündui völ kaks’ tütärt: vodel 1947 – Vera, a vodel 1949 – Marina.
Vanhemb L’udmila openzihe Šoutjärven školas, lopi seičeme klassad. Jäl’ges ühtes podruškoidenke läksi opendamhas Rabočeostrovskan Sauvondopištoho. Sen jäl’ghe hän openzihe Petroskoin Mectehnižes tehnikumas. Pästnikoid oigetihe radole erazvuiččile meczavodoile – muga L’udmila putui Pitkärantan agjan Hiidensel’gaha i jäi elämaha sinna.
"Posad oli sur’. Minä radoin mastarin Läskelän meczavodal. Sid’ minä vastsin Vitalii-mužikad. Läksin mehele. Mužik lendi pertin mägel. Hüvin elim", – johtutab L’udmila Dmitrijevna.
Norudes-ki L’udmila oli lujas aktivine. Hän oli valitud zavodal profsojuzan organizacijan pämeheks, viž vot vedi necidä radod. Äi vot händast valitihe Pitkärantan Lidnan nevondišton deputataks. L’udmila navedi rata ristituidenke, toda heile ilod, kaiken abuti külänikoile pätta problemoid. Elädes Hiidenselgäs hän tegi äi praznikoid da erazvuiččid azjtegoid eläjiden täht.
L’udmilal da Vitalijal om sündu kaks’ last: Andrei-poig da Natalja-tütär. Konz lapsed kazvoiba, hö ajoiba küläspäi. Mužik koli. L’udmilale oli jüged eläda üksnäleze: haugod, vezi, lumi… Hän oti kerdale koiran da kažin i tuli elämaha Petroskoihe.
L’udmila eläb lidnas jo läz ühesad vot. Tuldes tänna hän sid’-žo zavodi pajatada "Randaine"-ansaml’as da kävuda "Vepsläižed besedad"-paginklubha, miše opeta kodikel’t. Ved’ konz hän oli lapsen i eli vanhembidenke Šoutjärves, ka kanzas, irdal, laukas – kaiktäli pagištihe vepsäks. Sikš hän ühtneb kaikihe kul’turazjtegoihe, joga voden kirjutab sanelusen vepsän kelel, navedib ajelta vepsläižidme külidme koncertoidenke. Hän ühtneb Vepsän kul’tursebran radho, abutab kundaližes rados. Sen ližaks L’udmila Dmitrijevna kirjutab čomid runoid ičhižiden, sebranikoiden, kodiman da elon polhe.
L’udmila Dmitrijevna äjan aigad mänetab ičeze Jeseniada Anna-pravunukoidenke. Hö toba baboile äi ilod, abutaba harjeneda elämaha Petroskoiš. Äjak-se kerdad vodes L’udmila oleskeleb Hiidensel’gäs. "Mindai kuti vedäb sinna", – sanub hän.
L’udmila om hüväsüdäimeline, elonnavedii, vessel ristit. Kaik, min hän tegeb ristituiden täht, tob-ki hänele väged da energijad elos. Ozatelem L’udmila Mosenzovad jubilejanke, toivotam vahvad tervhud, ozad, da hüväd mel’t!
