Тексты
Вернуться к списку
| редактировать | удалить | Создать новый
| Статистика
| ? Помощь
Сотникова Ирина.
Karjalaini korničča: Luova eksperimentti kešti 40 vuotta
Источник:
Oma mua. 2026. 30.09 (№ 38 (1828)). С. 2
Сотникова Ирина
Karjalaini korničča: Luova eksperimentti kešti 40 vuotta
карельский: собственно карельское наречие
Новописьменный севернокарельский
Šajekuun 1. päivänä Koštamukšen "Karjalaini korničča" täyttäy 40 vuotta.
Vuotena 1986 Neuvošto-Karjala-kinošarjan yksi kappaleh oli omissettu meččien kešen rakennetulla nuorella Koštamukšen kaupunkilla. Uuši louhoš kašvo, šuuret belazit vietih rautamalmie, tuotanto kašvo ta nuoret spesialistit tahottih ruatua omilla ruatopaikoilla. Uušie eläjie tuli Donbassista ta Siperistä, Volgan rannikolta, Arhankelista, Leningradista – kaikin hyö tahottih elyä nuorešša kaupunkissa.
Karjalan kanšankirjailija Juakko Rugojev, kumpani šynty Koštamukšen viereššä olijašša Šuojärven kyläššä, omilla neuvoilla ta ruavoilla tahto auttua paikallista hallintuo välttyä joka uuvvella elinpaikalla ominaista ta mahollista "yhtehisen korttierin sindromie". Hänen mieleštä piti juurruttua kaupunki, muuvvoštua šemmoni kehityššuunta, jotta še yhistäis kaikki kielet.
Juakko löysi niitä juurija Vienan Karjalan perintehelliseštä kulttuurista ta Kalevala-runoelmašta. Šamoin hiän löysi ta puolušti kaikkien viranomasien ieššä uuvven spesialistin, kumpani vois yhistyä kaupunkilaisie ta šuaha heijän kiinnoššušta kanšankulttuurih ta folklorih. Tämä oli Šuojärveššä ruataja Valentina Karhu. Juuri Valentina Ivanovna tuli uuvven Družba-kulttuuritalon yhekši enšimmäisistä spesialistiloista.
Vuuvven 1986 šyyškuušša kulttuuritalon uuteh yhtyveheh tuli nuorie ta keški-ikäsie halukkahie. Šajekuun 1. päivänä uuši luova ryhmä oli peruššettu. Vuosie kuluttuo Valentina Karhun johtama "Karjalaini korničča" tuli tunnetukši Koštamukšen ta Karjalan lisäkši koko Venäjällä ta Europašša.
Šilloin kaikki oli enšimmäiseh kertah – harjottelut, riitelyt ohjelmašta ta karjalan kielen monista pakinoista, enšimmäiset tanššit, konsertit, puvut. Niinä vaikeina aikoina šuurina apulaisina oltih opaštaja ta laulujen keryäjä Ivan Jevsejevič Vatanen ta hänen naini Jevgenija Mihailovna.
Juakko Rugojev šilmyäli yhtyvehen kehittämistä ta mitein vain šuatto autto šitä: anto ohjelmistoh karjalaisissa kylissä tutkimušmatkojen aikana kerättyö materialie. Šamoin hiän šano Valentina Ivanovnalla, jotta ainehistuo on parempi eččie rahvahalta eikä kirjoista. Näin alko šuuri tutkimušruato. Valentina Ivanovna ryhmän jäšenien kera kävi monešša vienankarjalaisešša kyläššä ta nauhotti lauluja, kirjutti tanššija, opaštu eri kylillä ominaista laulamis- ta tanššimistapua, tutki karjaisien pruasniekkojen ta illaččujen perintehie.
"Karjalaini korničča" oli monešša seminarissa ta konferenššissa, šai tietuo parahilta kanšantutkijilta. Tietojen ahkerašta šäilyttämiseštä kollektiivi šai kotišeutututkimušyhtyveh-nimen.
Luovan ryhmän jäšenet kučuttih tutuštumah karjalaiseh kulttuurih Koštamukšen lapšie. Heilä varoin piettih oppituntija, a yhtyvehen konserttiloih tultih koko perehillä.
"Karjalaini korničča" kašvo ta Valentina Ivanovna piätti kuččuo yhtyveheh ammattilaisie muusikkoja. Folkloriryhmällä še oli riskie. Yhtyveh kävi esityšmatoilla monissa maissa šekä esiinty kyläpruasniekoissa ta festivaliloissa.
Ryhmän enšimmäisenä vuotena oli annettu alku perintehellä juhlie Kalevalan päivyä. Vuosina 2000–2020 še perinneh kašvo kanšainvälisekši Kanteletar-festivaliksi.
Yhtyvehen harjotteluih käytih šen ošallistujien lapšet – näin šynty ajatuš järještyä lapširyhmä. Šiinä tanššittih ta laulettih, a vuuvvešta 2004 ruvettih šoittamah kantelella. Kuin kallista oli yhistyä eri kaupunkiloista ta kylistä tulluita kantelistija šuureh orkesterih ta esiintyö Kanteletar-festivalissa!
"Karjalaisešta korničašta" ta yhtyvehen johtajašta on kerrottu äijän, ka vielä äijän voipi kertua.
Lopušša muissutan Koštamukšen ta koko Karjalan eläjillä yhtyvehen piäšuavutukšešta. Ryhmä toimi Družba-kulttuuriurheilukeškukšešša 34 vuotta ta täššä ajašša toi Koštamukšella karjalaisen kulttuurin šäilyttäjän kunnivuo.
Hyvittelen "Karjalaisen korničan" jäšenie, muusikkoja, tanššijie ta tietyšti johtajua tällä merkkipäivällä! Toivotan tervehyttä ta pitkie luovie vuosie!
