Тексты
Вернуться к списку
| редактировать | удалить | Создать новый
| Статистика
| ? Помощь
Nikolai Nazarov.
Oma randu ainos on oma. 5
Источник:
Oma mua. 2026. 30.09 (№ 38 (1828)). С. 4
Nikolai Nazarov
Oma randu ainos on oma. 5
карельский: ливвиковское наречие
Новописьменный ливвиковский
Kiänälmys 1960-vuoziluguh
Vie erähät palazet minun päivykirjaspäi 1960-luvul.
1960 vuozi – Nevvostoliiton vratari Lev Jašin on sanottu kogo Jevroupan parahakse futbolistakse. Händy kunnivoijen sanottih "mustakse hämähäkikse" – muga hyvin vardoičči aiduveriän verkuo.
"Ylen äijäl liikutti mieldy ven’ankieline fil’mu "Predsedatel’" Mihail Uljanovan kel piäroulis! Enzikerdua oli ozutettu tozi kolhouzoih näh...
Vuvvennu 1965 oraskuun 9. päiväs algajen Voitonpäivy oli hyväksytty valdivon pruazniekakse!
Vuozi 1966. Kitais matkuau "kul’turnoi" vallankumovus. Nuorižo uravui.
Vuozi 1967. Miellytti Sergei Gerasimovan fil’mu "Žurnalist".
Oraskuus vuvvennu 1967 Jurii Andropov pandih KGB:n piämiehekse. Omal aijal häi ruadoi Karjalas.
Vie samannu vuvvennu ozutettih kolme fil’mua Fantomas-sarjua. Mustan, Petroskois jälles tädä kinuo oli äijy tulipaluo!
Vuvvennu 1968 Urho Kekkonen kolmanden kerran on vallittu Suomen prezidentakse.
Vuvven 1968 OON ilmoitti ristikanzan oigevuksien vuvvekse.
Kitais, nagrettavakse, täytty vägie hävitetäh čiučoloi, buite net syvväh ylen äijän vil’l’ua.
Vie erähii kirjutuksii minun päivykirjas – 27.03.1968, Jurii Gagarin yhtes Vladimir Ser’oginan kel kuoltih aviakatastrofas. Suuri gor’a kaikil...
Lopul1968 vuottu kävyskendelin Priäžäh. Moine hyvä kirkas päivy pakkazen kel. Yöl kävelin jiädy myö, se on gu zirkalo libei, tuuli vedi lumen randah. Muga olis hyvä potkuril, mittuine oli Akimovil – meijän susiedoil, täyty vägie ajua, huraittua toizeh randah päi! Mieleh tuli ostua linnas moine potkuri-potkukelka.
Äijä myöhembi lykysti ostua senmoine uuzi potkuri, ga Priäžän omat vargahat terväzeh varrastettihgi! Sidä nuorižon aijan abiedu nikui en voi unohtua...
Vuvvennu1969 Karjalan tazavallas on järjestetty valdivon palkindo kaunehkirjailližus- da taidotevoksis.
Vuvvennu1969 Priäžäh on avattu kodi -muzei meijän urhoin Marija Melentjevan mustokse. Yksi enzimäzis järjestäjänny oli Rauha Kalske.
Ylen äijäl rubei varaittamah kevätkuul vuvvennu 1969, konzu Kitain puoles virittih bojut meijän rajal – Damanskii-suarel...
Samannu vuon ilmoih piäzi ylen tärgei Georgii Žukovan kniigu Ižänmuallizeh voinah näh "Mustelmat da ajatukset".
Kezäl vuvvennu1969 amerikkalazet astronavtat Nil Armstrong i Elvin Oldrin piästih Kuun pinnale – muailmu sidä äijäl diivihes.
Samannu vuvvennu ekolougat varaitettih – suuri Aral-järvi Kazahstuanan da Uzbekistuanan välil on juuri kuolemas…
Sulakuun 22. päivänny 1970 täydyi 100 vuottu Vladimir Leninan roindupäiväs. Subotniekkoih näh en rubie sanelemah, no myöhembi "Ploščatkan" luo juuri dorogan pieles durmel tämän n’okkumiehen mustokse kenlienne luadi suuril kirjaimil čoman sanan : "ЛЕНИН".
Myöhembi vuvvennu 1981 Neuvosto Karjala -lehtes silmih puutui nygöi jo vähäzel kummalline kehoitus: "Rakastakaa tulisesti Neuvostosynnyinmaata! Olkaa aktiivisia taistelijoita Leninin asian ja kommunismin puolesta"!
Nygözet filousofat sanotah, gu Lenin on kiändänyh Marksan teorien kumalleh, toizil sanoil – kengät ylähpäi! Leninah näh nygöi äijän olen lugenuh, no enzikse midä juohtuu mieleh – argikieline hänen sanondu: "Pieni kalaine on parembi suurdu brusakkua!" No vie enämbäl minuu miellyttäy mennyt vuozisuan vieljärveläzen runoloin pajattajan Paraskovja Ivanovan sanat: "Elä kui elävy kala"...
On vie ven’alazien sananpiä: "Kala stolal – tervehys kois"!
Neidizil moudah tuldih vierahis tukis luajitut "parikat". Äijän liženi valgeipiädy blondinkua. Erähät forsitah štanilois, erähät, älä virka – kuritah, gu pardavunnuot mužikat rouno! Emansipatsii...
Armies jiävih hirvei "dedovščinu". Minä smietin, enzikse sen periä, gu ofitsierat omah vuoroh ni vouse ei tahtota muata kazarmas, samas kohtas saldatoin kel...
Uvven aijan primiettu: poštal luajittih indeksatsii! Kirjazet teriämbäh ruvetah puuttumah adressih.
Smietin, piirin elokseh da eläjih näh 1970-luvul parembi kaikkii kerdou Valerii Verhogl’adovan kniigaine "Pr’aža".
Vasturannan kiiškoi
Tämä vuozilugu jäi minun mustoh kogo ijäkse, kerdu lykysti vie kolme vuottu ruadua omas piiris, Nuožarves, kalazavodas. Ezmäi vahnembannu kalankazvattajannu 1971 vuvves algajen, a sygyzyl pandih direktorakse. Zavodu oli "eksperimental’noi", liijan suurii pluanoi, tiettäväine, emmo voinnuh täyttiä. Täh aigassah diivimmös – ezmäine raikoman sekretari Nikolai Ivanovič Kalinin, ičegi karjalaine, ni kerdua meijän kollektiivua ei čakannuh! Toinah oli viizas mies, hyvä ristikanzu.
Kummua sanuo, juuri minuu, hos en kuulunuh partieh, rubei čakkuamah komsomolan sekretari inkeriläine rodužin Viktor Iho. A misbo minun viärys – zavodan erähät komsomol’tsat ei tahtottu kävvä kerähmölöih. Minä tabavuin – miksebo otatto komsomolah kaikenmoizii laškoi da viinanjuojii? Häi kumman luaduh vastai:
– Otammo, gu nuorižo vähembi juos viinua, vähembi olis pahanluadijua.
Minä rubein nagramah: "Nygöine printsippu ongo moine – midä enämbän viinua juou komsomol’tsu, sidä vähembän jiäy pahanluadijal!.. A mittuinebo abu zavodal komsomolan puoles, konzu sinä opit muanittua vahnembua kalankazvattajua Anatolii Arhipovua kebjieh ruadoh raikomah. A kenbo rubieu ruadamah Nuožarves?! Opi vai smiettie, suuri herru, spetsialistuahäi pidäy opastua vähimite 15 vuottu"!
Sit minuu hedi kučuttih raikomah ekzekutsieh, Petroskoispäi tuli sellittelemäh kai mittuinelienne čiinu – harmaipiä. Pidäy sanuo, ylen kul’turnoi, en ruvennuh tyhjiä kiistämäh hänen kel...
Viktor Iho, smietin, ihan sudre suutui minun piäle. Vasturannan kiiškoidu kriitiekkupaginois vuozinnu 1937-1938, tiettäväine, voidus temmata meččiä kuadamah pohjazeh. Passibo, ei otettu! Sežo aigu vähäzel muutui. Minä Viktor Pavlovičan piäle en suuttunuh ni vouse. Kerras nägyy, häi on vagavu mies i toven uskou kommunizmah. Nygöi, gu tulis vastah, hyväl sydämel andazin hänele kätty...
Vuozinnu 1972-1973 Nevvostoliitos oldih räkkikezät, suuri kuivus, suuri vahingo muatalovuos. Karjalasgi paloi ylen äijy meččiä! Käsnäselläs salvattih lesopunktu. Indies, ezimerkikse, vuvvennu 1972 uravuttih slonat i levitettih viizi kyliä. Islandien da Anglien keskel virii voinu kalansuandan periä. Meijän zavodan vezistölöis ruvettih kuolemah kalat! I jälgimäine viesti meih niškoi oli pahembi kaikkie...
