Тексты
Вернуться к списку
| редактировать | удалить | Создать новый
| Статистика
| ? Помощь
Irina Komissarova.
Venäjän rahvahiin kielilöin päivä pijettih Tverin Karielašša
Источник:
Oma mua. 2026. 07.10 (№ 39 (1829)). С. 8
Irina Komissarova
Venäjän rahvahiin kielilöin päivä pijettih Tverin Karielašša
карельский: собственно карельское наречие
Новописьменный тверской
Tänä vuodena miän šuurella Veniäjällä enžimäzičči oli Venäjän rahvahiin kielilöin päivä. A kuin proijittima tädä pruazniekkua Tverin Karielašša Kozlovan školašša mie nyt teilä i šanelen.
Enžistän pikku karielan kielen urokka oli savušša. Milma vaššattih šeiččimen mieluz’ua kukkitytöstä da hiän kaččojat Bel'akova Galina Mihailovna da Černova Galina Nikolajevna. Monet lapšuzet tunnuššuttih milma, žentän čto mie oliin tulluon hein luoh mulljon da pagiziin heinke karielan kielellä. Nyt vaštah hyö miula šanottih: "Hyviä päiviä"! šanottih kuin kedä kučutah, tämä kaikki karielakši. Miula oli ves’ma tabah tämä vaštavvunda. Tyttözillä mie šaneliin karielas’t’a šuarnas’t’a da čieppivirryttä, kumbazie milma opašti miun Dun’a-buabo. Vielä oli meilä kiza, missä pidi omat armahazet bobazet edizeh panna da šindä ottua meškazešta. Oli meilä i jänis’t’ä, i koirua, a kaikkie enämbi oli kondieda. Veššeläšti kargaima "vačča-polvi-kagla-piä"-kizazeh. Mieleväšti muisuttuačou, kuin yksi tyttöne kyžäl’di veniäläkši: "A kuin karielakši lieu: mie tahon šyvvä"? - myö kaikiin vangemmat ouvoštuma da šanoima hänellä. Karieloin kizoin jäl’geh hyö lähtei murginalla. A mie i duumaičen – ylen ožakkahat ollah nämä pikkarazet tyttözet – heilä on käkši kaččojua, kumbazet tietäh da paissah karielan kielellä!
Jäl’geh meilä oli karielan urokka alguškolašša. Hyvitteliin škol’nikkoida uuvenke pruazniekanke da annoin heilä listazet missä oli kirjutettu omah roduh näh. Myö pagizima, kuin karielakši liey muamo, tuatto da kaikiin pereh.
Mie ylen ihaššuin, konža miun vaštavvukšeh: "Paissahgo tiän perehissä karielakši"? monet noššettih kiät. Lapšet kuuletah karielan kiel’dä, tietäh karielan šanoida – tämä on hyvä! Tämän urokan jäl’geh miula tuli mieleh uuži azie – pidäy boiko varuštua pieni kniigane, kumbane rubieu auttamah lapšilla paissa karielakši vanhemminke. Mie oman lapšenaijalda tijän, čto vanhemmat ei ylen kehata paisa karielakši lapšinke, žentän kuin oli toine eländä. No nyt aijat muututtih da kuni on vielä karielakši pagizijua rahvašta pidäy heidä pagauttua da pagizuttua karielakši.
Jäl’gimäne karielan kielen urokka oli vanhemminke škol’nikoinke. Mie tervehyttin lapšie karielakši. Myö pagizima omih perehih näh, kuin karielakši lietäh omahizet, ken mistä kylistä on, kuin nämä kylät šanuočetah tverinkarielakši, lugima nedelin päivät da vuvven kuut da vuvvenaijat, ožutiin oman rodoslovnoin, šaneliin mistä ollah miun vanhemmat. Monissa perehissä vielä tietäh karielan kiel’dä. Pidäy šanuo, niin kakši opaštujua Vika Aks’onova da Ira Soboleva proijttih karielan kielen olimpiadan (pilotnoi proekta). Tänä vuodena tože liey olimpiada tverinkarielan kielellä, voit šanuo tämä azie on hyvä abu miän kielellä, žentäh čto karielan kieleh da swen šäilytännäh näh ruvetah pagizomah enämmäl’di.
Vielä mie annoin škol’nikoilla kodiruavikši karielan krossvordan, kumbazešša kyžymykšet ollah hormiksi, a vaštavvukšet pidäy kirjuttua karielakši. Duumaičen, čto tämä azie ei lie heilä varoin jygie ruado, ka kuin karielan šanoida nyt voit kaččuo i internetan kautti.
Miän karielane urokka proidi hyviin. Opaštujat to veššeläšti paištih, to ynnäh tyyninä issuttih da kuuneldih midä mie pagizen. Mie toivon, čto heilä kaikilla miellyttih miän paginat. Urokoilla oldih vielä školan opaštajat – Orlova L’udmila Nikolaevna da Barinova Ol’ga Nikolaevna – kumbazet ollah tägäläzet karielazet. Da kaiken aijan miunke oldih uvvet školan opaštajat – F’odorova Elena Aleksandrovna da Eunmann Anna Germanovna kumbazilla on tože tverinkarielan juuret. Tämä vaštuvvuš meilä loppieči da mie šanon kaikilla ylen šuuret passibot! Jiägiä tervehenä!
