ВепКар :: Тексты

Тексты

Вернуться к списку | редактировать | удалить | Создать новый | История изменений | Статистика | ? Помощь

Barhatova L'udmila. Karielan kul’turan kežäpruazniekka Molokovašša

Barhatova L'udmila

Karielan kul’turan kežäpruazniekka Molokovašša

карельский: собственно карельское наречие
Новописьменный тверской
Tverin Karielašša jogo kežiä keräüvütäh rahvaš üheššä kumbazešša olgah rajonašša, štobi gulaija karielan kul’turan pruazniekalla. Tänä vuodena XIII Šuomi-ugrilazin rahvahin festivalin "Gostissa tverinkarielazin luona" oli 2. avgustua Illän-prorokan päivänä. Festivali oli ühdissettü Molokovan rajonan 85-vuodihizen jubileinke. Vaštai gostie rajonan vanhembi Andrei Jefimenko, hänen abulaizet i rajonnoin avtonomijan preda Viktor Ber’ozkin, kumbane jo moni vuotta äijän ruadau karielan kielen i kul’turan hüväkši.
Pruazniekalla tuli gost’ua i Tverinlinnašta, i kaikista paikoista, missä eletäh karielazet: Ruameškan, Spiirovan, Lihoslavl’an, Maksuatihan, Vesjegonskan, Biežečköin i Sandovan rajonoista. Edizeh kaikin keräüvüttih Molokovan keškuštašša, missä šeizou korgie puametnikka salduatalla-voittajalla Toizešša Mualman voinašša. Rajonan vanhembi Andrei Jefimenko i Tverinkarielazin kul’turnoin avtonomijan preda Nikolai Turičev avattih pruazniekan. Tervehütettih rahvašta Tverinoblastin gubernatoran, Tverinlinnan Duuman i kul’turan komitetan eduštajat. Žen jälgeh kaikin pruazniekkovozet lähtei maršimah Molokovua müöten kohti festivalin pruazniekkapaikalla.
Marši oli ülen šoma, kirjava! Vet naizet oldih kaunehissa vuatteissa. Kaikin muhistih i kopitettih boiko i hüvin mieliin. Jogo rajonašša karielazilla ollah šomat erilazet vuattiet. Vesjegonskan naizilla oldih ruškiet sarafanat, a perennikät oldih luajittu buabon sundukašta löüvettü vanhoista käzipaikoista. Kuulin, što Vesjegonskašša nüt vähän paissah omalla kielellä. Mänin pagauttamah ves’egonskan naizie. Küžüin: "Pagizetta go karielakši?" - "A kuinbua? Pagizemma, pagizemma."- vaštai Katerina Kudr’ašova Lopatihan küläštä. Šanotah toko, buitto karielaziin pagina ves’ma äijäldi eruo, jogo küläššä paissah omah rukah, ei šua maltua toine toista. A vet müö Katerinanke ülen hüvin maltoma, vainka mie olen Tolmačušta päin. Miuštenah, nämä erot ei olla niin šuurie, kuin pöllätelläh. Pruazniekka meilä molemmilla ves’ma mieldü.
Kuulu laulu karielan, estin i veniän kielellä. Avai pruazniekan Karel’skij Gorodok-külän ansambli "R’abinuška". A kuin hüvin laulettih ansamblit "Karielan koivune" Tveristä i "Virži" Lihoslavl’ašta, kumbazie ohjatah Ruslan i L’udmila Gorcevat läššä kakši kümmendä vuotta. I Ruameškan rajonašta Nikol’skoin külän ansambli laulo karielazie viržilöidä ves’ma šomah. Zoja Popkova, ansamblin ohjuaja, varuštelou programman jogo festivalih.
Voi kuin šomašti šoittau karielan kandeleh! Mieleh kaikilla oli kuunnella Spiirovan muzikal’noin školan lapšie, kumbzet šoitetah kandelehilla jo moni vuotta. Oli festivalilla i tunnettu Veniällä i Šuomešša lapšin kandelehansambli "Vihmane" Lihoslavl’ašta.
Estilazista päin, kumbazet eletäh tverinmualla, oli pereh-ansambli "Eunake". Nuorin laulajalla täüdü ei enämbi kuin kakši vuotta! I že lapšut muamon üššäššä pikkuzešta šuaten kuulou lauluo omalla kielellä. Ken tahto, voičči tancuja nuorinke estilazinke, vet hüö kaikkie kučuttih kruugah.
Müttünäne karielane pruzniekka on jarmankatta! Koncertan jälgeh gulanja veššeläšti jatku jarmankalla. Kaikkie mahetah nerokkahat karielazet rahvaš! Maksuatihan rajonan Kl’učevoin külän emännät sinizissä kaunehissa vuatteissa tarittih karielast’a piiruada i sul’činua. Obrosovan školan ruadajat keitettih kalarokan vašta püüvetüštä kalašta i kaikilla annettih pruubuija. Jarmankalla oli marjua, čuajuo samvuarašta, morsuo, vuašua, omua olutta!
Ahmatovan kül’an naizet Sandovan rajonašta ožutettih, kuin hüvät ollah karielazet muasterit-kirvešmiehet, kumbazet mahetah luadie šomie naličnikkoida ikkunoih. Voičči oštua puuhine stola i taburetkat, a lizäkši puušta luajittu dinozavrikka.
Gost’at jo ruvettih hilläkkazeh lähtemäh kodih päin, a pruazniekka ei loppun: šoitti šoittu, gul’anja jatku. Nikolai Turičev hyväšiämizešti kučču kaikkie: "Enžikežänä terveh tulgua tverinkarielazin pruazniekalla Spiirovan mualla! "