Sever (kulehtez)
вепсский
Младописьменный вепсский
"Sever" — venälaine taidehliteraturine da ühthižkundanpolitine kulehtez. Se paindas vodelpäi 1940 Petroskoiš. Sovetskijan aigan se oli ühten RSFSRan kirjutajiden sebran painusišpäi.
Om sätud vodel 1940 kut Karjalaiž-suomalaižen SSRan taidehliteraturine "Na rubeže"-kulehtez. Sovetskijan-suomalaižen voinan aigan kulehtez ei lähtend eloho. Udes se zavottihe painda vodel 1944.
Voziden 1950 augotišes kulehtesen pätoimitai oli Aleksei Ivanovič Titov.
Vodelpäi 1954 vodehesai 1990 kulehtest ohjanzi Karjalan kirjutai Dmitrii Jakovlevič Gusarov.
Vilukus vodel 1965 kulehtez tegihe regionaližeks i sille anttihe "Sever"-nimi. Vodelpäi 1965 kulehteses paindas Arhangel'skan, Vologdan, Murmanskan da Novgorodan agjoiden, Karjalan ASSRan da ASSRan Komin kirjutajiden da runoilijoiden satusid.
Vodelpäi 1990 vodehesai 2001 kulehtesen pätoimitajan oli RSFSRan arvostadud kul'turradnik Al'bert Nazarovič Tihonov.
Vodelpäi 1991 painišton sädajad oma Karjalan valdmehišt da Venäman kirjutajiden sebr.
Vodelpäi 2001 vodehesai 2005 "Sever"-kulehtest ohjanzi Karjalan ASSRan arvostadud kul'turradnik Stanislav Aleksandrovič Pankratov. Kulehtez vajehtase, siš ozutase čomad kuvad. Korgedladuižes kuvituses pätoimitai S.Pankratov i taidehpirdai Vitalii Nakonečnii vodel 2002 saiba Karjalan valdkundaližen pauklahjan kul'turan, taidehen da literaturan tedo-oblastiš.
Vozil 2005—2007 kulehtest ohjanzi Jana Leonardovna Žemoitel'.
Redukus vodel 2007 "Sever"-kulehtesen pätoimitajaks tegihe Pietiläinen Jelena Jevgenjevna. Kulehteses ozutihe uded rubrikad: "Karjalan literaturan antoligii", "Čoma pen' kodima", "Tundmatoi tetaban polhe", "Personaline arhiv", "Pagištoituz anttud temale".
Vodelpäi 2009 "Sever"-kulehteses mäneb jogavozne "Pohjoine tähtaz"-konkurs, miččen pätegend om löuta lahjakahid norid 15-37-voččid avtoroid, kudambiden kirjutesid voi painda kulehtesen sivuil, i miše hö voižiba ühtneda Gor'kijan literaturan institutan sädandseminaroihe da jogavoččehe noriden kirjutajiden forumaha Lipkiš.
Vodel 2012 "Sever"-kulehtez sädi literaturan pauklahjan. Premii konkursan pohjal anttas avtoroile koumes nominacijas — proza, runotuz da publicistik, literaturkirjutesiš, miččiš om sur' kul'turmoraline znamoičend, moraližen kazvatuden kal'huded. Konkursaha ühtneba kaik literaturkirjutesed, miččed paindihe kulehteses voden aigan.
Vodel 2013 tetab ühthižvenälaine jogavozne "Runotusen päiv"-al'manah paindihe "Sever"-kulehtesen pohjal i läksi eloho Voden 2014 augotišes — Mail'man runotusen päiväks. Vodel 2013 "Runotusen päiv"-al'manahan lehtpolil oli paindud enamba sadad runod, miččiden avtorad oma Venämalpäi da läheližiš da edahaižiš verazmaižišpäi. Niiden keskes oma äi tutabid nimid, ozutesikš — Jevgenii Jevtušenko, Kirill Koval'dži, Andrei Dementjev, Gleb Gorbovskii, Larisa Vasiljeva, Jevgenii Rein, Jegor Isajev, Vladimir Kostrov, Stanislav Kun'ajev i toižed. "Sever"-kulehtesen pätoimitai Jelena Pietiläinen om pauklahjoitud M.J.Lermontovan medalil runotusen panendas Venäman kul'turaha da sädandpanendaha jogavoččen Ühthižvenälaižen "Runotusen päiv"-al'manahan tegemižehe.
Vozil 2011, 2012, 2013, 2015 "Sever"-kulehtez sai "Pressan kuldaine fond"-znaman, miččil pauklahjoitas korgedladuižid i znamasižid ühthižkundan täht joukvestištoid.
Sulakus vodel 2012 Venälaižiden jokvestištoiden azjforumal tedotadihe, miše "Sever"-kulehtez tegihe Ühthižvenälaižen "Kuldaine lotos-2011"-konkursan vägestajaks Venäman uskondan, kul'turan, moraližiden principoiden kaičendas, a mugažo sai "Satusen strategii-2011"-konkursan diploman satusekahas ezipakičuzakcijas.
Vodel 2012 "Sever"-kulehtez sai Aleksandr Nevskijan ezmäižen premijan da medalin "literaturine kulehtez"-nominacijas vodes 2011.
Vodel 2019 Karjalan pämehen Artur Parfenčikovan tugel "Sever"-kulehteses mäni ezmäine valdkundaline "Pohjoižen kuldaine vara"-literaturfestival', miččele oigetihe 232 pakičust Petroskoišpäi, Karjalan 12 rajonaspäi, Piterin da Arhangel'skan agjoišpäi, a mugažo Suomespäi.
Север (журнал)
русский
"Север" — российский ежемесячный литературно-художественный и общественно-политический журнал. Издаётся с 1940 года в Петрозаводске. В советский период — один из органов печати Союза писателей РСФСР.
Основан в 1940 году как литературно-художественный журнал "На рубеже" Карело-Финской ССР. Во время Советско-финской войны (1941—1944) издание было прекращено. Печать произведений возобновлена в 1944 году.
В начале 1950-х годов главным редактором журнала работал Алексей Иванович Титов.
С 1954 по 1990 год журнал возглавлял народный писатель Республики Карелия Дмитрий Яковлевич Гусаров.
В январе 1965 года журнал получил статус регионального печатного издания и название "Север". С 1965 года в журнале печатаются произведения писателей и поэтов Архангельской, Вологодской, Мурманской и Новгородской областей, Карельской и Коми АССР.
С 1990 по 2001 год главный редактор журнала — заслуженный работник культуры РСФСР Альберт Назарович Тихонов.
С 1991 года учредителями издания являются Правительство Республики Карелия и Союз писателей России.
С 2001 по 2005 год журнал "Север" возглавлял заслуженный работник культуры Карельской АССР Станислав Александрович Панкратов. Журнал переоформляется, меняется дизайн, появляются красочные иллюстрации. За высокое качество иллюстрирования главный редактор С.А.Панкратов и художник Виталий Наконечный получили в 2002 году Государственную Премию Республики Карелия в области культуры, искусства и литературы.
В период с 2005 по 2007 год журнал возглавляла Яна Леонардовна Жемойтель.
В октябре 2007 года главным редактором "Севера" назначена Елена Евгеньевна Пиетиляйнен. В журнале были созданы новые рубрики — "Антология литературы Карелии", "Милая малая родина", "Неизвестное об известном", "Личный архив", "Интервью на заданную тему".
С 2009 года журнал "Север" проводит ежегодный конкурс "Северная звезда", целью которого является поиск талантливых произведений молодых авторов от 15 до 37 лет для публикации на страницах журнала и выдвижения на участие в творческих семинарах Литературного института им.Горького (Москва) и в ежегодном форуме молодых писателей в Липках.
В 2012 году журнал "Север" учредил литературную премию. Премия на конкурсной основе ежегодно присуждается авторам в трёх номинациях — проза, поэзия и публицистика — за произведения литературы и публицистики, имеющие большое культурно-нравственное значение, литературные достоинства и разделяющие общечеловеческие моральные ценности. В конкурсе на присуждение премии участвуют все произведения, опубликованные на страницах журнала в течение года, за который присуждается премия.
В 2013 году всероссийский легендарный ежегодный альманах "День поэзии" был издан на базе журнала "Север" и вышел в начале 2014 года — к Всемирному дню поэзии. "День поэзии" 2013 года собрал под своей обложкой более ста авторов со всей России, ближнего и дальнего зарубежья. Среди них немало известных имён — Евгений Евтушенко, Кирилл Ковальджи, Андрей Дементьев, Глеб Горбовский, Лариса Васильева, Евгений Рейн, Егор Исаев, Владимир Костров, Станислав Куняев и многие другие. Елена Пиетиляйнен, главный редактор журнала "Север", награждена медалью имени М.Ю.Лермонтова, учреждённой Министерством культуры Российской Федерации, за поэтический вклад в культуру России, а также творческий вклад в издание ежегодного Всероссийского альманаха "День поэзии".
В 2011, 2012, 2013, 2015 годах журнал "Север" был отмечен знаком отличия "Золотой фонд прессы", который учреждён для награждения качественных и общественно значимых печатных периодических средств массовой информации, пропагандирующих высокие нравственные принципы, всемерно содействующих духовному и интеллектуальному развитию личности.
В апреле 2012 года на Деловом форуме российских СМИ журнал "Север" был объявлен победителем Всероссийского конкурса "Золотой лотос-2011" за сохранение духовности России, её культуры, незыблемых нравственных принципов, а также получил диплом конкурса "Стратегия успеха-2011" за успешную организацию подписных кампаний.
В 2012 году журнал "Север" был удостоен первой премии и медали им.Александра Невского в номинации "литературный журнал" за 2011 год.
В январе 2026 года Указом главы Республики Карелия А.О.Парфенчикова журнал "Север" был награждён медалью "За заслуги перед Республикой Карелия" за высокие достижения в развитии отечественной литературы и культуры, а также за вклад в сохранение традиционных духовно-нравственных ценностей.