Тексты
Вернуться к списку
| редактировать | удалить | Создать новый
| Статистика
| ? Помощь
Aleksandr Bulkin.
Kun kärgi kriketännöy
Источник:
Oma mua. № 9, 2026, с. 8
Aleksandr Bulkin
Kun kärgi kriketännöy
карельский: собственно карельское наречие
Новописьменный тверской
I vähä ken nytten muistau da tiedäy – kenbo on kärgi? A ennen karielazet hyvin tiettih tädä linduo.
Kärgi on mušta tikku, bronin šuurehune – kaikkie šuurin miän tikkuloista.
Karielazet šanottih kärgie "paganakši" linnukši, kuingi harakkua, bronie, korpie, šavuharakkua, čirkus’t’a da toizie – ei pahuten, a žentäh što händä ei voi šyyvä.
Kärgi on šoma da hoiskie lindu. Hiän on kogonah mušta, vain piälakašša on ruškie hattune – uroččuzilla že on šuurembane, a emäččyzillä – pienembäne.
Kärgi on iänikäš lindu. Mie ammuin olen tiedän hänen iänie. Ennen mie rigeneh kuulin tädä iänie šuurissa da vanhoissa havumečissä – pedäjikkölöissä ali näreikkölöissä. Žemmuone atkala, igäyttävä da pit’kä hoiluanda, kumbane edäh kajauttau hil’l’azešša mečäššä. Vain mie nagole duumaičin, jotto že haukka iändäy ali toine lihanšyöjä lindu. I ka täššä tuollain tiijuššin, jotto tämä ei ole haukan iäni, a kärren oma.
Keviällä kärret puaroin lennelläh, da munimah ruvetah. Šillä aigua kärgi andelou edäh kuulovua iändä da kovašti lyhyöšti kuikuttau – "kui-kui-kui…". Lennošša hiän kruikkau – "kry-kry-kry…". A puušša istuos’s’a kärgi pitäldi da abiekkahaldi hoiluau, itköy – "kliiie...". Omua iändä kärgi nagole vaihtelou kolottimizeh – hiän ylen tuagieh da kajakaldi tuigau, kolottiu puuda vaš, kuin ken-ollou barbanah rämäyttäy.
Karielazet piettih kärgie ennuštajana lunduna.
Karielazet uššottih, jotto kärgi vihmua toivottau. Niin primietuidih: kun kärgi aivis’ pitäkši vinguu, itköy, – nin vihma liey.
Keviädä vaš kärgi keviädä ennuštau: kun hiän pitkäzeh kolahuttau, korauttau, – nin liey pitkä keviä; a kun ruttoh, lyhyöšti kolahutaldau, korahuttau, ali aivis’ kruikattau, krikettäy, – nin keviä lyhyt liey, kežä ruttoh tulou.
A tverinkarielazet vielä uššottih, jotto konža lähet matkah, da kun matašša kuullet kuin kärgi lyhyöšti iändäy, krikettäy, niin hiän mid’olgah hyvyttä toivottau – ihaššušta ali rahoida. No kun kärgi pitäšti iändännöy, itkennöy – nin vuota hädiä da kummua, i ei pie ielleh männä ših kohtah ali ših azieh kunne olet lähten, a parembi liey kiändyö tagah, myöštyö kodih.