Ol’ga Dubitskaja
Uuzi sanakniigu: livvispäi ven’akse
карельский: ливвиковское наречие
Новописьменный ливвиковский
"Oman Muan" toimitukses vai veriät huškau – rahvas tullah kyzymäh da ottamah Suurdu karjal-ven’alastu sanakniigua, kudamua voibi suaha Kanzallizen poliitiekan ministerstvaspäigi. "Oma Mua" pagizutti Tatjana Boikuo, tämän sanakniigan luadijua.
Karjalan kielen sanakniigu (livvin murreh), kuduan luadijannu on Grigorii Makarov, oli piästetty ilmoih jo loittozennu 1990 vuvvennu. Nygöi tädä sanakniigua jo ei sua löydiä nikus. A sidä puaksuh pidäy kädeh karjalakse kirjuttajile da karjalakse kiändäjile.
Tänä sygyzyn piäzi ilmoih Tatjana Boikon Suuri karjalven’alaine sanakniigu, kuduas on läs 18 tuhattu sanua.
– Tädä sanakniigua minä alloin kirjuttua vuvvennu 2011, a mennyt vuon sygyzyl lopin sen ruavon, sanou Tatjana Boiko. – Meijän kielen laitoksen ruadajat ylen tarkah lugiettih minun sanakniigu, annettih ylen äijy hyviä nevvuo da huomaičustu, nevvottih ottua abuh kaksi toimittajua. Karjalan kielen puoles sanakniigua suostui lugemah Ol’ga Ogneva, a ven’an kielen puoles – Svetlana Nagurnaja, jatkau tiedonaine.
Paiči sanoin kiännösty, sanakniigan jogahizel sanal on kolme muoduo – substantiivois ollah yksikön genetiivu, yksikön da monikon partitiivu da verbilöis – yksikön enzimäine da kolmas persounu da monikon kolmas persounu.
Kyzymykseh mittuzet eričukset ollah uvven da Makarovan sanakniigoin välis, Tatjana Petrovna vastai, ku Grigorii Makaroval on äijy kauzatiivistu da momentatiivistu verbie. Uvves sanakniigas niilöi ei ole. Tämä vereksel luajittu sanakniigu on normiiruittu da sie on mostu uuttu sanua, kui brauzer, interaktiivine kirjutuslaudu, langatoi yhtevys da muudu. Sanakniigah on otettu kirjaimikon uuzi c-kirjain, kuduadu, Tatjana Boikon mielen mugah, pidäy käyttiä. Nygöi Tatjana Boiko tahtou luadiegi karjalan kielen livvin murdehen oigiehkirjutussanakniigu.
– Minuu miellyttäy, ku nuoret nygöi ollah kiinnostunnuot karjalan kieleh. Yhtet kävväh karjalan kielen kursiloih, toizet opastutah ičeväil, opitah käyttiä kieldy internetas. Erähät vahnembatgi opastetah omii pienii lapsii pagizemah karjalakse. Se on ylen hyvä. Se ozuttau, ku meijän karjalan kielel on tulii aigu, pidäy varmuttu Tatjana Boiko.
Kielentutkijan sanoi tovestau segi, ku vuvven 2016 ilmah piästetyn Tatjana Boikon da L’udmila Markianovan Suuri ven’a-karjalazen sanakniigan PDF-versien pani tallele piäl 8 000 hengie.
Дубицкая Ольга
Новый словарь: с ливвиковского на русский
русский
В редакции газеты "Ома Муа" двери туда-сюда ходят – люди приходят, спрашивают и берут Большой карельско-русский словарь, который можно получить так же и в Министерстве национальной и региональной политики. "Ома Муа" побеседовала с Татьяной Бойко – составителем этого словаря.
Словарь карельского языка (ливвиковское наречие), составителем которого является Григорий Макаров, увидел свет в далёком 1990 году. Сейчас этот словарь уже нигде не найти. А он часто требуется пишущим на карельском языке и переводчикам карельского языка.
Этой осенью вышел в свет Большой карельско-русский словарь, в котором около 18 тысяч слов.
– Этот словарь я начала писать в 2011 году, а осенью прошлого года закончила эту работу, говорит Татьяна Бойко. – Наши сотрудники сектора языка очень внимательно прочитали мой словарь, даль очень много хороших советов и замечаний, посоветовали взять в помощь двух редакторов. Карелоязычную часть словаря согласилась прочитать Ольга Огнева, а русскоязычную – Светлана Нагурная, продолжает учёная.
Кроме перевода слов в словаре у каждого слова есть три формы – у существительных – генетив единственного числа, партитив единственного и множественного числа, у глаголов – единственное число первого и третьего лица и множественное число третьего лица.
На вопрос, какие отличия есть между новым словарём и словарём Макарова, Татьяна Петровна ответила, что в словаре Григория Макарова много каузативных глаголов и глаголов и глаголов мгновенного действия (моментативных). В новом словаре их нет. Этот только что изданный словарь нормирован и в нём есть такие новые слова, как браузер, интерактивная доска, беспроводное соединение и другие. В словарь взята новая буква "с", которую, по мнению Татьяны Бойко, нужно использовать. Теперь Татьяна Бойко хочет написать орфографический словарь ливвиковского наречия карельского языка.
– Мне нравится, что молодёжь сейчас заинтересована в карельском языке. Одни ходят на курсы карельского языка, другие учат его самостоятельно, пытаются использовать язык в интернете. Некоторые родители учат своих маленьких детей говорить по-карельски. Это очень хорошо. Это говорит о том, что у нашего карельского языка есть будущее, уверена Татьяна Бойко.
Слова исследователя карельского языка подтверждает и то, что вышедшую в свет в 2016 году ПДФ-версию словаря Татьяны Бойко и Людмилы Маркиановой скачали более 8000 человек.