ВепКар :: Тексты

Тексты

Вернуться к списку | редактировать | удалить | Создать новый | Статистика | ? Помощь

Ol’ga Dubitskaja. Ruadua vepsäläzien hyväkse

Ol’ga Dubitskaja

Ruadua vepsäläzien hyväkse

карельский: ливвиковское наречие
Новописьменный ливвиковский
Mennyön vuvven lopus oldih sanottu vuvven 2016 Karjalan tazavallan palkindon suannuot rahvas. Vuvven laureatoikse oli sanottu 49 hengie. Niilöin joukos ollah ruadajat ristikanzat, vojennoit, eriluaduzien organizatsieloin johtajat, sportumiehet, liäkärit, opastajat. Nämmien ristikanzoin joukos on Nadežda Anatoljevna Petrova, Petroskoin Suomelas-ugrilazen Lönnrotan nimizen školan vepsän kielen opastai, kudamasgi rodieu pagin.

Opastuo vepsän kieleh Karjalas
Nadežda Anatoljevna Petrova on rodivunnuh Leningruadan alovehen Kurba-kyläh, umbivepsäläzien pereheh.
Nadeždan vahnembat ainos paistih toine toizenke vepsäkse, ga omii lapsii ei opastettu pagizemah vepsän kielel.
Konzu vahnembil pidi sanuo mitahto peitoči, ku myö emmo ellendäs, hyö paistih vepsäkse, mustelou inehmine.
Lapsusaijas Nadežda kävyi kerhoh, kuduas pajatettih da saneltih runuo vepsäkse.
En malta sanuo, konzu rubein ellendämäh vepsäkse, ga rubeinhäi, sanou Nadežda. Školas opastujes tahtoin olla nemčoin kielen opastajannu. Jälgimäzes kluasas opastujes kuulin, ku Petroskois on moine tiedokundu Pedagougizes instituutas, kuduas opastetah vepsän kieleh. Sinne minä piäzingi opastumah. Meijän enzimäzenny vepsän kielen opastajannu varustamiskursal oli Jelizaveta Haritonova.

Školas ruadajes
Nadežda Petrova ruadau vepsän kielen opastajannu Lönnrotan nimizen Suomelas-ugrilazes školas jo kaheksattutostu vuottu.

Nygöi školas vepsän kieldy opastuu kaikkiedah 32 opastujua enzimäzes yhtehtostu kluassassah, enne oli enämbi opastujua, pahelziu naine. Tänävuon 11. kluasas on vaiku nelli hengie, kuduat opastutah vepsän kieleh, ga se on suuri joukko. On mostugi kluassua, kudualois vepsäh opastuu yksin hengin.

Paiči opastandukniigua, kudualoi, sanakse, Nadežda Petrova iče kirjuttau, omas ruavos häi käyttäygi Kodima-lehtie da Kipinä-žurnualua, hyvin autetah ruavos Nina Zaitsevan vahnat opastandukniigat.

Opastandukniigoin kirjuttai
Nadežda Anatoljevna iče kirjuttau opastandukniigua yhtes Marina Geniatullinan kel.
Nygöi on kirjutettu kogonazet komplektat alguškolah niškoiopastandukniigu, ruadotetratti da audiodisku. Pidäy sanuo, ku audiodiskua iänitettih vepsäläzet aktivistat Galina Lokkina, Galina Baburova da Sergei Minvalejev. Vie on valmis viijenden kluasan komplektu. Inehmizien pluanois on kirjuttua opastandukniigat 11. kluassah suate.

On tarveh kirjuttua uvvet opastandukniigat. Tiettäväine, Nina Grigorjevna Zaitsevangi kirjutetut opastandukniigat ollah hyvät, sie ollah mieldykiinnittäjät tekstat, ga net yksikai vahnetah. Opastandukniigat pidäy olla aijankohtazet, ku niilöis oldas nygyaigazet aihiet da lapsil himoittas lugie niidy, sanou Nadežda.
Nämmä opastandukniigat on minun opastujien arvoruado. Niilöin, kuduat opastuttih enne da niilöin, kuduat opastutah nygöigi, tunnustau inehmine.

Aktiivine ristikanzu
Jo mondu vuottu Nadežda Petrova kävyy pajattamah Oma pajo -horah.

Enzimäi L’ubov’ Nikitina kävyi meile školah, kus myöviizi-seiččie hengiepajatimmo, a sit häi kučui meidy horah pajattamah, sanou Nadežda.
Nygöi myö kahtei Jelena Jurjevna Bukašovanke kävymmö horah pajattamah. Hyvin pajattamah karjalakse avvuttau se, ku minä ruan moizes školas, kuduas maltetah suomekse, vienakse dai livvikse. Minä nygöi hyvin ellendän livvikse, tunnustau Nadežda.
Nadežda Anatoljevnan sanoin mugah, nygöi häi omahizienke pagizou vepsäkse da Vkontakte-saital kirjuttau vepsäkse omile opastujile da vepsän kielen maltajile.

Paiči horua, Nadežda kävyy vie "Paginklubah" tarattamah vepsäkse. Vie inehmine kuuluu "Vepsän kul’tuursebran" halličukseh, sanastokomiissieh da vie pidäy yhtehisty ruaduo Opastuksen kehityksen instituutanke.

Inehmine pahelziu, ku hänel ei tävvy aigua kävvä kaikkih kohtih, kudualoih himoittas.

Vuvven 2016 laureattu
Tämä korgei arvonimi rodih minule suuri vuottamattomus.
Minule soitettih Aleksandr Hudilazen vastahottopertispäi 21. talvikuudu, juuri minun roindupäiviä vaste da sanottih, ku pidäy tulla suamah palkinduo. Enne sidä minul ei olluh mostu suurdu palkinduo, hos ainos yhtyin eriluaduzih kilboih. Joga vuottu libo vuvven peräs työnnän omii ruadoloi Paras karjalan, vepsän da suomen kielen metoudilline nevvo -kilbah. Voitin kilvas "Ven’an Federatsien paras opastai". Paiči sidä yhtyin eriluaduzih seminuaroih, "pyöryžih stolih", kerdou Nadežda Anatoljevna.

En malta sanuo, ken kehoitti minuu laureatakse, ga meijän johtai Natalja Valerjevna Barkalova (Suomelas-ugrilazen školan piälikkötoim.) ainos kannattau meidy, sanou Nadežda. Olen ylen hyväs mieles, ku minun endizet opastujat kehoitetah da kannatetah vepsän kieldy, sanou inehmine.
Nadežda Anatoljevnan opastujua ruadau TV:n da ruadivon kanzalliskielizes toimitukses, Kodima-lehtes da Šoutjärven školas.
Oma Mua -lehten puoles hyvittelemmö Nadežda Anatoljevnua Vuvven 2016 laureatan arvonimen suaduu da toivotammo hyviä opastujua da uuttu voittuo kilvois da elaijasgi!

Nadežda Mičurova, Oma pajo -horan pajattai:
Omapajolazien puoles tahtommo hyvitellä meijän armastu pajattajua, vepsälästy inehmisty Nadežda Petrovua, ku häi rodih vuvven 2016 laureatakse meijän tazavallas.
Korgiesti arvostammo hänen ruaduo vepsän kielen da rahvahan hyväkse. Anna tämä ruado jatkuu iellehgi. Toivotammo Nadeždale tervehytty, ozua da uuttu opastundukniigua.

Дубицкая Ольга

Работать на благо вепсов

русский
В конце прошлого года были названы люди, которые получат награды от Республики Карелия за 2016 год. Лауреатами года стали 49 человек. В их числе рабочие люди, военные, руководители различных организаций, спортсмены, врачи, учителя. Среди этих людей Надежда Анатольевна Петрова, учитель вепсского языка петрозаводской финно-угорской школы имени Лённрота, о ней и будет идти речь.

Учить вепсский язык в Карелии
Надежда Анатольевна Петрова родилась в Ленинградской области, в деревне Курба, в вепсской семье.
Родители Надежды всегда разговаривали между собой по-вепсски, но своих детей не научили разговаривать на вепсском языке.
Когда родителям нужно было сказать что-то в тайне, чтобы мы не поняли, они говорили по-вепсски, вспоминает женщина.
В детстве Надежда ходила в кружок, в котором пели и читали стихи на вепсском языке.
Не могу сказать, когда начала понимать по-вепсски, говорит Надежда. Когда я училась в школе, хотела стать учителем немецкого языка. Учась в выпускном классе, я слышала, что в Петрозаводске есть такой факультет в Педагогическом институте, где преподают вепсский язык. Туда я и пошла учиться. Нашим первым преподавателем вепсского языка на подготовительном курсе была Елизавета Харитонова.

Работая в школе
Надежда Петрова работает в финно-угорской школе имени Лённрота уже 18 лет.


Сейчас в школе вепсский язык изучает всего 32 человека с первого по одиннадцатый класс, раньше было больше учеников, сожалеет женщина. В этом году в одиннадцатом классе всего четыре человека, которые изучают вепсский язык, но всё равно это большая группа. Есть и такие классы, где вепсский изучают по одному человеку.
Кроме учебников, которые, к слову, Надежда Петрова сама пишет, в своей работе она использует и газету "Кодима" и журнал "Кипиня", хорошо помогают в работе старые учебники Нины Зайцевой.

Автор учебников
Надежда Анатольевна сама пишет учебники совместно с Мариной Гениатуллиной.
Сейчас полностью написаны полные комплекты для начальной школыучебник, рабочая тетрадь, аудиодиск. Следует отметить, что диск озвучивали вепсские активисты Галина Локкина, Галина Бабурова и Сергей Минвалеев. Ещё готов комплект для пятого класса. В планах женщины написать учебники вплоть до одиннадцатого класса.
Есть необходимость писать новые учебники. Конечно, учебники, написанные Ниной Григорьевной Зайцевой хорошие, там интересные тексты, но они всё равно устаревают. Учебники должны быть актуальными, чтобы в них были современные темы, чтобы детям хотелось бы читать эти учебники, говорит Надежда.
Эти учебникизаслуга моих учеников. Тех, кто учился раньше или сейчас, которые учатся сейчас, признаётся женщина.

Активный человек
Уже много лет Надежда Петрова ходит петь в хор "Ома Паё".

Сначала Любовь Никитина приходила к нам в школу, где мыпять-семь человекпоём, а затем она позвала нас в хор петь, говорит Надежда.
Сейчас мы вдвоём с Еленой Юрьевной Букашовой ходим петь в хор. Хорошо петь по-карельски помогает то, что я работаю в такой школе, где понимают по-фински, собственно карельски и ливвиковски. Я теперь хорошо понимаю ливвиковский, признаётся Надежда.
По словам Надежды Анатольевны, сейчас она с родственниками разговаривает по-вепсски и на сайте Вконтакте пишет на вепсском языке своим ученикам и тем, кто понимает по-вепсски.
Кроме хора, Надежда Анатольевна ходит ещё в разговорный клуб поболтать по-вепсски. Ещё женщина входит в правление "Общества культуры вепсов", в языковую комиссию и проводит совместную работу с Институтом развития образования.
Женщина сожалеет, что у неё не хватает времени на всё, чего ей хочется.

Лауреат 2016 года
Это высокое звание стало для меня большой неожиданностью.
Мне позвонили из приёмной Александра Худилайнена 21 декабря, как раз накануне моего дня рождения и сказали, что надо подойти получить награду. До этого у меня не было таких больших наград, хоть я всегда участвую в различных конкурсах. Каждый год или через год я отправляю свои работы на конкурс Лучший методический совет карельского, вепсского и финского языков. Выигрывала в конкурсе "Лучший учитель Российской Федерации". Кроме того участвую в различных семинарах, круглых столах, рассказывает Надежда Анатольевна.
Не могу сказать, что предложил меня в качестве лауреата, но наш директор Наталья Валерьевна Баркалова (руководитель финно-угорской школы) всегда поддерживает нас, говорит Надежда. Я очень довольна, что мои бывшие ученики развивают и поддерживают вепсский язык, говорит женщина.
Ученики Надежды Анатольевны работают в телевизионной и радио редакции национального вещания, в газете "Кодима" и в шелтозерской школе.
От имени редакции газеты "Ома Муа" поздравляем Надежду Анатольевну с получением звания Лауреат года 2016 и желаем хороших учеников и новых побед в конкурсах и в жизни!

Надежда Мичурова, солистка хора "Ома паё":
От имени участников хора "Ома паё" хотим поздравить нашу любимую солистку, вепсскую женщину Надежду Петрову с тем, что она стала Лауреатом 2016 года в нашей республике.
Мы высоко ценим её работу на благо вепсского языка и народа. Пусть эта работа продолжается и дальше. Желаем Надежде Анатольевне здоровья, счастья и новых учебников.