Тексты
Вернуться к списку | редактировать | удалить | Создать новый | Статистика | ? Помощь
Jelena Ruppijeva. Tuttavukkua Bubrihan yhtenäzeh karjalan kieleh
Jelena Ruppijeva
Tuttavukkua Bubrihan yhtenäzeh karjalan kieleh
карельский: ливвиковское наречие
Новописьменный ливвиковский
Tämän
vuvven aigah Suomes piäzi ilmah vie yksi kniigu karjalan kielel – "Bubrihan yhtenäne karjalan kieli ".Sen toimittajannu da ilmahpiästäjänny on Martti Penttonen .
Jo kirjan nimi ičessäh vihjuau sih , mis on pagin sit .Kuulužan suomelas-ugrilazien kielien tutkij an Dmitrii Bubrihan vuvvennu 1937 luajittu da painettu yhtenäzen karjalan kielen kielioppi tulou ezile sit .Tämä Karjalan kielen kielioppi (iäni - da muodo-oppi ) -kniigu oli kirjutettu da painettu ven’an kielel , Martti Penttonen omah kniigah niškoi kiändi sen karjalan kielele – sille kielele , kudamua Bubrih ehoittau yhtenäzekse karjalan kielekse , sen kieliopin siändölöin da sanaston mugah .
– Harva karjalane tiedäy , ku karjalan kieli oli kolme vuotta 1937-1940 Karjalan Autonoumizen Sotsialistizen Tazavallan virralline da opastuksen kieli . Alluksi karjalua kirjutettih latinalazilla kirjaimilla , sen jälgeh kirillizillä kirjaimilla .Tänä aigana kerrittih painua vägi tukku opastundakirjua da muuda kirjua , sellittäy kniigan algusanois sil kielel kniigan luajindua Martti Penttonen .– Pidäy huomata , ku Bubrihan kielioppi oli ruadopluana , kuin luadie kirjakieli , ei valmis kielioppi . Se oli tarkoitettu ohjeheksi kieliruadajille da kirjuttajille , ei školakieliopiksi .Iče Dmitrii Bubrih oman kieliopin algusanois pani merkile sen , "što Karjalan kirjakieldä Karjalan Autonomizessa Sotsialistizessa Neuvostotazavallassa ei pie luadie yhten karjalan kielen murdehen , a kogo karjalazen rahvahan pohjalla .Kirjakieleh pidäy ottua sanat da rakendehet , kumbazie käytetäh enimissä murdehissa da heittiä pois moizet piirdehet , kumbazie löydyy vain harvoissa murdehissa .
Täh tabah luajittu kirjakieli ei äijäldi eruo kirjakielestä , kumbane on ollut Kalininan alovehen karjalazien käytössä vuuvesta 1931 algajen ".
Jo tämän lugij es voitto vihjata Bubrihan luajitun kieliopin eričyksii .Uvves kniigas net lövvytäh kogonah .Ližäkse kniigan lugii suau eriluaduzien tekstoin kauti tuttavuo sih , midä kaikkie oli painettu karjalan kielel
1930-luvun lopul .Tämän lugiettavan joukos on opastundu - da luvendukniigois , luonnontiijon kniigas otettuloi tekstunäyttehii , eräs tekstu koskou poliitiekkuagi .Kehoitetun lugemizen jälles kniigan toimittai šeikuiččou Bubrihan murrehatlasan luajindua da syväindyö da sit ottau paginale kielipoliitiekan eri vaihieloi .
– Minähäi kannatan mostu kielipoliitiekkua : anna jogahine pagizou karjalakse sih luaduh kui maltau , a ellendäkkäh toizen paginua prižmimättäh , ku se pidäy kiändiä omale murdehele libo suomekse /ven’akse . Karjalaine pidäkkäh tavoittehennu yhtenästy kielinormua , kudamal voi kirjuttua opastundukirjat , zakonat , yhteiskunnallizet dielot , sanoi kniigan ilmahpiäständän jälles Martti Penttonen .Ku tahonetto lugie uvven Bubrihan yhtenäine karjalan kielen -kniigan , se on "Oman Muan " toimitukses .
Tuttavukkua Bubrihan yhtenäzeh karjalan kieleh
карельский: ливвиковское наречие
Новописьменный ливвиковский