ВепКар :: Леммы

Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

nenä

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: существительное

фонетические варианты: nenö (Кондушский)

фразеологизмы
Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: нос
  • английский: nose (on face)
понятие: нос

перевод

вепсский: nena

карельский: людиковское наречие: nena; nenä

карельский: собственно карельское наречие: nenä; n’okka

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Кондушский, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (253)

лучший отличный хороший плохой

1. Kel nenä noves, sei seppy (= hot’ ičessäh tolkuu ei olle).
У кого нос в саже, тот и кузнец (если даже толку нет). (Sananpolvet, privutkat)
2. Nenäh tulou vaste zavaritul čuajul da val’l’oil.
Пахнет ("в нос даёт") свежезаваренным чаем и блинами. (Kezäpäivät Marfa-buaban luo)
3. On toinegi merkičys – ristikanzu, kudai sydiy neniä toizien dieloloih.
Есть и другое значение - человек, который суёт нос в чужие дела. (Karjalaine Dvorčča)
4. Libo sit säikähtyt, pöllästyit nengaleiten rutossah ni sit buite gu sit tuli nenä.
Или же испугаешься, испугался так внезапно и тогда как-будто бы появилась кожная болезнь. (Tauvit)
5. Myö kai luajimmo yhtes: kävymmö meččäh sieneh da marjah, opastummo kirjuttamah, valelemmo vagoloi, panemmo mustoh kirjaimikkuo, lämmitämmö kylyy, resuičemmo kajoloi, kaivammo čyöttölöi, luvemmo iänehkniigua “Pro Veru i Anfisu”, ongitammo, ližiämmö da vähendämmö luguloi, sovvammo järvie myö died’oin vahnal venehel, kudai muga hyväle tulou nenäh terval. (Minun died’ois da minus)

2 значение

  • русский: кончик, конец, носик, носок (заострённый)

Примеры (252)

лучший отличный хороший плохой

1. Vahnois fotokartočkois, Karjalas libo Suomes luajittulois, puaksuh näet nahkahizii suappualoi yläh lämmytettylöin nenienke – pieksuloi.
На старых фотографиях, сделанных в Карелии или Финляндии, можно часто увидеть кожаные сапоги с загнутыми кверху носами - пьексы. (Suappuat "Nenänke" libo pieksut)
2. N’ugluat sinne jallan dai voit olla varmu – yläh nostettu kengän nenä ei anna suksel n’ulehtuo.
Сунешь туда ногу и можешь быть уверен - кверху поднятый нос сапога не даст лыже соскользнуть. (Suappuat "Nenänke" libo pieksut)
3. Sih aigah minun dovariššu venehen nenäs rounoku račastai tartui käzin pellastusnuorah da kummah ei pakkunuh.
В это время мой товарищ на носу лодку как наездник схватился руками за спасительную верёвку и чудом не упал. (Ruočin kivi)
4. ...häi nevvoi: “Heiny niitä stoikan kannal, älä nenäl.”
...он советовал: "Траву коси основанием косы, а не кончиком". (VÄLLY)
5. 191. Ruven jäl’gi ei kibei, piäni sil’mü ei sogei, suwri nenä ei jugei.
191. След от оспы – не болячка, маленькие глаза – не слепота, большой нос – не тяжесть. (Sananpolvet, privutkat)

3 значение

  • русский: оконечность

Примеры (244)

лучший отличный хороший плохой

1. Harjaituksii luadijes pidäy maltua ylen ruttoh ottua ilmat nenän kauti da mugaže ruttoh piästiä net iäres suun kauti, kodvazekse jättiä tyhjänny vačan dai kouhkoit. (Ole lekkehel da pyzy hyväs voivas)
2. Kuuzipuus veistetyt lahkot tullah hyväl nenäh täytty vägie. (Karjalan Kielen Kodi levendi tilat)
3. Da rahvas ruvettih varuamah nenii kohtii. (Kojonsaari – Karjalan Dominikana)
4. Kämmenien keskes libo kämmenel stolua vaste pyöritämmö nenii palazii. (Kalittu kyzyy kaheksua)
5. Reunat, kuduat jiädih syväimettäh nenil sormil rounoku näpistät, piiruas rounoku morfaine rodieu. (Kalittu kyzyy kaheksua)

словоформы (41)

nen|ä (-än, -iä; -ii)