Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

takuo

язык: карельский: собственно карельское наречие

часть речи: глагол

фонетические варианты: tagua (Ругозерский, Паданский, Тихвинский); taguo (Новописьменный тверской, Валдайский, Весьегонский, Мяндусельгский, Ребольский, Толмачевский, Тунгудский)


1 значение

  • русский: ковать, клепать, колотить (железо)
понятие: ковать (железо)

перевод

вепсский: tagoda

карельский: ливвиковское наречие: tagia; tagua; taguo

карельский: людиковское наречие: tagoda; taguo

диалекты употребления: Вокнаволокский, Кестеньгский, Княжая, Ухтинский

Примеры (79)

лучший отличный хороший плохой

1. Heilä on mahollisuš matkuštua muinoista Kalevalua myöten, käyvä Louhen taloh, šelailla Lapšien ”Kalevala” -šähkökirjan šivuja, paššauttua karjalaista pukuo, šuorittua ihmehelliset muutokšet, leikkie, piäššä vaikeijen tehtävien läpi, šuaha kiini Hiijen hirven šekä takuo Šampomelličän. (Matka Kalevalašta Pohjolah alko)
2. Šeppä Ilmarini tako taivahan, päiväsen, kuun, kultaneiččyön, Šampo-melličän. (Vuokkiniemen aapini)
3. No šiitä otam(ma) venehen, noššamma sinne, otamma l’oukossie, sinne kakši palua da viemmä sinne, ših taloh, nurkkah, da mänem(mä) mualla, ta rupiemma hiššuamah s’itä, sillä tavoin. (Košella)
4. Alkuperäiskanšoilla on oikeuš šäilyttyä ta vahvistua omaperäistä henkellistä yhtevyttä perintehellisešti heilä kuuluvien tahikka muilla tavoin käytettyjen maijen, alovehien, vesistöjen, merien rannikkojen ta toisien luonnonvarojen kera, ta on oikeuš olla tältä ošin vaštuušša tulovien šukupolvien ieššä.
Коренные народы имеют право поддерживать и укреплять свою особую духовную связь с традиционно принадлежащими им или иным образом занятыми или используемыми ими землями, территориями, водами и морскими прибрежными водами, а также другими ресурсами и нести свою ответственность перед будущими поколениями в этом отношении. (Yhistynehien Kanšakuntien deklaratijo alkuperäiskanšojen oikeukšista (21-30 pykälä))
5. Mitänä täššä Deklaratijošša ei šua šelvittyä šillä tavoin, jotta še vähentäis tahikka poistais alkuperäiskanšojen oikeukšie, kumpasista on miärätty šopimukšilla ta toisilla rakentavilla järještelyillä.
Ничто в настоящей Декларации не может быть истолковано как умаляющее или исключающее права коренных народов, содержащиеся в договорах, соглашениях и других конструктивных договоренностях. (Yhistynehien Kanšakuntien deklaratijo alkuperäiskanšojen oikeukšista (31-40 pykälä))

2 значение

  • русский: забивать

Примеры (79)

лучший отличный хороший плохой

1. Heilä on mahollisuš matkuštua muinoista Kalevalua myöten, käyvä Louhen taloh, šelailla Lapšien ”Kalevala” -šähkökirjan šivuja, paššauttua karjalaista pukuo, šuorittua ihmehelliset muutokšet, leikkie, piäššä vaikeijen tehtävien läpi, šuaha kiini Hiijen hirven šekä takuo Šampomelličän. (Matka Kalevalašta Pohjolah alko)
2. Šeppä Ilmarini tako taivahan, päiväsen, kuun, kultaneiččyön, Šampo-melličän. (Vuokkiniemen aapini)
3. No šiitä otam(ma) venehen, noššamma sinne, otamma l’oukossie, sinne kakši palua da viemmä sinne, ših taloh, nurkkah, da mänem(mä) mualla, ta rupiemma hiššuamah s’itä, sillä tavoin. (Košella)
4. Alkuperäiskanšoilla on oikeuš šäilyttyä ta vahvistua omaperäistä henkellistä yhtevyttä perintehellisešti heilä kuuluvien tahikka muilla tavoin käytettyjen maijen, alovehien, vesistöjen, merien rannikkojen ta toisien luonnonvarojen kera, ta on oikeuš olla tältä ošin vaštuušša tulovien šukupolvien ieššä.
Коренные народы имеют право поддерживать и укреплять свою особую духовную связь с традиционно принадлежащими им или иным образом занятыми или используемыми ими землями, территориями, водами и морскими прибрежными водами, а также другими ресурсами и нести свою ответственность перед будущими поколениями в этом отношении. (Yhistynehien Kanšakuntien deklaratijo alkuperäiskanšojen oikeukšista (21-30 pykälä))
5. Mitänä täššä Deklaratijošša ei šua šelvittyä šillä tavoin, jotta še vähentäis tahikka poistais alkuperäiskanšojen oikeukšie, kumpasista on miärätty šopimukšilla ta toisilla rakentavilla järještelyillä.
Ничто в настоящей Декларации не может быть истолковано как умаляющее или исключающее права коренных народов, содержащиеся в договорах, соглашениях и других конструктивных договоренностях. (Yhistynehien Kanšakuntien deklaratijo alkuperäiskanšojen oikeukšista (31-40 pykälä))

словоформы (126)

ta|kuo [vo]