Тексты
Вернуться к списку
| редактировать | удалить | Создать новый
| Статистика
| ? Помощь
Nikolai Nazarov.
Oma randu ainos on oma. 6
Источник:
Oma mua. 2026. 07.10 (№ 39 (1829)). С. 5
Nikolai Nazarov
Oma randu ainos on oma. 6
карельский: ливвиковское наречие
Новописьменный ливвиковский
Hyvä, gu voimmo vie nagrua...
Kezäkuun 22. päivänny 1973 Petroskois avattih kivine Otto Kuusizen mustopačas. Rahvas hedi nimitti sen "ribnadzorakse", kerdu seizou-kokottau järvirannas da kaččou järveh päi.
Smietin, 1970-luvul meijän rahvas jo ei lujah uskota kommunizmah. Buhanku leibiä yhtelläh maksau 20 kopeikkua, minun mieles – liijan huovis. Rahvas leiväl syötetäh žiivattoi, kerdu kombikormua laukas ei ole nivouse. Vähättävän myvväh lihua da maidohistu. Hinnat hil’l’akkazin nostah joga sijas.
Vähembän kuunnellah raadivuo, enämbän kačotah televiizorua. Brihat mielihyväl kačotah uuttu lähetysty "A nu ka devuški"! Anna kačotah, komsomolu nygöi ei voi kieldiä...
Gennadii Hazanov nerokkahasti nagrattau rahvastu. Sygyzyl 1973 ozutettih kummalline fil’mu "Ivan Vasiljevič men’ajet professiju"! Hyvä, gu voimmo vie nagrua...
Moskovu 26. pakkaskuudu 1974 palkičči Karjalan tazavallan ordenal "Družba narodov".
Vuvvennu 1974 tundiettu kirjuttai Aleksandr Solženitsin karkoitettih Nevvostoliitospäi.
Vuvven 1975 enzimäzenny päivänny televiizoras ozutettih El’dar R’azanovan komedii "Ironija sud’bi". Parembua fil’mua Uvven Vuvven pruazniekkah näh en nähnyh täh aigassah!
Elokuun 1. päivänny 1975 Helsinkis muailman 33 valdivuo allekirjutettih aktan "po bezopasnosti i sotrudničestvu". Hyväh luguh on mainittugi ristikanzan oigevuot...
Syvyskuun 5. päivänny 1975 kuoli kunnivoittu eestiläine pajattai Georg Ots.
Sygyzyl 1977 Petroskois tuhandet rahvas nähtih NLO-čuvvon! Minä en nähnyh, ei lykystynnyh, ga yhtelläh näin vie enne – vuvvennu1974 Valgiel merel ekspeditsies olles. Niken ei uskonuh sil aigua...
Äijiä myöhembi Iivan Jevsejevgi Nuožarvespäi saneli minule moizeh čuudoh näh Vieljärven čupul.
Vuvvennu 1977 Moskovas on hyväksytty uuzi Konstitutsii. Rahvas sanottih sidä Brežnevan nimel.
Vuozi 1978. Vuvven artistakse on sanottu Alla Pugačova. Minulgi lykysti kaččuo fil’mu Alla Borisovnah näh: "Naine, kudai pajattau".
Vuvven 1978 keviäs algajen minul lykystigi yheksä vuottu peräkkäi ruadua Petroskoin yliopistos ihtiolougannu. Ekspeditsiet oldih Vagatjärvel, Sotjärvel da minun armahal Siämärvel.
Talvi 1978–1979. Ylen kovat pakkazet, Leningruadas minus 42-43, Urualal – minus 48 gruadussissah! Sidä vastah, keviäl 1979 rodih ylen lämmy oraskuu!
Olimpiuadu kommunizman sijah
Hinnat hil’l’akkazin nostah yläh, benziinu, ezimerkikse, kymmene vuottu tagaperin maksoi 7 kopeikkua, nygöi – 40 kopeikkua litras, ga elektroenergii jäi endizelleh – 4 kopeikkua kilovuattu! Keskipalku ruadajil Vuvvennu 1980, kezän aigua Moskovas pietäh Olimpiuadu. Rahvas šuutkahes sanotah, se on luajittu kommunizman tilah. Sportupruazniekan aigah 25. heinykuudu Moskovas kuoli Vladimir Visotskii. Kaimuamah armastu artistua, sanotah, kerävyi läs kolmie sadua tuhattu hengie!
Tämän vuozikymmenen kezä Priäžän piiris rodih minun perehel, voibi sanuo, ozakas. Lapset hil’l’akkazin kazvettih. Piiringi elokses kai meni kudakui, paiči ekolougiedu... Souhozat ymbäri ruatah, Jessoilan peldoloin piäl lendelöy samol’ottu AN–2 , "kukuruzniekku" – kylväy udobreenieloi. Sygyzyn aigua linnaspäi tavan mugah piirih tullah "šeefat" kaivamah kartohkua ...
Ekolougien vahingot ruvettih nägymäh ylen terväh. Ezimerkikse, udobreeniet Suojärven puoles samol’otaspäi toiči puututah Siämäjärveh, kuolluot lahnat hedi nostah vien pinnale!
Omin silmin näin, kui kezäl 1981 Vieljärves Priäžäh päi oli moine tuulenbauhu, vihilingu, ga kuadoi äijän meččiä, erähät elektropaččahatgi, katkettih telefonlangat! Ylen hirvei kaččuo. No tämä vahingo yhtelläh ei sattunuh ristikanzan periä...
No ristikanzan riähkät hyvin nävyttih Priäžäs – järvi rubei kukkimah täytty vägie, älä mainiče Nuožarvie.
Ruado ruavon löydäy
Vieljärven souhozu ruadau ylen hyvin, miehet Latviespäi nostettih äijy uuttu kodii, ga ei ehtitty luadie kanalizatsiedu – järvi ruttoh ligavuu! Pidäy mainita, gu 1980- da 1990-vuozikymmenil Vieljärven souhozu dai Priäžän piiri muatalovuon puoles oldih ezmäzel sijal kogo Karjalas! Sih näh minul saneli myöhembä Vieljärven souhozan endine direktoru Jevgenii F’odorovič Ivanov – karjalaine mies, Heččulaspäi rodužin. Jevgenii F’odorovič ruadoi direktorannu 1975–1986 vuozinnu.
Diivimmös, sil aigua souhozas ruadoi läs 500 hengie! Niilöis – 46 medalistua. Leninan ordenal on palkittu kaksi brigadiirua – Mihail Vasiljevič Andrejev da Marija Sem’onovna Filippova. Ruavon urhoikse on palkittu lypsäi Anna Petrovna Zasekova – hänen kel minulgi yhten kerran lykysti paista Vieljärves. Ezimerkikse, vuvvennu 1976 souhozas oli jo 921 lehmiä, jogahizes lypsetty keskimiärin 3 497 kiluo maiduo. Valdivol myödy ližäkse 264 tonnua lihua, 2 600 tonnua kartohkua. En musta kuduannu vuvvennu Sovetskaja Rossija -lehtes oli painettu mieldykiinnittäi kirjutus nimel: "Hoz’aika tis’ači polei". Se oli Jevgenija Ivanovna Simonovah näh. Hyvän ristikanzan kel tuttavuin 1980-luvul, konzu jo ruadoi Raisovietas piälimäzenny agronomannu.
Tiezin kaikkii Jessoilan souhozan direktoroi, algajen Prokopjevas. Tiezin erähii spetsialistoi, pagizin karjalazen brigadiiran Nikolai Vasiljevan parahan kartohkan kazvattajan kel. Jessoilan souhozan histourii on moine bohattu da mieldykiinnittäi, ga olis himo eriže kirjuttua sih näh tuliel aigua. Kuigi Korzan školah näh, kudai enne voinua Priäžän piiris oli ainavo kymmenekluassahine.
Vuvves 1978 algajen meijän ekspeditsii Gidrobiont-nimel sijoitui vahnah Ugmoilan školah, minun perti oli toizes kerrokses. Ylen hyvä nägöala järvele Angenlahtenkyläh päi. Sil aigua, en tiedänyh sidä šeikkua, gu enne voinua tänne kävyi lapsennu opastumah Aleksandr Volkov. Tiettäväine, en tiedänyh, gu täs suomenkielizes alguškolas vie enne vuozinnu 1924-1925 opastajannu ruadoi nuori inkeriläine ylen nerokas runoilii Lea Helo! Vähästy myöhembi häi kirjutti runon "Kalastaja". Tundiettu runoniekku, voibi sanuo, jo vuvvennu 1929 vähäzen mainiččou ekolougizeh probliemah näh kerdomukses "Kun järvi kukkii". Vetty nygöi juodavakse otammo ei Siämärves, a Jermolajevien kaivos.
Varmah sil aigua tädä suurdu da čomua puuhistu školan taloidu vie ei ole srojittu, da nygöi se on jo riičitty, kuulin. Žiäli on...
Angenlahten čuraspäi meijän susiedannu oli Ivan Ivanovič Kivelev, voinan veteruanu, artilleristu, käziruavon opastai Jessoilan školas. Ylen skromnoi ristikanzu...
