Тексты
Вернуться к списку | редактировать | удалить | Создать новый | Статистика | ? Помощь
Elina Potapova. Midä moskovalaine ruadau karjalazes kyläs?
Elina Potapova
Midä moskovalaine ruadau karjalazes kyläs?
карельский: ливвиковское наречие
Новописьменный ливвиковский
Jo
tostu kuudu Vieljärven kielipezäs ruadau Moskovaspäi tulluh volont’ouru Anna Voronkova .Naine tutkiu kielipezän ruaduo , opastuu karjalah da piirustau komiksoi omas elaijas karjalazes kyläs .
– Kuibo rodih idei tulla volont’ourakse Karjalan Kielen Kodih ? Midä ruat vieljärveläzien lapsienke ?
– Mulloi matkal Murmanskan alovehen Lovozeroh kieliseminuarah Natalja Antonova rubei sanelemah minule Karjalan Kielen Koin ruandas da kielipezäs . Natalja saneli , kui on vaigei kuhkuttua Petroskoin yliopiston loppenuzii nuorii tulemah ruadoh Vieljärveh , kaikin tahtotah eliä linnois .Minähäi syvyskuus kačoin tulla viijekse kuukse Sverdlovskan alovehen Polunočnoje-kylän inernuattah , kus opastutah mansilazet školaniekat .Pahakse mielekse olin internuatas vähembän aigua , sendäh ku pidi torata sit , ku lapsii syötettäs kunnol da annettas mostu syömisty , mittumua hyö syvväh omis perehis .Nataša vastai , ku "meil ei pie torata leiväs ".
Minun ruavonnu Kois oli panna karjalan kieli nägövih – luadie hivittelykartočkat , stolakižat , komiksat karjalan kielel – kai , mi olis mieldy myö školaniekoile .Kois minule ruvettih opastamah karjalua .Nygöi ruan sekretarinnu Ven’an tiedoakadeemien tyves toimijas Kielien säilyttämizen tiedokeskukses .Enzimäi kačoin tulla Vieljärveh kahtekse nedälikse loman aigua , ga tiedokeskus pandih ruadamah loittuopäi da minä jäin Kodih .Natalja Antonovanke sanommo sidä "praktiekakse ".Joga argipäiviä minä tulen ottamah školaspäi algukluasoin opastujii – niidy on kolme – da vien Karjalan Kielen Kodih .Kaksi kerdua nedälis Koin emändy Nina Barmina pidäy lapsile karjalan kielen urokkoi .
Minun ruavon tarkoituksennu on nostua lapsien kiinnostustu karjalan kieleh .Pidäy luadie muga , ku lapsil olis mahto jatkua käyttiä kieldy kielipezäspäi lähtiettyygi .
Toiči yhtyngi kielipezän toimindah da ruan pienien lapsienke .
– Sinun mieles , kuibo vois nostua kinnostustu kieleh ?
– Ruan algukluasoin opastujienke da näin , gu lapset muga äijäl väzytäh školas , ku on vaigiettavu kuhkuttua heidy luadimah midägi karjalan kielel da opastumah mihtahto uudeh . Olen hyväs mieles , konzu lapset käytetäh karjalua .Sanommo , ei ammui lapsienke kävyimmö laukkah da lapset kyzyttih myöjil : "Ongo sinul čipsua ?"Heilegi vastattih karjalan kielel .Myös lapsienke luajimmo tyttikodizen kuunnelles karjalazii pajoloi .
Olen hyväs mieles , ku voin nähtä , kui kielipezä ruadau .Kielipezä on ylen hyvä keino opastua pienii lapsii kielih .Duumaičen , ku školanigähizetgi lapset käytettäs karjalua , pidäs luadie videot karjalan kielel YouTubeh da TikTokah .
– Konzubo rubeit kiinnostumah suomelas-ugrilazih kielih ?
Konzubo enzimäzen kerran tulit Karjalah ?
– Käytän omas ruavos suomen , espanjan da anglien kieldy . Panen äijän vägie suomen kielen opastundah , ku en rohkenis opastuo toizii suomelas-ugrilazii kielii .Sen ližäkse suuris linnois , sanommo , Moskovas da Piiteris , opastandu on suundavuttu Jevrouppah , ei Ven’an eläjile , mi on igävy .Kiinnostus suomelas-ugrilazih kielih rodih silloi , konzu yhtyin komiksoin enzimäzeh ruadopajah .Tuli mieleh , ku nimidä en tiijä Ven’an lohkoloin kanzallizis kielis .En ni tiedänyh nämmien kielien tilandehtu .Komiksoin projektan hantuzis Sanna Hukkazenke , kudai on projketan johtai , tuttavuimmo Ven’an eri čuppuloin rahvahienke .Net rahvas säilytetäh da kehitetäh omii kielii .Minä rubein vie enämbäl kunnivoimah heidy .Enzimäzen kerran tulin Karjalah vuvvennu 2015.Silloi suomelaine taidoilii Sanna Hukkanen kučui minuu yhtymäh komiksoin ruadopajah , kuduan häi pidi Petroskois Periodika-julguamos .Sidä päiviä mustan tässäh , enne sidä nikonzu en kuulluh nigo karjalan , nigo vepsän kieldy .Moskovan valdivollizen yliopiston loppiettuu minä ellendin , ku nimidä en tiijä suomelas-ugrilazien kielien nygözes tilandehes Ven’al .
Suvaičen lugie komiksoi , niilöin kauti opastungi kielih , ga enne ruadopajua Petroskois iče en oppinuh piirustua komiksoi .Silloi minule avvutti "Oman Muan " ruadai Margarita Kemppainen , häi saneli sit , kui eläkkehel olijat rahvas paistah karjalakse omahizienke internetači .
Toizen kerran piäzin Karjalah vuvvennu 2017.Silloi tulin Petroskoih dovarišanke da piätimmö kävvä Vieljärveh .Enzimäzenny päivänny pakkaskuudu myö , vuottamattomat gost’at , taksil tulimmo Karjalan Kielen Kodih .Sie meidy vastai Nina Barmina .Yökse meidy pandih maguamah matrasoile enzimäzel kerroksel .Himoitti tulla Kodih uvvessah da kaččuo , kuibo se kehittyy .Karjalan rahvas ollah rahmannoit , ga ezmäi karjalazet pandih diivua la mih niškoi moskovalazet tuldih karjalazeh kyläh .
– Ongo mieldy myö eliä kyläs ?
– Suures linnas eläjäle elaigu kyläs on priviliegii . Joga päiviä minä kačon ikkunah da näen , kui vaihtuu siä , panou lundu da näen siiriči astujua rahvastu .Vieljärves minä "čukelduin " karjalan kieleh .Tottu sanuo olin valmis prostoih kyläläzeh elaigah – kandamah vetty , lämmittämäh päččii .Ga Kois on kaikkie , midä ristikanzu tarviččou : sydämes on valatti da tualiettu .Kois minuu syötetähgi .En ole vie harjavunnuh suomimah lundu , Moskovashäi sidä ei pie ruadua .
Minul on mieldy myö eliä Vieljärves da paista ristittyzienke karjalakse .
Midä moskovalaine ruadau karjalazes kyläs?
карельский: ливвиковское наречие
Новописьменный ливвиковский