Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

nähtä

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: глагол

произношение: nähtä (Ведлозерский, Видлицкий, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский), ńähtä (Кондушский)

фонетические варианты: nägiä (Кондушский)

Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

понятие: видеть

перевод

вепсский: nähta

карельский: людиковское наречие: nähta; nähtä

карельский: собственно карельское наречие: nägie; nägiä; näh; nähtä; nähä

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Кондушский, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (2597)

лучший отличный хороший плохой

1. Kaksi vel’l’estü el’etäh rinnai, dorogu keskel, a toine toštu ei nähtä (Sil’mät).
Два брата живут через дорогу (‘дорога между ними’), а друг друга не видят (Глаза). (Arbaitukset)
2. Tänäpäi sit čusvies eläy sen aijan igävy, midä saimmo nähtä nuorennu jygies elokses. (Oma randu)
3. Näin häviejän hyvän dai pahan, midä voinnuš žiälöijä da suvaija. (Oma randu)
4. Enämbän 30 vuottu tagaperin, vuvvennu 1982, enzimäzen kerran nägi päivänvalgien Nina Lavozen valmistettu kniigu “Karjalazii rahvahan arbaituksii”. (Kniigu on se, mi kielettäh pagizou)
5. Enzimäzen kerran nähtih ven’ankielizen spektaklin Petroskoil suures druamuteatras, sitgi tuli mieleh oppie lad’d’ata se omah luaduh, karjalazeh. (Meneskendeltih Vieljärven buaboit miehele)

2 значение

  • русский: видеть, увидеть
понятие: видеть

перевод

вепсский: nähta

карельский: людиковское наречие: nähta; nähtä

карельский: собственно карельское наречие: nägie; nägiä; nähtä; nähä

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Кондушский, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (2692)

лучший отличный хороший плохой

1. Ozuttelus suau nähtä, kui liipukkazet rodivutah.
На выставке можно увидеть, как рождаются бабочки. (Troopikat pohjazes)
2. Puaksuh pohjazii pedroi suau nähtä suurien järvilöin suariloil, kudamile net peitytäh syöjis.
Часто северных оленей можно встретить на крупных островах озер, где они укрываются от хищников. (Harvinazet elätit)
3. Ennevahnas viikingat saneltih saagoi – “praudua”, sidä, midä nähtih omin silmin mieros, midä toven tapahtui da, tiettäväine, omih kunnivoroduloih näh.
В старину викинги рассказывали саги - "правду", то, что они вокруг видели своими глазами , то, что случалось на самом деле, конечно же, и о своих славных делах. (Siämäjärven kangastus – saga)
4. Myö näimmö Hänen tiähten sytyndän taivahal i tulimmo kumardamahes Hänele".
Ибо мы видели звезду Его на востоке и пришли поклониться Ему. (Jevangelii Matfein mugah (2: 1-8). Päivännouzupuolen tiedäjät)
5. Ota enzimäi parzi omas silmäs, vaste sit näit ottua topan vellen silmäs.
Вынь прежде бревно из твоего глаза и тогда увидишь, как вынуть сучок из глаза брата твоего. (Jevangelii Matfein mugah (7: 1-6). Älgiä suudikkua)

3 значение

  • русский: испытывать что-л.

Примеры (2593)

лучший отличный хороший плохой

1. Täsgi jeparhies nähtih gor’ua.
И в этой епархии испытывали горе. (Ristilahten tora)
2. Se meile puutui gor’ua nähtä, eigo ni ližiä dengua lapseh kazvattamizeh niškoi annettu, eigo ni muaman kapitualua.
Это нам пришлось видеть нужду, когда не давали никаких добавочных денег для воспитания детей и не было материнского капитала. (Elos eliä – ei peldo poikki proidie)
3. Jogikala oli tärgei sualis, huolimattomat vaiku nähtih nälgiä talvel.
Речная рыба была важной добычей, и только беспечные люди могли испытывать голод зимой. (Aijan jogi)
4. Nälgiä hyö ei nähty, fermalpäi muatuškal ainos annettih maiduo kylläl, a konzu lehmät kannetah, sit heil oli pruazniekku.
Голода они не испытывали, на ферме у свекрови молока давали вдоволь, для них был праздник, когда телились коровы. (Igäine saldattu)
5. Korves eläjes rahvas nähtih nälgiä, muaman kaksi pikkarastu sevoitardu kuoltih sendäh, gu syödih yhty heiniä.
Живя в глухом лесу (во время войны), люди испытывали голод, две мамины маленькие двоюродные сестрёнки умерли , потому что питались одной травой. (Voinan lapset)

4 значение

  • русский: видеть, находить, найти

Примеры (2591)

лучший отличный хороший плохой

1. Ei ni vanhembi vägi täs nähnyh pahua, se vai nagroi ižä-Saveilein sellän tagua hyvämielisty nagruu.
И старшее поколение не находило в этом ничего плохого, они только добродушно посмеивались за спиной Отца Савелия. (Peša Ruočin paginoi. Saveilei-pappi)
2. Sen ildukävelyksen jälles myö jo tiezimmö sen, ku Karjalas suarnat eletäh ihan rinnal, pidäy vai maltua tundie niidy da nähtä.
После этого вечернего путешествия, мы поняли, что карельские сказки живут рядом, надо только уметь их услышать и почувствовать. (Ildukävelys)
3. Hyö opastettih tarkah ottamah vastah kaunehkirjalližuon sanua, maltua nägemäh, mi on peitetty kirjutetun tekstan sydämeh, sellittiä runoloi, kerdomuksii da suurembii kirjutuksii.
Они учили внимательно относиться к художественной литературе, уметь найти то, что скрывается в написанном тексте, разъяснять стихи, рассказы и более крупные произведения. (Igä elä, igä opastu! 2)
4. Meijän piäliköt nähtih varattavu dielo da siirrettih voiskat Rebol’an dorogal
Наше командование обнаружило опасность и передвинуло войска к дороге в Реболу... (Vper’od-partizuanujoukon histourii. 1)
5. Opastai nägi, mittuine nerokas on lapsi.
Учитель заметил то, насколько талантлив ребёнок. (Ken rannal pajatti)

5 значение

перевод

вепсский: homaata; homeita

карельский: людиковское наречие: nägišta; nägištada; nähta; nähtä

карельский: собственно карельское наречие: dogadie; hoksata; hokšata; huomata; kekšie; kekšii; nägie; nägiä; nähtä; nähä; tokatie

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (2594)

лучший отличный хороший плохой

1. Enämbän 30 vuottu tagaperin, vuvvennu 1982, enzimäzen kerran nägi päivänvalgien Nina Lavozen valmistettu kniigu “Karjalazii rahvahan arbaituksii”. (Kniigu on se, mi kielettäh pagizou)
2. Enzimäzen kerran nähtih ven’ankielizen spektaklin Petroskoil suures druamuteatras, sitgi tuli mieleh oppie lad’d’ata se omah luaduh, karjalazeh. (Meneskendeltih Vieljärven buaboit miehele)
3. Kois jatkoimmo paginua, minä työnin yhten sähköpoštukirjazen da puolen vuvven peräs näimmö, ku pellastimmo “Botanian”. (Kezä keskel talvie)
4. Ei uskotuta ku pohjazes voibi nähtä lämmien mualoin eläjii. (Kezä keskel talvie)
5. Tiä voibi nähtä kylmien da lämmien hiekkumualoin kazviloi. (Kezä keskel talvie)

словоформы (151)

nä|htä (-in, -göy; -htäh; -gi, -htih)