Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

piästiä

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: глагол

фонетические варианты: peestee (Тулмозерский); peästeä (Ведлозерский); päästää (Видлицкий)

фразеологизмы
ilmah piästiä - издавать, издать
piästiä ilmoih - издавать, издать (букв. выпустить в свет)
Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: освобождать, освободить
  • английский: to set free

Примеры (1126)

лучший отличный хороший плохой

1. Vedeltih Anukseh, Petroskoile da vie kunneliennou, a jälgimäi viedih Suomeh, da sie luageris oli kaiken aijan, piästettih jo voinan lopendua vaste.
Возили её в Олонец, в Петрозаводск да ещё куда-то, и, наконец, увезли в Финляндию, там в лагере была всё время, освободили уже только перед концом войны. (Suomelažet Kotkatjärves)
2. Korelan ujezdan kundoh panemizekse suari F’odor Ioannovič piästi Korelan ujezdan eläjii kaikkien veroloin maksandas kymmenekse vuottu.
Чтобы привести в порядок Корельский уезд, царь Фёдор Иванович освободил жителей уезда от уплаты налогов на десять лет. (Ristilahten tora)
3. Voulogdan jepiskoppua Sil’vestrua pahanluadijat otettih vangikse, piettih kiini nelli yödy, äijän kerdua tuodih surmattavakse da odva hengis piästettih välläle.
Вологодского епископа Сильвестра злодеи взяли в плен, удерживали четыре ночи, много раз пытались убить, но едва живого освободили. (Ristilahten tora)
4. Myö ainos mustammo niidy, ket annettih oman hengen Karjalan muadu puolistajes da piästäjes.
Мы всегда помним тех, кто отдал свои жизни, защищая и освобождая Карелию. (Karjal – meijän verel, buite eläväl viel kastettu mua)
5. Suari tarkah lugi kirjazen da loppuh kirjutti oman piätöksen: “Ku enzimäine parandusmerki oli hänes, piästetäh händy kodikonnunke kaikis ruadolois da maksulois vaskizavodoil".
Царь внимательно прочитал письмо и в конце написал своё заключение: "Коли первым выздоровевшим был он, освободить его со всем хозяйством от всех работ и выплат на медных заводах". (Karjalaine Dvorčča)

2 значение

  • русский: отпускать, отпустить, выпускать, выпустить
понятие: пускать

перевод

вепсский: laskta; pästta

карельский: людиковское наречие: laskeda; laskta; piästa; piästada; piästäi

карельский: собственно карельское наречие: laskie; laškie; laškii; pieštie; piästyä; piäštee; piäštyä; piäštää; työndie

диалекты употребления: Неккульский, Сямозерский

Примеры (1124)

лучший отличный хороший плохой

1. Časounas on pimei, pienet ikkunazet ei piästetä äijiä valgiedu.
В часовне темно, маленькие окна пропускают мало света. (Kiviniemel, lieterannal)
2. Konzulienne nuori Šišalov tuli eččimäh ruaduo Karjalah, i Karjal enämbiä ei piästänyh händy roindumuale.
Шишалов когда-то молодым приехал на заработки в Карелию, и она его уже не отпустила обратно на родину. (Porajärveläzet)
3. Piätettih hyö piästiä häkki välläle.
Решили они отпустить быка на волю. (Kui kindahalazet lundu ečittih)
4. Hänen luo myö juoksendelimmo hyväl mielel, kerdu häi maltoi sanella meil zuakkunoi, oli vessel da konzu meidy muamat koispäi piästettih.
К нему мы бегали с радостью, поскольку он умел рассказывать легенды, был весёлым, и это когда нас мамы из дома отпускали. (Ken da kui kalasti)
5. Tiettäväine, ei olluh se minun riähky, dai Siämäjäveh en minä kuor’oidu piästänyh, kuduat nygöi hävitetäh omua riäpöidy.
Конечно же, это был не мой грех, и не я запустил корюшку в Сямозеро, которая теперь губит нашу ряпушку. (Siämäjärven kangastus – saga)

3 значение

  • русский: опорожнять, опорожнить

Примеры (1115)

лучший отличный хороший плохой

1. Kielen, literatuuran da histourien instituutan tutkijat kiännyttih Kanzallizen poliitiekan ministerstvan puoleh da kehoitettih piästämäh ilmah kniigan toistu painostu valdivollizen b’udžietan varoil. (Kniigu on se, mi kielettäh pagizou)
2. Piästä, d’umalaženi, minä panen paltịnpaijan seičas piäl’e!

Упаси боже, чтобы я надела сейчас холщевую рубаху!
(Kui müö eliimmö ennevahnas)
3. Pidäw nügöi päčil’e kui tahto piästä!"
Надо как-нибудь забраться на печку!" (Suaru laškah tüttäreh näh)
4. "Midä nügöi ruadua: seiččiä kilometrii niitul päi, kui nügöi piästä?"
Что теперь делать будем: семь километров от пожни до дому, как теперь добраться домой? (Pehkotsel’l’än niitule lapsen sain)
5. 234. Vahnu vavol ei hairua, vavon piäh hot’ ei suanne piästä.
234. Старый [конь] борозды не портит, если даже до конца борозды не дойдёт. (Sananpolvet, privutkat)

4 значение

  • русский: спасать, спасти

Примеры (1132)

лучший отличный хороший плохой

1. Luguloin vuoh häi piästi voimattomii rožas, sivuloinraippavukses da toizis taudilois.
Читая заклинания, она исцеляла больных рожей, радикулитом и другими недугами. (Outi-buabua mustellen)
2. Yksikai runonpajattajien da tiedoiniekkoin maltot oldih suures arvos, heidy kučuttih piästämäh voimattomuksis, heijänke piettih svuad’bat da pandih muah.
Всё равно умения исполнителей рун и знахарей были в большом почёте, их звали исцелять от болезней, с ними справляли свадьбы и похороны. (“Niitä enne isoni lauloi, niitä äitini opetti”)
3. – Passibo suuri teile, ku maltatto ruadua da tulitto hyväl aijal meidy piästämäh.
- Спасибо вам большое, что умеете трудиться и вовремя пришли спасти нас. (Pie kallehennu omua eländyaigua)
4. 56 Eihäi Ristikanzan Poigu tulluh hävittämäh ristikanzoin hengii, a tuli piästämäh niilöi"].
Ибо Сын Человеческий пришел не губить души человеческие, а спасать. (Jevangelii Lukan mugah (9: 51-56). Samarielazet ei vastata Iisussua)
5. Tuatto meijän, sinä olet taivahal, i pyhittäh nimi sinun, i tulou carstva sinun, i liennou valdu sinun, kui taivahal i mual, leiby meijän heittelemätöi anna meile nygöi, i jätä meile velgat meijän, kui i myö heitämmö velguniekoin meijän, i elä vie meidy pahah, i piästä meidy ounahas.
Отче наш, сущий на небесах! Да святится имя Твое; да приидет Царствие Твое; да будет воля Твоя и на земле, как на небе; хлеб наш насущный дай нам на сей день; и прости нам долги наши, как и мы прощаем должникам нашим; и не введи нас в искушение, но избавь нас от лукавого. (Перевод некоторых молитв и сокращенного катехизиса на олонецком языке. Malittu Jumalan)

5 значение

  • русский: выручать, выручить

Примеры (1119)

лучший отличный хороший плохой

1. "Onhäi kolme hebuo,
Pane paras valkakse,
Piästä minuw iäres!"

«У тебя же три коня,
Отдай самого лучшего в залог,
Выкупи меня отсюда!»
("Ištuw likka laijal")
2. Kielen, literatuuran da histourien instituutan tutkijat kiännyttih Kanzallizen poliitiekan ministerstvan puoleh da kehoitettih piästämäh ilmah kniigan toistu painostu valdivollizen b’udžietan varoil. (Kniigu on se, mi kielettäh pagizou)
3. Piästä, d’umalaženi, minä panen paltịnpaijan seičas piäl’e!

Упаси боже, чтобы я надела сейчас холщевую рубаху!
(Kui müö eliimmö ennevahnas)
4. Pidäw nügöi päčil’e kui tahto piästä!"
Надо как-нибудь забраться на печку!" (Suaru laškah tüttäreh näh)
5. "Midä nügöi ruadua: seiččiä kilometrii niitul päi, kui nügöi piästä?"
Что теперь делать будем: семь километров от пожни до дому, как теперь добраться домой? (Pehkotsel’l’än niitule lapsen sain)

словоформы (148)

piäst|iä (-än, -äy; -etäh; -i, -ettih)