Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

kyzyö

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: глагол

фонетические варианты: kyzyä (Сямозерский, Видлицкий, Кондушский, Неккульский, Тулмозерский)

Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: спрашивать, спросить
понятие: спрашивать

перевод

вепсский: kizuda; küzuda

карельский: людиковское наречие: kyzydä

карельский: собственно карельское наречие: kyzyä; kyzyö; kyšyö; kyžyy; kyžyä; kyžyö

диалекты употребления: Ведлозерский

Примеры (1667)

лучший отличный хороший плохой

1. Eule se nerotoi, kudai malta ei, on se nerotoi, kudai kyzy ei.
Не тот неумейка, который не умеет, а тот, который не спрашивает. (Sananpolvet, privutkat)
2. Naittajes ei čomuttu myö vallittu andilastu, vai kyzyttih priduanoidu enämbi da lahjua parembua.
Когда женили сына, невесту выбирали не по красоте, спрашивали лишь больше приданого и получше подарки. (Kui enne svuad’bua piättih. Tuttavundu. Kozičendu)
3. Toizeh taloih mendyy et tiijä nimidä, midä pidäy zavodie ruadua, joga ruavos pidäy kyzyö.
Вступив в чужой дом, ты ничего не знаешь, что надо начать делать, о каждой работе надо спрашивать. (Endine svuad’bo. Rahvas n’evvotah)
4. Äijän malittuu tiezi i musti Okulin, äijän kerdua pagizi obrazoin ies Jumalan kel, pokoroičči abuu suurel perehel, rovul, kyzyi prosken’n’ua riähkis.
Много молитв знала и помнила Акулина, много раз говорила перед иконами с Богом, просила помощи большой семье, своему роду, просила прощения за грехи. (Časounan rinnal)
5. Hänel puaksuh kyzyttih nevvuo da abuu kielen puoles instituutan tiedoruadajat, yliopiston opastujat da net, ket oldih kiini karjalan kieles.
К нему часто обращались за советом и помощью по языку сотрудники института, студенты университета и те, кто трудился на ниве карельского языка. (Sammui karjalan kielen tuohus)

2 значение

  • русский: требовать, потребовать

Примеры (1609)

лучший отличный хороший плохой

1. Hyö kyzyttih ruoččiloi puolistamah heijän mualoi rozvolois.
Они требовали у шведов защиты их земель от нападений разбойников. (Ristilahten tora)
2. 19 Meni äijy aigua, i ižändy tuli kodih da rubei kyzymäh heis čottua annettulois dengois.
По долгом времени, приходит господин рабов тех и требует у них отчета. (Jevangelii Matfein mugah (25: 14-30). Käskyläzile annetut d՚engat)
3. Küzüt: Konz ajoimmo?
Спрашиваешь, когда рубили? ("Enne meijän sijas äijü ruattih meččiä")
4. 19 Pitkän aijan jälles tuli niijien orjien ižändy järilleh i kyzyi heis luguu.
19 По долгом времени, приходит господин рабов тех и требует у них отчета. (Matfian hyvä sanondu. 25.)
5. Müö küzüimmö niidü, kudamat tullah meijän piäl’e voinankel’e: "Midä tüö meis tahtotto?
Мы спрашивали тех, которые идут на нас войной: "Что вы от нас хотите? (Ruadorahvahale kaiken muan)

словоформы (152)

kyzy|ö (-n, -y; -täh; -i, -ttih)