Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

külmda

диалектная

язык: вепсский

часть речи: глагол

произношение: küĺmda (Северновепсский, Средневепсский западный)

фонетические варианты: kilmda (Северновепсский, Южновепсский); küumda (Средневепсский восточный); külmdä (Средневепсский западный); külmehtuda (Средневепсский западный); küumehtuda (Средневепсский восточный); kilmehtuuda (Южновепсский)


1 значение

  • русский: замерзать
понятие: замерзать

перевод

карельский: ливвиковское наречие: kylmee; kylmeä; kylmiä; kylmää

карельский: людиковское наречие: kylmda; kylmädä

карельский: собственно карельское наречие: kylmee; kylmie; kylmii; kylmiä; kylmyä; kylmää; kylmöä

диалекты употребления: Северновепсский, Средневепсский западный

Примеры (41)

лучший отличный хороший плохой

1. A mužik oli mor'ak, [mužik] kezal lähtob i süguzel tulob, konz dö dä külmab, ajeluz lopiže i tulob kodihe.

А муж был моряком, уходил [в море] летом и возвращался домой обычно осенью, когда уже вода замерзала.
(Niičukeine i kozeine)
2. Neicä mužik pagiš: "milai oli vähäine rugist semetud, a tuli vilu i milai sen rugihen kaigen külmi, i minä nügüide ecin necän vilun i tahton küzuda, min tähte hän necän tegi, milai rugihen külmät’."
Этот мужик сказал: "У меня было немного ржи посеяно, но пришел мороз и всю эту рожь у меня побил, и я теперь ищу этот мороз и хочу спросить, зачем он так поступил, почему побил мою рожь." (Kaks veljet i vilu)
3. I irdal suur uhtei pakaine, i händikahal händan lähtkehe külmi, miše agjal händat ei voi otta.
А на улице сильный очень был мороз, и у волка хвост вмёрз в прорубь, так что конца нельзя было поднять. (Mužik i reboi)
4. Necä händikaz reboile peniceskans: "sä mintai käskit derevn’aha išttase lähtken röunale, minä kun ištuimoi, i händan milai lähtkehe külmi, i sil aigal tultihe naised vedele i mintai lötihe korondoil pool surmhasai, odva ice uidin."
Этот волк начал бранить лису: "Ты мне велела в деревне усесться у края проруби – я ведь как уселся, так хвост у меня в прорубь вмёрз, и в это время пришли бабы за водой и избили меня коромыслами до полусмерти, еле унёсся". (Mužik i reboi)
5. – Touvel-se jogen külmi, ka kus huhtoidas? (Kut eduu sobad pestihe)

2 значение

  • русский: простужаться
понятие: простужаться

перевод

карельский: ливвиковское наречие: kylmee; kylmeä; kylmiä; kylmää

карельский: людиковское наречие: kylmda; kylmädä; vilustuda

карельский: собственно карельское наречие: jähtyö; kylmee; kylmie; kylmiä; kylmyä; kylmää; vilustuo; viluštua; viluštuo; viluštuu

диалекты употребления: Северновепсский

Примеры (37)

лучший отличный хороший плохой

1. – Touvel-se jogen külmi, ka kus huhtoidas? (Kut eduu sobad pestihe)
2. Bajär’ küzui hänou: «Miak sinäi, higo ocas ajad üksil’ balafonoil’, minä tulupoiš, i se kül’min’».

Барин спрашивает его: «Почему ты в поту, [хотя] едешь в одном балахоне, я в тулупе и то замерз».
(Mužik i bajar’)
3. Sinä oled maganu ön lumel, oled kül’mnu, linneb völ pahemba. (Eläbad muštlosed voinan polhe)
4. Ka mängam kodihe, olen jo kül’mnu. (Lehtišton lähtend)
5. Dumai, dumai, surmhassai külmi.

Думал-думал, до смерти замерз.
(Kut ak mužikan manit’)

словоформы (138)

külmda