Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

yläh

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: наречие

фонетические варианты: ylähäkse (Кондушский, Сямозерский, Тулмозерский)

Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: вверх, наверх
  • английский: up, upwards
понятие: вверх

перевод

вепсский: ilhäks; ülähaks; ülähäks

карельский: людиковское наречие: yläh; ylähäkse; ylähäkš

карельский: собственно карельское наречие: yläh; ylähäkse; ylähäksi; ylähäkši; ylää

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (132)

лучший отличный хороший плохой

1. Kondii piä alahpäi da perze ül’ähpäi, perze ül’äh, piä alahpäi, vai möttiäw, vai möttiäw, vai möttiäw.
Медведь идёт, переваливаясь с ноги на ногу (‘голова вниз – зад вверх, зад вверх – голова вниз’), все идёт да идёт, все идёт да идёт. ("Kondian minä näin")
2. Ištuw n’eidoi meren rannas
kuldažiljoil kivüžil,
kaččow ül’äh – päivü pastaw,
kaččow alah – venoi sowdaw.

Сидит девушка на берегу моря,
На золотых камешках [сидит],
Смотрит на небо (‘вверх’) – солнышко светит,
Смотрит вниз – лодочка плывёт.
("Ištuw n’eidoi meren rannas")
3. Kaččow ül’äh – päivü pastaw,
Kaččow alah – venoi sowdaw.

Смотрит на небо — солнышко светит,
Смотрит вниз – лодочка плывёт.
("Ištuw n’eidoi meren rannas")
4. Kaččow ül’äh – päivü pastaw,
Kaččow alah – venoi sowdaw...

Смотрит на небо – солнышко светит,
Смотрит вниз – лодочка плывет...
("Ištuw n’eidoi meren rannas")
5. Sit minuu baba nostau yläh, a häin heiniä lykkiu, minä sie painelen.
Затем бабушка поднимает меня вверх, а она сено бросает, я там его утрамбовываю ногами. (Lapsennu harjaitettih ruadoh)

2 значение

  • русский: ввысь

Примеры (126)

лучший отличный хороший плохой

1. Kačoimmo yläh da olimmo kui pienet lapset, da ajattelimmo, kuibo tämä kazvitiijolline sadu voibi hävittiä?! (Kezä keskel talvie)
2. Ül’äh menen, alah menen, sie hawdah azetun, on hawgahažie…

Иду вверх, иду вниз, там останавливаюсь у глубокого места (‘ямы’), где водятся небольшие щуки...
(Kui ongel’e kävüin)
3. Konzu meil kivi raadabo, jawhoo, sit müö pahmahat, petkelet, značit, nostammo üläh, sit ei survo: kahtu kerras ei ratas keendännüh, ei olluh voimaa muga: veziratas oli pieni, ei muga suuri olluh, vezi ewllut peeliči menii, a alači menii oli.

Когда у нас жёрнов работает, мелет, тогда мы ступы, песты, значит, поднимаем вверх, тогда не толчёт: [два вала] колесо сразу не поворачивало, не было столько силы, водяное колесо было маленькое, не такое большое было, да и вода была не наливная, а подливная.
(Minä kačoin melliččee)
4. Ga yläh nostuu kai hengen täyttäy – moine čoma kai on ymbäri. (Jäämäki – valloittamatoi karjalaine linnu)
5. Kerran ruočit omil venehil nostih Luadogaspäi Raholanjogie pitkin yläh, hyö piästih koskessah, da tahtottih piästä ielleh. (Jäämäki – valloittamatoi karjalaine linnu)