Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

täyzi

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: прилагательное

фонетические варианты: täyze (Кондушский)

Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: полный, наполненный
понятие: полный

перевод

вепсский: inääne; täuz’; tääz’; töuz’; üneine; ünäine

карельский: людиковское наречие: täiz’; täyz; täyze; täyzi

карельский: собственно карельское наречие: täyzi; täyši; täyž; täyži; tääzi; ynnälliine; ynnälline

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (660)

лучший отличный хороший плохой

1. Minul maijot kai takkah murettih, tävvet suappain siäret maiduo ollah.
У меня в кошеле все бутылки с молоком разбились, полные голенища молока натекло. (Minä näin kondiadu jälles voinua)
2. Sentämän čuasun mendyy buaban poimičču on jo täyzi marjua, a minun – puolekse vai.
Через некоторое время бабушкина корзинка была полная ягод, а моя - только наполовину. (Kezäpäivät Marfa-buaban luo)
3. Täyzi ilmua huavo helpoh ähkäi minuu vien pinnale.
Мешок, наполненный воздухом, легко вытолкнул меня на поверхность воды. (Ruočin kivi)
4. 20 Kaikin syödih kylläl, i opastujat kerättih jiännytty palua vie kaksitostu täytty viršii.
И ели все и насытились; и набрали оставшихся кусков двенадцать коробов полных. (Jevangelii Matfein mugah (14: 13-21). Iisus syöttäy viizi tuhattu miesty)
5. Painat piän luhtakkoh, luhtakos täwzi čiwroidu, vai kihižöw, üksikai juot sidägi vettü, vai kl’unkutat.
Наклонишь голову в лужицу, а в лужице полно головастиков, только кишат, всё равно пьёшь и такую воду, пьёшь взахлёб. ("Enne meijän sijas äijü ruattih meččiä")

2 значение

  • русский: полный, целый, весь

Примеры (652)

лучший отличный хороший плохой

1. Minul oli šulkuine paikku, oli keldaine paikku neče, valpaskeldaine, ga sit rodih joga sija täyzi nogie paikkah!
У меня был ярко-жёлтый шёлковый платок, так весь платок был в саже. (Endine svuad’bo. Venčal tulduu)
2. Elokuun puolesvälis tahtotah algua ruadua jo tävven päivän: kaheksas algajen kuudessah ildua.
С середины августа хотят начать работать полный день: с восьми утра и до шести часов вечера. (Vieljärven kyläh avattih Kielipezä )
3. Häi kačahtih kynnettyh peldoh, kiändi piän i händy valdai ozan ilo, vedi hengeh tävvel ryndähäl oman muan duuhuu.
Он взглянул на вспаханное поле, повернув голову, и его охватило чувство счастья, он вдохнул полной грудью запах родной земли. (Voitonpäivy)
4. Vuvvennu 1949 tazavaldu pruaznuičči Kalevala-eeposan tävven versien 100-vuozipäiviä, sendäh parahii runonpajattajii kerättih yhteh.
В 1949 году Республика отмечала 100-летний юбилей полной версии "Калевалы", поэтому лучших исполнителей рун собрали вместе. (Tutkijan sanat)
5. Uuttu painostu vuotettih täytty vägie jo ammui. (Kniigu on se, mi kielettäh pagizou)

3 значение

  • русский: полный, достигший высшего предела

Примеры (650)

лучший отличный хороший плохой

1. Täwttü vägiä itkuw laskow mečäs.
Во все горло ревёт в лесу. ("L’ähtiimmö müä siäneh...")
2. Ga ajoimmo kezäl enne heinargie, enne iivananpäiviä, konzu mečäs oli jo täwzi lehti, jo sai vastua ottua.
Рубили летом, перед сеноуборкой, до Иванова дня, когда на дереве был уже полный лист, уже можно было веники заготовлять. ("Enne meijän sijas äijü ruattih meččiä")
3. Uuttu painostu vuotettih täytty vägie jo ammui. (Kniigu on se, mi kielettäh pagizou)
4. Kanzallizen poliitiekan ministran Andrei Maninan sanoin mugah ministerstvu täytty vägie todevuttau kanzallistu poliitiekkua Karjalan tazavallas. (Kanzallizen poliitiekan ministerstvan ruavon tuloksih da pluanoih nähte)
5. Popugai kai lad’d’ai tävvet korvat mattii Suomen prezidentale Sauli Niinistöle, kudai kävyi “Botaniah” puolitostu vuottu tagaperin. (Kezä keskel talvie)

4 значение

  • русский: взрослый; настоящий

Примеры (655)

лучший отличный хороший плохой

1. Kaski ajettih keviäl, konzu jo puuloih roih täyzi lehti.
Подсеку вырубали весной, когда на деревьях появлялся настоящий лист. (Kui leibiä kazvatettih)
2. Täydeh kundoh Ondrusovan manasteri oli suadu sen jälles, konzu vuvvennu 1817 ielmainittu Andrei Sergejev andoi kohendusruadoloih aiga suuren dengusumman – 7 000 rubl’ua.
В надлежащий порядок Ондрусовский монастырь привели после того, когда в 1817 году ранее упомянутый Андрей Сергеев пожертвовал на ремонтные работы огромную сумму - семь тысяч рублей. (Ondrusovo elavuu)
3. Iivan oli vahnin brihaččuloin keskes, jo täyzi briha.
Иван был старшим среди парней, уже взрослый парень. (Suarnu Kotkatjärves)
4. Syvys tänäpäi täyzi mečän cuari,
Valdu hänen nägyy värilöis.

Сегодня осень - настоящая царица леса,
Власть её видна в окрасках.
(Sygyzyn lähtö)
5. Enzimäzekse, sinä jo et ole lapsi, olet jo täyzi mies.
Во-первых, ты уже не ребёнок, а уже взрослый парень. (Uvven Vuvven kel, Miška!)

словоформы (41)

tä|yzi (-vven, -ytty; -yzii)