Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

noušša

язык: карельский: собственно карельское наречие

часть речи: глагол

фонетические варианты: nošša (Ругозерский, Паданский, Ребольский); nossa (Мяндусельгский, Новописьменный тверской); noošša (Тихвинский); nosta (Мяндусельгский)


1 значение

  • русский: подниматься, перемещаться вверх

Примеры (836)

лучший отличный хороший плохой

1. A sie kuin rodi, vezi rubei noužomaa, mejät lykättii ket kunne, ket kunneigi.
А затем как началось, вода началась подниматься, нас бросили кого куда, кого куда. (Poodenen kylä)
2. Kuinollou keviäpuoleh kolhozan preda šanou Fed’alla:
– F’odor Vasil’vič, rajona käšköy ei vain tuahta peldoloilla vediä, a vielä i tuhkua pirottua, štobi urožai nouzis’.
Как-то близко к весне колхозный председатель говорит Феде:
- Фёдор Васильевич, район требует, чтобы мы не только навоз на поля вывозили, а ещё и золу посыпали на поля, чтобы урожайность повысить. (Kolhozan brigadirat)
3. Nouže pertih.
Поднимись в избу. (Miän leššet)
4. Mihal-velli nouzi laučalda, otti kalat, tahto uidie.
Дядя Михаил встал со скамейки, взял свою рыбу, собрался уходить. (Il’l’a)
5. kuni pagina ei lähten ših šua, što kolhoznikoilla pidäy andua kolhozah lehmä, jesli on kakši lehmiä, hebozet, pluugat, raudazet aštovat. Täššä ženmuone ravu nouzi, hot’ korvat tykiče.
Но когда речь повелась о том, что колхозники должны передать колхозу корову, если у него две коровы, своих лошадей, плуги, железные бороны, тут такой гвалт поднялся – хоть уши затыкай. (Verejät noužovah)

Все примеры

2 значение

  • русский: вставать с места, с постели

Примеры (822)

лучший отличный хороший плохой

1. Šiidä nouzi, kačahti salduattazih: kaikin it’kietäh. (Kyynelet)
2. No myö d’o ponedelʼnik huomukšella nouzima.
Ну, мы уже в понедельник утром встали. (Piiroit, škančat)
3. Nouzima vägeh,
i uni ei liččua. (ONGITTAJAT )
4. Dai huomukšella nouzit jo ka mamal šanou: "Mama, miula räččinä on lijašša kaikki" i kai, kai d'o puzir'at kai lähettih dai.
Да и утром встанешь уже и маме говоришь: "Мама, у меня сорочка грязная вся" и всё, все уже пузыри все сошли, да и… (Diedu da baba)
5. Šiitä hiän tulou, noššattau meitä "Nouškua lapšet poikeš, mi ollou on jyryn".
Потом она приходит, поднимает нас: "Поднимайтесь, дети, что-то гремит". (Šovan alku Kivijärveššä)

Все примеры

3 значение

  • русский: появляться, подниматься, возникать (напр. о ветре); проступать

Примеры (818)

лучший отличный хороший плохой

1. – nouzi gil’u mužikoilla keššeššä.
- загалдели мужики. (Bl’uda Van’a)
2. Duaroin i bajari peržemakkuralla ei nouže.
Даром и чирей на ягодице не появится. (Šanapolvet da aforizmat. 1. A-H)
3. Miula oldii, muiššan čiiriköt nouštih šelläššä – a-voi-voi – šelgi oli kolme čiirikkyö oli.
У меня были, помню, чирьи вышли на спине – ой-ой – на спине три чирья было. (Diedu da baba)
4. Kyynälet aina nouštih šilmih, niin vaikie še häneštä oli. (Muisselmie Kalevalan muan laulajašta – Ilmi Bogdanovašta)
5. Hyö tultih šuon laitah, nouštih tiellä, missä oli kesseli, ta ruvettih šyömäh. (Hilluo keryämäššä)

Все примеры

4 значение

  • русский: всходить (о светилах)
  • английский: to ascend, to rise (of a heavenly body)
понятие: взойти (о небесных светилах)

перевод

вепсский: nousta

карельский: ливвиковское наречие: nosta; nousta; noušta

карельский: людиковское наречие: nosta; nousta

диалекты употребления: Валдайский, Весьегонский, Вокнаволокский, Дёржанский, Кестеньгский, Княжая, Толмачевский, Тунгудский, Ухтинский

Примеры (815)

лучший отличный хороший плохой

1. Kyynälet aina nouštih šilmih, niin vaikie še häneštä oli. (Muisselmie Kalevalan muan laulajašta – Ilmi Bogdanovašta)
2. Hyö tultih šuon laitah, nouštih tiellä, missä oli kesseli, ta ruvettih šyömäh. (Hilluo keryämäššä)
3. Čukeltajat monta kertua yritettih vetyä ponttonit upponuijen laivojen aličči, no kun vain pelaššušlaivojen pumput ruvettih antamah ilmua, ponttonit halettih painošta ta nouštih pinnalla. (Kalevalan “Titanikin” šurma)
4. Mistä lienöy šyyštä, višših liijan kylmäštä, yksi čukeltajista rupesi iče teräväh noušomah pinnalla. (Kalevalan “Titanikin” šurma)
5. Jälešti kävi ilmi, jotta nouššut tuuli oli työntän tankkerin kivilöillä. (Kalevalan “Titanikin” šurma)

Все примеры

5 значение

  • русский: прорастать, всходить, произрастать

Примеры (817)

лучший отличный хороший плохой

1. Lähtei kažvoh lovat, puuhuot,
noužou riädyzellä taimen. (OGORDA-AIGA )
2. Šeže siemen noužou, pidäy derie vručnuju.
Это семя потом взойдет, нужно вытаскивать вручную. (Oli ruaduo)
3. Kyynälet aina nouštih šilmih, niin vaikie še häneštä oli. (Muisselmie Kalevalan muan laulajašta – Ilmi Bogdanovašta)
4. Hyö tultih šuon laitah, nouštih tiellä, missä oli kesseli, ta ruvettih šyömäh. (Hilluo keryämäššä)
5. Čukeltajat monta kertua yritettih vetyä ponttonit upponuijen laivojen aličči, no kun vain pelaššušlaivojen pumput ruvettih antamah ilmua, ponttonit halettih painošta ta nouštih pinnalla. (Kalevalan “Titanikin” šurma)

Все примеры

6 значение

  • русский: подниматься (о тесте)

Примеры (815)

лучший отличный хороший плохой

1. Kyynälet aina nouštih šilmih, niin vaikie še häneštä oli. (Muisselmie Kalevalan muan laulajašta – Ilmi Bogdanovašta)
2. Hyö tultih šuon laitah, nouštih tiellä, missä oli kesseli, ta ruvettih šyömäh. (Hilluo keryämäššä)
3. Čukeltajat monta kertua yritettih vetyä ponttonit upponuijen laivojen aličči, no kun vain pelaššušlaivojen pumput ruvettih antamah ilmua, ponttonit halettih painošta ta nouštih pinnalla. (Kalevalan “Titanikin” šurma)
4. Mistä lienöy šyyštä, višših liijan kylmäštä, yksi čukeltajista rupesi iče teräväh noušomah pinnalla. (Kalevalan “Titanikin” šurma)
5. Jälešti kävi ilmi, jotta nouššut tuuli oli työntän tankkerin kivilöillä. (Kalevalan “Titanikin” šurma)

Все примеры

7 значение

  • русский: подниматься, увеличиваться (напр. о ценах)

Примеры (815)

лучший отличный хороший плохой

1. Kyynälet aina nouštih šilmih, niin vaikie še häneštä oli. (Muisselmie Kalevalan muan laulajašta – Ilmi Bogdanovašta)
2. Hyö tultih šuon laitah, nouštih tiellä, missä oli kesseli, ta ruvettih šyömäh. (Hilluo keryämäššä)
3. Čukeltajat monta kertua yritettih vetyä ponttonit upponuijen laivojen aličči, no kun vain pelaššušlaivojen pumput ruvettih antamah ilmua, ponttonit halettih painošta ta nouštih pinnalla. (Kalevalan “Titanikin” šurma)
4. Mistä lienöy šyyštä, višših liijan kylmäštä, yksi čukeltajista rupesi iče teräväh noušomah pinnalla. (Kalevalan “Titanikin” šurma)
5. Jälešti kävi ilmi, jotta nouššut tuuli oli työntän tankkerin kivilöillä. (Kalevalan “Titanikin” šurma)

Все примеры

словоформы (252)

nouš|ša [e]

Сайт создан сотрудниками Карельского научного центра Российской академии наук
Вы можете свободно использовать материалы нашего сайта и делиться ими, главное — указать авторство и ссылку на наш ресурс.
Подробнее о лицензии CC BY 4.0
© VepKar. Открытый корпус вепсского и карельского языков