ВепКар :: Леммы

Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

kaččuo

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: глагол

фонетические варианты: kaččua (Новописьменный ливвиковский, Видлицкий, Сямозерский)

фразеологизмы
Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: смотреть, посмотреть, глядеть, поглядеть
понятие: смотреть

перевод

вепсский: kacta

карельский: людиковское наречие: kacta; kaččoda

карельский: собственно карельское наречие: kaččua; kaččuo; kaččuu

диалекты употребления: Ведлозерский, Кондушский, Неккульский, Тулмозерский

Примеры (3216)

лучший отличный хороший плохой

1. Nygöi rahvastu kävyy kaččomah spektakliloi sissäh äijin, ku erähät jiähäh seizomahgi.
Теперь смотреть спектакль приходит много народу, даже некоторым приходится смотреть стоя. (Meneskendeltih Vieljärven buaboit miehele)
2. Nagrajan suuh on parembi kaččuo.
На рот смеющегося приятнее смотреть. (Sananparret)
3. Pystypuuaijan sydämes pieni sodajoukko sulatti raudua, azui toravehkehii da kačoi, eigo järvel nävy kedä vierastu.
За деревянным частоколом небольшое войско плавило железо, делая оружие для боя, и наблюдало не видно ли на озере чужаков. (Jäämäki – valloittamatoi karjalaine linnu)
4. Kaikkiedah kodimuzeis on kaksi pertii, kuduat suau kaččuo – yhten sydämeh voibi piästä, a tostu suau kaččuo vai uksespäi.
Всего в домашнем музее Лённрота две комнаты, которые можно посмотреть - в одну из них можно зайти, а вторую можно увидеть только с дверей. (Elias Lönnrotalluo gostis)
5. Harvazeh käi tiijustelemah da kaččomah kui ruavot mennäh Tulomjärven čupul MTS:n direktoru D.J. Kornilov.
Изредка приезжал узнать и посмотреть, как идут работы в Тулмозерье, директор МТС Д.Е. Корнилов. (Karjalan Tazavallan 100-vuozipäiväkse)

2 значение

  • русский: осматривать, осмотреть

Примеры (3137)

лучший отличный хороший плохой

1. Kidžeräine-kodžeroine – kaikil käit kaččou (Kiägy).
Кривая-перекривая – у всех руки осматривает (Ручка в дверях). (Arbaitukset)
2. A meijän ei, meijän ečitäh sevošto leppäzen, kačotah ylä ongo rounoi, oksu ollougo hyvä da viäräččy.
А у нас нет, у нас ищут обычно ольху, осматривают, чтобы ровная была, чтобы и сучок был крепкий и кривой. (Stoikan varzi, sablahat)
3. Yksis, suuris da kaunehis, kävelläh vagavah da kačotah tarkah kuulužien taidoilijoin tevoksii. ("Karjalaine perti" Petroskoin keskučas)
4. Toizis dioruamoinnu suau kaččuo suurdu tapahtumua libo torua da tundie iččie sen ozanottajannu. ("Karjalaine perti" Petroskoin keskučas)
5. Karjalaine perti - muzeis kaikkii vehkehii voibi kädeh ottua, kaččuo da rynnästy vaste painua. ("Karjalaine perti" Petroskoin keskučas)

3 значение

  • русский: присматривать, ухаживать

Примеры (3139)

лучший отличный хороший плохой

1. A gu myö hyvin kačoimmo žiivattoi enimäl lehmii, ga i saimmo hyvät tulokset: lehmät annettih äijän maiduo.
А поскольку мы хорошо ухаживали за скотом, особенно за коровами, то и хорошие результаты получали: коровы давали много молока. (Midä minä näin vịstafkal)
2. Jovensuun melliččiä minä kačoin kaheksatostu vuottu.
За гилкожской мельницей я присматривал восемнадцать лет. (Minä kačoin melliččee)
3. Vahnembil ei olluh aigua paimendua omii sigivölöi, niidy kačottih buaboit.
Родителям некогда было пасти детей, их нянчили бабушки. (Eräs zobottaine – kydyizet, kälyizet...)
4. Toiči minuu kučuttih lapsii kaččomah, täs ruavos annettih vähäine dengua, sanou buabo.
Иногда меня приглашали нянчить детей, за эту работу давали немного денег, - говорит бабушка. (Pitky matku kodih)
5. Muamat meijän käydih polevodstvah da lehmii kačottih, vazazii.
Мамы наши работали в полеводстве и ухаживали за коровами и телятами. (Uutjärves voibi kirjuttua suuri kniigu)

4 значение

  • русский: намереваться, хотеть

Примеры (3137)

лучший отличный хороший плохой

1. On hyväksytty Ven’an ennevahnazet linnat -seerien 10-rubl’an raududengan eskiizu, kudai on omistettu Anuksen linnale da sidä kačotah luadie tänävuon.
Утверждён эскиз десятирублёвой монеты серии "Старинные города России", который посвящён городу Олонцу, и его хотят выпустить в этом году. (Anuksen linnu valmistuu Tazavallan päiväkse)
2. - Kniigan prezentaсii kačommo pidiä kezäkuus Karjalan Kanzallizes kirjastos, saneli Svetlana.
- Презентацию книги мы хотим провести в июне в Национальной библиотеке Карелии, - рассказывала Светлана. (Tulgua Kindahah kuundelemah zuakkunoi)
3. Kindahat-joukko kaččou panna kundoh kylän kaivot, luadie puuhizii viittehii karjalan kielel.
Группа "Киндасово" хочет привести в порядок сельские колодца, сделать деревянные указатели на карельском языке. (Tulgua Kindahah kuundelemah zuakkunoi)
4. Syvyskuus Kindahat-joukko kaččou avata Etnoaktiv-luagerin školaniekkoih niškoi, ku opastua heidy pidämäh ekskursieloi Kindahan kyliä myöte.
В сентябре группы "Киндасово" намеревается открыть Этноактив-лагерь для школьников, чтобы научить их проводить экскурсии по селу Киндасово. (Tulgua Kindahah kuundelemah zuakkunoi)
5. KUNI RUADAU ŠKOLA, SINI KYLÄ ELÄY
Kaksi vuottu tagaperin Heččulan alguškola-lapsienpäivykodi kačottih salvata.

Пока работает школа, деревня живёт
Два года назад начальную школу-детсад в Хетчуле намеревались закрыть.
(Kyläs on hyvä eliä, ga eliä parembah luaduh olis parembi)

5 значение

  • русский: брать пример с кого-л., смотреть на кого-л

Примеры (3133)

лучший отличный хороший плохой

1. Eräs ristikanzu opastuu kaččojes vierastu elostu, eräs omua mukittau.
Иной человек учится на примере чужой жизни, а другой и свою разваливает. (Tuatto mustoitti)
2. Enzimäi kačotah löydyygo himoniekkua kylän perehis, sit piätetäh ket tullah ruadamah. (Vieljärveh huavatah kielipeziä)
3. Enzimäi annetah nimi da sit kačotah myöhembä. (Kezä keskel talvie)
4. Kačoimmo yläh da olimmo kui pienet lapset, da ajattelimmo, kuibo tämä kazvitiijolline sadu voibi hävittiä?! (Kezä keskel talvie)
5. Siä on poudu, kai on kirkas päivänvalgies, kai kibjei on kaččuo. (Minun died’ois da minus)

6 значение

  • русский: считать, расценивать

Примеры (3136)

лучший отличный хороший плохой

1. Enämbälleh tuatto da muamo poijale andilas vallittih, ei kačottu, suvaiččougo briha tyttyö, vai ei suvaiče, taloih pidi ruadai palkatoi.
В большинстве случаев отец и мать выбирали невесту для сына, не считались с тем (‘не смотрели на то’), любит парень девушку или нет: в дом нужна была работница, которой не надо бы платить. (Kui enne svuad’bua piättih. Tuttavundu. Kozičendu)
2. – Älgiä kaččokkua tädä kursua liijan vaigiekse takakse da älgiä pöllästykkiä kerras.
- Не считайте этот курс слишком сложным и не пугайтесь сразу. (Ole lekkehel da pyzy hyväs voivas)
3. Älä kačo nämmii nevvoloi tyhjäkse.
Не считай эти советы пустыми. (Älä jätä lastu kielettäh)
4. A muite lapsien kel, minä kačon, ei sua opastua muga, ku sano nenga da sano nenga. (“Konzu lapset ollah pienet, heile voibi opastua hos midä”)
5. Enzimäi kačotah löydyygo himoniekkua kylän perehis, sit piätetäh ket tullah ruadamah. (Vieljärveh huavatah kielipeziä)

7 значение

  • русский: проверять, проверить

Примеры (3142)

лучший отличный хороший плохой

1. Omas puoles tutkijat piettih suurdu valmistamisruaduo: kielentiedäjät kohendettih arbaituksien tekstoi, rahvahanrunohuon maltajat kačottih läbi ezikirjutustu da lopus olijoi luvetteluloi.
Со своей стороны исследователи провели большую подготовительную работу: знатоки языка исправляли тексты загадок, специалисты по фольклору полностью проверили тексты первого издания и прилагаемые в его конце списки. (Kniigu on se, mi kielettäh pagizou)
2. Häi vie kerran kačoi da kačoi omua kynnösty.
Он ещё раз тщательно проверил свою пахоту. (Voitonpäivy)
3. Sit leibiä tarkah kačottih – ku ei ole hallelmustu, kai rodieu hyvin.
Затем хлеб тщательно проверили - если нет трещин, то всё будет хорошо. (Lyydiläzet suadih kul’tuurukeskuksen)
4. Muakkua kodvaine, nostatan teidy aijoi pyvvyksii kaččomah.
Поспите немного, я разбужу вас рано проверять снасти. (Suarnu Kotkatjärves)
5. Kuni kyly lämbiey, tuatto died’oinke da Il’l’anke kävväh kaččomah verkoloi.
Пока баня топится, отец с дедом и Ильёй проверяют сети. (MEIJÄN HUOGAVOPÄIVÄT)

словоформы (153)

kač|čuo (-on, -čou; -otah; -oi, -ottih)