ВепКар :: Леммы

Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

kypsetä

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: глагол

Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: зреть, cозревать, созреть, поспевать, поспеть
  • английский: to ripen
понятие: спеть

перевод

вепсский: ehtta; ehttä; küpseta; salištuda

карельский: людиковское наречие: ehtida; kypsetä; sualištuda

карельский: собственно карельское наречие: kerritä; kypsetä; kypsyö; kypšetä; kypšyö; sualistuo; sualištuo; šaalistua; šialistuo; ši̬alistuo; šualistuo; šualist’uo; šuorita

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (36)

лучший отличный хороший плохой

1. Pakkaskuus kypsetäh loput limonat.
В январе созревают остальные лимоны. (Kezä keskel talvie)
2. Kai on kunnos: kukat kukitah, puun lehtet säristäh, korgei heiny painuu tuulel, kypsenöy buolu da vagoi.
Всё в порядке: цветы цветут, листья на деревьях шелестят, высокая трава клонится на ветру, зреет брусника и клюква. (Mezikämmenen šeikkailut)
3. Jo kezän allus Karjalan mečis algau kypsetä mandžoi – kaikis rakkahin čomaine marjaine.
В самом начале лета в лесах Карелии начинает созревать земляника - самая любимая и красивая ягодка. (Oman muan marjazet)
4. Yhteh aigah mandžoinke Karjalan suohizil mualoil kypsenöy kaikis kallehin muarju – muur’oi.
В одно время с земляникой на болотах Карелии созревает самая ценная ягода - морошка. (Oman muan marjazet)
5. Kadajan muarjat kypsetäh äski vai tulien vuvven sygyzyl, tovelline urhon hengi, mittuine oli Nastil, sežo kazvau da kovenou kodvan, vuozien aloh.
Ягоды можжевельника созревают только к будущей осени, настоящий героический дух, каким обладала Настя, тоже растёт и крепнет долго, годами. (Voinan kuva Vladimir Brendojevan “Kadajikos”)

2 значение

  • русский: вариться, свариться

Примеры (31)

лучший отличный хороший плохой

1. Konzu rokku kypsenöy, valetah se juodazih.
Когда суп сварится, его разливают по тарелкам. (MAIMUROKKU)
2. Lihat ei ehtitty kypsetä, ku toizet jo syömäh tuldih.
Мясо не успело свариться, когда другие пришли уже есть. (Ivan Medvedin)
3. Tiä kypsenöy arabienkoufei da kakao. (Kezä keskel talvie)
4. On pienembiägi, net ei vie kypsetty. (Kezä keskel talvie)
5. Kezänaigua siemenyöt kypsetäh, sugahazet pitketäh, vallotah da pehmetäh. (Suol kazvanuh pielus)

3 значение

  • русский: печься, испечься

Примеры (33)

лучший отличный хороший плохой

1. Sit kurniekkah pannah [kaloih] suolua vähäine, da kurniekku päččih, se kypsenöy da ylen hyvä roihes.
Потом в рыбнике в рыбу [добавляют] немного соли и [кладут] рыбник в печь, он испечётся и будет очень вкусный. (Kiiselii keitettih, huttuu keitettih)
2. ...häi tungi lehmänlihapalazen ielleh kattilazeh, ližäi lomuu plitan alle, štobi keitos raviembah kypsenis syödäväkse.
...он засунул кусок говядины дальше в котелок, добавил дров под плиту, чтобы варево быстрее сварилось для еды. (Peša Ruočin paginoi. Nuaglurokku)
3. Ičegi näit, konzu keitinpiiruat kypsetäh, ei pie vai poltua.
Сама и увидишь, когда сканцы испекутся, только не надо дать им подгореть. (KEITINPIIRUAT)
4. Konzu rokku kypsenöy, valetah se juodazih. (Maimurokku)
5. Tiä kypsenöy arabienkoufei da kakao. (Kezä keskel talvie)

словоформы (149)

kypse|tä (-nen, -nöy; -täh; -ni, -ttih)