ВепКар :: Леммы

Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

mua

язык: карельский: собственно карельское наречие

часть речи: существительное

фонетические варианты: maa (Ругозерский); moo (Паданский); mia (Весьегонский); moa (Валдайский)

фразеологизмы
kylmä mua - мерзлота

1 значение

  • русский: земля, свет

Примеры (1945)

лучший отличный хороший плохой

1. Ilman iskijät, muan nylgijät.
о странниках (букв). (Šanapolvet da aforizmat. 2. I-M)
2. Kaiket kivet šiula kumarrellah, konža omah muah tulet.
Все камни тебе кланяются, когда на родину возвращаешься. (Šanapolvet da aforizmat. 2. I-M)
3. Kučun gos’tih kaiken mieron,
baba luadiu sul’činua,
mama paistau rahkapiiruan,
ruadi lienöy iče mua.
(NIMIPÄIVÄ )
4. Mualla mie olen vain gos’t’a,
huomneš i ilda miun - Jumalalla.
(ELÄNDÄ - HENGI JUMALAN )
5. II
Elä luaji ičelläš izrastie nimin, mi on ylähänä taivahašša, i mi alahana muailmalla, mi veješšä i muan alla, elä kumarduače heilä, i elä sluuži heilä.

II
Не сотвори тебе кумира, ни всякого подобия, елико на небеси горе, и елико на земли низу, елико в водах и под землею, да не поклонишися им, и да не послужиши им.
(Переводъ нѣкоторыхъ молитвъ и сокращеннаго катихизиса на Корельскїй языкъ. Molítvat)

2 значение

  • русский: земля, суша
  • английский: land, ground
понятие: земля, суша

перевод

вепсский: ma; maa

карельский: ливвиковское наречие: maa; mia; moa; mua

карельский: людиковское наречие: mua

диалекты употребления: Вокнаволокский, Дёржанский, Кестеньгский, Княжая, Мяндусельгский, Ребольский, Тихвинский, Толмачевский, Тунгудский, Ухтинский

Примеры (1943)

лучший отличный хороший плохой

1. Lehet lentyä vilvettäy,
Kaunehešti kattau muan.
(Ei jo kuulu linnun iäntä...)
2. – Kizattih täh rukah: kahen keššä istuočetah lattiella ali mualla vaššakkeh, upriečetah pägeillä toine toizeh, otetah molen käzih yhen pualikan. Pualikkua vejetäh molen iččieh päin. Ken toizen vedäy iččien piällä, že i voittau.
- Играют таким образом: двое садятся на пол или на землю друг против друга, подошвами ног один из них упирается в подошвы другого, оба в руки берут одну и туже палку и оба тянут палку на себя, кто перетянет так, что соперник упадёт на него, тот и выиграл. (Il’l’a)
3. San’a šolahti mualla hebozilla edizin jalloin luoh, šalbai ihon pinžakan polalla.
Саня медленно сполз на землю у передних лошадиных ног, закрыл лицо полой пиджака. (Kyndäjät)
4. Oma mua mančikka, vieraš mua mussikka.
Своя земля – земляника, чужая земля – черника. (Šanapolvet da aforizmat. 3. N-Ä)
5. Oma mua mančikka, vieraš mua mussikka.
Своя земля – земляника, чужая земля – черника. (Šanapolvet da aforizmat. 3. N-Ä)

3 значение

  • русский: почва, грунт, земля
понятие: почва

перевод

вепсский: ma; maa; pahot’

карельский: ливвиковское наречие: maa; moa; mua; muldu

карельский: людиковское наречие: mua; muaemä; mulde

диалекты употребления: Дёржанский, Мяндусельгский, Тихвинский

Примеры (1965)

лучший отличный хороший плохой

1. Kewhä mua, n’in i harvašta pelvahašta kuidu l’iew hyvä, vain vähembi, a vägöväh muah pid’äw äijäl’d’i tuagieh kyl’viä, kakši muon’e.

Тощая земля – то и из редкого льна волокно хорошее будет, лишь меньше, a в жирную землю нужно очень густо сеять, вдвойне.
(Pelvašruavot)
2. Baugi, baugi, nuorane katkei i že bömähti muah.
Груз болтался, болтался, верёвочка оборвалась и мешок шмякнулся оземь. (Pudropöčöt)
3. Konža kyläläzillä Joventavuššalla lizättih kažvannuot mečällä da tuhjolla muat, molen Vasil’ F’odorovat yheššä korčuidih kandoloida, juurettih tuhjoloida, poltettih lomuloida, kaivettih muada, missä adralla, a missä i zuastupalla: lieni, kun ennen šanottih, huuhta.
Когда деревенским в Заречье дополнительно выделили заросшие лесом да кустарником участки земли, оба Василия Фёдоровича вместе корчевали пни, выкапывали корни кустарника, сжигали древесный хлам, возделывали поле, где сохой, а где и лопатой. И стала, как раньше говорили, пашня после пожога. (Kakši Vas’ka-dieduo)
4. Konža kyläläzillä Joventavuššalla lizättih kažvannuot mečällä da tuhjolla muat, molen Vasil’ F’odorovat yheššä korčuidih kandoloida, juurettih tuhjoloida, poltettih lomuloida, kaivettih muada, missä adralla, a missä i zuastupalla: lieni, kun ennen šanottih, huuhta.
Когда деревенским в Заречье дополнительно выделили заросшие лесом да кустарником участки земли, оба Василия Фёдоровича вместе корчевали пни, выкапывали корни кустарника, сжигали древесный хлам, возделывали поле, где сохой, а где и лопатой. И стала, как раньше говорили, пашня после пожога. (Kakši Vas’ka-dieduo)
5. – rubei nagramah, – Myö, kakši ukkuo, jo ynnäh häbeydymä, aiga poigie työndiä peldoh muada ruadamah.
- рассмеялся, - какие же мы два старика, растерянные, пора сыновей в поле посылать работать с землицей. (Kakši Vas’ka-dieduo)

4 значение

  • русский: поле, участок

Примеры (1936)

лучший отличный хороший плохой

1. Ei käšše ni šilmissä ni šilmien tuačči nikeldä nimidä ei kiskuo, löyvettyö ei peittiä, i pagolas’t’a ei pidiä, vierašta polostua, heinänurmie, i ogordua žiivatalla omalla ei šyöttiä, vierašta muada ei pidiä, i konža myöt, oššat, vaihat, nikedä ei muanittua, ruadajilda palkua ei peittiä, vuottamua nikeštä ei ottua, a pahien keyhistä: rahua kuningan, kirikön i nikenen ei viijä i peittiä.
Запрещает мне Бог ни явно, ни тайно ни у кого ничего не отнимать, найденную вещь не утаивать, или беглаго человека не укрывать, чужой пашни, сенокоса, или огорода своею скотиною не травить, чужею землею не владеть, при продаже, покупке и обмене никого не обманывать, у работников платы не удерживать, росту, особливо с бедных, не брать, денег Государевых, церковных, и ни чьих не красть, и не утаивать. (Переводъ нѣкоторыхъ молитвъ и сокращеннаго катихизиса на Корельскїй языкъ. Perevod sokraščénnago katihísisa)
2. Koululaiset piäštih tovelliseh interaktiiviseh teatteriesitykšeh ta heijät kučuttih miellyttäväh matkah, kumpasešša hyö niin kun Kalevalaeepossan šankarit Väinämöini, Lemminkäini, Ilmarini matkuššettih Kalevalan muašta Pohjolah Meččolan ta Ahtolan paikkojen kautti. (Matka Kalevalašta Pohjolah alko)
3. Istorijan tutkijat ollah šitä mieltä, jotta tämä mua voipi olla Karjalašša ta Kuolan niemimualla. (Giperborejan pohjoistuuli puhalti Karjalah)
4. Kalevalatalon ruataja Jelena Kartunen kerto miula Ilmi Bogdanovašta:
– Ilmi Kirilän tyttö Karhu šynty Latvajärveššä, runonlaulajien mualla.
(Muisselmie Kalevalan muan laulajašta – Ilmi Bogdanovašta)
5. Komiisissa oli viisi henkie:
Natalja Vorobei, Karjalan tašavallan Kyykkäliiton peruštaja ta järještön halličukšen jäšen,
Marija Kundoz’orova, Karjalan tašavallan Kyykkäliiton peruštaja ta järještön halličukšen jäšen,
Jevgeni Karakin, Karjalan tašavallan Kyykkäliiton peruštaja ta järještön halličukšen jäšen,
Jevgenija Makkojeva, taiteilija ta disaineri,
Natalja Sinitskaja, Oma mua -lehen piätoimittaja.
(Kekši logo Kyykkäliitolla!)

5 значение

  • русский: страна; сторона, край

Примеры (1937)

лучший отличный хороший плохой

1. Konža šyndy Hospodin, ših aigah mua Iudejan oli käzissä Riml’anoizilla.
Когда родился Господь, в то время земля Иудейская была в руках Римлян. (Родное карельское. Двунадесятые праздники на карельскомъ нарѣчiи съ переводомъ на русскiй языкъ)
2. Žentäh Iosippa i Mar’u Nazaretašta tuldih oman muan linnah Viflejemah.
Посему Иосиф и Мария из Назарета пришли в отечественный город Вифлеем. (Родное карельское. Двунадесятые праздники на карельскомъ нарѣчiи съ переводомъ на русскiй языкъ)
3. Koululaiset piäštih tovelliseh interaktiiviseh teatteriesitykšeh ta heijät kučuttih miellyttäväh matkah, kumpasešša hyö niin kun Kalevalaeepossan šankarit Väinämöini, Lemminkäini, Ilmarini matkuššettih Kalevalan muašta Pohjolah Meččolan ta Ahtolan paikkojen kautti. (Matka Kalevalašta Pohjolah alko)
4. Istorijan tutkijat ollah šitä mieltä, jotta tämä mua voipi olla Karjalašša ta Kuolan niemimualla. (Giperborejan pohjoistuuli puhalti Karjalah)
5. Kalevalatalon ruataja Jelena Kartunen kerto miula Ilmi Bogdanovašta:
– Ilmi Kirilän tyttö Karhu šynty Latvajärveššä, runonlaulajien mualla.
(Muisselmie Kalevalan muan laulajašta – Ilmi Bogdanovašta)

6 значение

  • русский: поле, фон (ткани)

Примеры (1935)

лучший отличный хороший плохой

1. Koululaiset piäštih tovelliseh interaktiiviseh teatteriesitykšeh ta heijät kučuttih miellyttäväh matkah, kumpasešša hyö niin kun Kalevalaeepossan šankarit Väinämöini, Lemminkäini, Ilmarini matkuššettih Kalevalan muašta Pohjolah Meččolan ta Ahtolan paikkojen kautti. (Matka Kalevalašta Pohjolah alko)
2. Istorijan tutkijat ollah šitä mieltä, jotta tämä mua voipi olla Karjalašša ta Kuolan niemimualla. (Giperborejan pohjoistuuli puhalti Karjalah)
3. Kalevalatalon ruataja Jelena Kartunen kerto miula Ilmi Bogdanovašta:
– Ilmi Kirilän tyttö Karhu šynty Latvajärveššä, runonlaulajien mualla.
(Muisselmie Kalevalan muan laulajašta – Ilmi Bogdanovašta)
4. Komiisissa oli viisi henkie:
Natalja Vorobei, Karjalan tašavallan Kyykkäliiton peruštaja ta järještön halličukšen jäšen,
Marija Kundoz’orova, Karjalan tašavallan Kyykkäliiton peruštaja ta järještön halličukšen jäšen,
Jevgeni Karakin, Karjalan tašavallan Kyykkäliiton peruštaja ta järještön halličukšen jäšen,
Jevgenija Makkojeva, taiteilija ta disaineri,
Natalja Sinitskaja, Oma mua -lehen piätoimittaja.
(Kekši logo Kyykkäliitolla!)
5. Natalja on ruatan Oma Mua -lehen toimittajana. (Karjalaini hillo kašvo Piiterissä)

словоформы (61)

mua [, ]