Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

liikkuo

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: глагол

фонетические варианты: liikkua (Сямозерский, Видлицкий, Неккульский, Тулмозерский); liikkia (Кондушский)

фразеологизмы
liikkuo mielis - лишиться рассудка, сойти с ума (букв. двинуться с умов)
Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: двигаться
  • английский: to move, to be in motion
понятие: двигаться

перевод

вепсский: krändääze; kubahtada; likahtada; sertaste; sertaze; sirtase; sirttäs; sirtäs

карельский: людиковское наречие: edištuda; edištydä; hiivoda; lekkuda; liikkuda; sirtakseh; šierduda

карельский: собственно карельское наречие: eistyy; eistyä; eistyö; hiivuo; lekkuo; liikkua; liikkuo; siirdyä; širdyö

диалекты употребления: Ведлозерский

Примеры (100)

лучший отличный хороший плохой

1. Sagarvo liikkuu hämärin aigua da yöl.
Выдра передвигается в сумерках и ночью. (Harvinazet elätit)
2. Elätti hyvin liikkuu vies da mual.
Животное хорошо передвигается в воде и на суше. (Harvinazet elätit)
3. Maša liikui ylen terväzeh pliitan da stolan välii.
Маша очень быстро передвигалась между столом и плитой. (Peša Ruočin paginoi. Zaverkan Timoi da Ruočin Peša sulhastamas)
4. Nenga kätkyt rippuu da čurah-toizeh libo yläh-alah liikkuu.
Так люлька висит и в сторону-другую или верх-вниз двигается. (Lastu kačo da vardoiče)
5. Suksil karjalazet, kui toizetgi pohjazet kanzat, liikuttih yhtes kohtaspäi toizeh.
На лыжах карелы, как и другие северные народы, передвигались из одного места в другое. (Läkkä hiihtämäh!)

2 значение

  • русский: трогаться, тронуться

Примеры (82)

лучший отличный хороший плохой

1. Komendantu, Ivan Ignatjič da minä kerras puutuimmo linnoituksen vualun tuakse, ga varavunnuh saldattujoukko ei liikkunuh sijois.
Комендант, Иван Игнатьич и я мигом очутились за крепостным валом; но обробелый гарнизон не тронулся. ( Kapitanan tytär. Seiččemes lugu. Rynnästys)
2. Eigo vačat liikuttu, eigo očat liikuttu, eigo kivištännüh, eigo olluh ni midä, eigo ni midä ruadanuh.
И с животом ничего не случилось (‘не двинулись с места животы’), и со лбом ничего не стало (‘и лбы с места не двинулись’), и ничто не болело, ничего со мною не произошло, ничто и нигде не болело. (Pehkotsel’l’än niitule lapsen sain)
3. Eigo vačat liikuttu, eigo očat liikuttu, eigo kivištännüh, eigo olluh ni midä, eigo ni midä ruadanuh.
И с животом ничего не случилось (‘не двинулись с места животы’), и со лбом ничего не стало (‘и лбы с места не двинулись’), и ничто не болело, ничего со мною не произошло, ничто и нигде не болело. (Pehkotsel’l’än niitule lapsen sain)
4. 118. Liikui huavo Moskovah.
118. Вот и тронулся мешок в Москву [о неудаче в начале какого-либо дела]. (Sananpolvet, privutkat)
5. 178. Piä sijan eččiw, a sija ni liiku ei.
178. Голову можно потерять и с места не двинувшись. (Sananpolvet, privutkat)

3 значение

  • русский: вывихнуться

Примеры (81)

лучший отличный хороший плохой

1. Eigo vačat liikuttu, eigo očat liikuttu, eigo kivištännüh, eigo olluh ni midä, eigo ni midä ruadanuh.
И с животом ничего не случилось (‘не двинулись с места животы’), и со лбом ничего не стало (‘и лбы с места не двинулись’), и ничто не болело, ничего со мною не произошло, ничто и нигде не болело. (Pehkotsel’l’än niitule lapsen sain)
2. Eigo vačat liikuttu, eigo očat liikuttu, eigo kivištännüh, eigo olluh ni midä, eigo ni midä ruadanuh.
И с животом ничего не случилось (‘не двинулись с места животы’), и со лбом ничего не стало (‘и лбы с места не двинулись’), и ничто не болело, ничего со мною не произошло, ничто и нигде не болело. (Pehkotsel’l’än niitule lapsen sain)
3. 118. Liikui huavo Moskovah.
118. Вот и тронулся мешок в Москву [о неудаче в начале какого-либо дела]. (Sananpolvet, privutkat)
4. 178. Piä sijan eččiw, a sija ni liiku ei.
178. Голову можно потерять и с места не двинувшись. (Sananpolvet, privutkat)
5. Piä sijan l’öwdäw, sijä ni liiku ei.
Голова найдёт место, а место ни с места. (Mägräd’d’ärven sananpolvet da primietät)

4 значение

  • русский: подниматься (о тесте)

Примеры (81)

лучший отличный хороший плохой

1. Eigo vačat liikuttu, eigo očat liikuttu, eigo kivištännüh, eigo olluh ni midä, eigo ni midä ruadanuh.
И с животом ничего не случилось (‘не двинулись с места животы’), и со лбом ничего не стало (‘и лбы с места не двинулись’), и ничто не болело, ничего со мною не произошло, ничто и нигде не болело. (Pehkotsel’l’än niitule lapsen sain)
2. Eigo vačat liikuttu, eigo očat liikuttu, eigo kivištännüh, eigo olluh ni midä, eigo ni midä ruadanuh.
И с животом ничего не случилось (‘не двинулись с места животы’), и со лбом ничего не стало (‘и лбы с места не двинулись’), и ничто не болело, ничего со мною не произошло, ничто и нигде не болело. (Pehkotsel’l’än niitule lapsen sain)
3. 118. Liikui huavo Moskovah.
118. Вот и тронулся мешок в Москву [о неудаче в начале какого-либо дела]. (Sananpolvet, privutkat)
4. 178. Piä sijan eččiw, a sija ni liiku ei.
178. Голову можно потерять и с места не двинувшись. (Sananpolvet, privutkat)
5. Piä sijan l’öwdäw, sijä ni liiku ei.
Голова найдёт место, а место ни с места. (Mägräd’d’ärven sananpolvet da primietät)

5 значение

  • русский: шевелиться, ходить

Примеры (86)

лучший отличный хороший плохой

1. Hänel tuli tahto nosta alasijaspäi da ruveta liikkumah hieruu myöte.
Ему захотелось встать с постели и начать ходить по деревне. (Voinan lapsi. 2)
2. Tuulou, astuu mužikku heijän tyveh:
– Midäbo virutto nečis, kaksi nengostu mužikkua, lautal liikkumattah?

Дует, подходит к ним мужик:
- Чего лежите здесь, два таких мужика, на плоту не шевелясь?
(Juotattau)
3. Kyzymätä ni toižeh taloih ei sua liikkuo.
Без спроса нельзя было ходить по чужим домам. (Karjalan svuad’bua. Toine päivy)
4. Liiku vai pihale – ruvetah kaččomah, kunna menet, tartutah küzel’emäh da kai...

Выйди только на улицу, будут следить, куда пошёл, пристанут расспрашивать да прочее.
("D’evätnatsatoil vuvvel...")
5. 10 I konzu häi meni Jerusalimah linnah; sit kai linnukundu liikui i sanottih: ken on tämä?
10 И когда вошел Он в Иерусалим, весь город пришел в движение и говорил: кто Сей? (Matfian hyvä sanondu. 21.)

словоформы (149)

liik|kuo (-un, -kuu; -utah; -ui, -uttih)