Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

mennä

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: глагол

фразеологизмы
Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: идти, пойти, уходить, уйти
понятие: уходить, идти

перевод

вепсский: mända; uitta

карельский: людиковское наречие: mändä

карельский: собственно карельское наречие: mändä; männä; poota; uidie

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (4680)

лучший отличный хороший плохой

1. Sygyzyl da talvel brihat kunne kačottih, sinne i bes’odah mendih, a keviäl bes’odoi myöte ei ole aigua kävellä.
Осенью и зимой парни куда хотели, туда и шли на посиделки, а весной по гулянкам некогда ходить. (Kui enne svuad’bua piättih. Tuttavundu. Kozičendu)
2. Menemmö huondeksel aijoi, luajimmo suuren tulen, kivii hiilutammo, havvan kaivammo.
Приходим рано утром, разводим большой костёр, нагреваем камни, выкапываем яму. (Kui nagrištu kazvatiimmo)
3. Kunne ollou mennyh, kus nygöi kavellöy tässäh?

Куда же она ушла, где она теперь ходит до сих пор?
([Läžijän ris’tikanzan pagin])
4. On olemas hyvä karjalaine sananpolvi – “sovukkahas perehes i gor’a siiriči menöy”.
Существует хорошая карельская пословица - "И горе обходит дружную семью". (Liygiläzet lyydiläzillyö gostis)
5. Kirikköh tulduu, häi unohti, kudai nimi pidi panna brihačule da ku ei pidäs mennä järilleh pitkiä matkua, kirikön pappi andoi lapsele Eliasnimen kirikön kalenduaran mugah.
Придя в церковь, она забыла, как надо было назвать мальчика, и, чтобы не проделывать назад длинный путь, церковный священник назвал ребёнка Элиасом в соответствии с церковным календарём. (Elias Lönnrotalluo gostis)

2 значение

  • русский: попадать, попасть

Примеры (4544)

лучший отличный хороший плохой

1. Suuh sanou, vaččah menöy.
Скажет в лицо (‘в рот’), а попадает в сердце. (Sananpolvet, privutkat)
2. Menet sinne, puun tyvele.
Попадаешь туда, устраиваешься под деревом. (Kui enne vedoh kävüimmö)
3. Käveli, käveli troppua myö, meni meččäh dai yöksyi.
Он ходил, ходил по тропинке, оказался в лесу и заблудился. (Andilas-hiiri)
4. Savu meni kylyspäi pihal tädä raguo myö.
Дым попадал из бани на улицу через эту щель. (Mustas kylys)
5. Sinne ku vezi mennöy, sit jyvät hapatah.
Если туда внутрь попадёт вода, то зерно сгниёт. (Mittuine kazvanud on vil’l’o)

3 значение

  • русский: входить, вмещаться

Примеры (4537)

лучший отличный хороший плохой

1. Silmat syödäs, a vaččah ei mene.
Глаза бы ели, да живот не принимает. (Sananpolvet, privutkat)
2. En voi syvvä nimidä, čuajuu vie puolen čuaškastu juon, a muudu ei mene nimidä.
Ничего не могу есть, чаю ещё полчашечки выпью, а больше ничто не идёт. ([Läžijän ris’tikanzan pagin])
3. Paistah, kudamidä taratellah, räkel čuaju menöy hyvin.
Разговаривают, беседуют о том, о сём, в жару чай хорошо пьётся. (OL’GA-BUABAN GOSTINDU)
4. Ennen oli suuri kattil, äijy korvoidu vetty meni.
Раньше был большой котёл, много ушат воды вмещалось. (Hauvottih kuumas vastassa)
5. 6 A sinä, konzu molinettoh, mene aittah omah i salbua ičes tagan uksi, molie tuatale sinun, kudai on peitos, i tuatto sinun, nägii peitos, maksau sinule nähten.
6 Ты же, когда молишься, войди в комнату твою и, затворив дверь твою, помолись Отцу твоему, Который втайне; и Отец твой, видящий тайное, воздаст тебе явно. (Matfian hyvä sanondu. 6.)

4 значение

  • русский: идти, расходоваться

Примеры (4533)

лучший отличный хороший плохой

1. – Moizet kallehet ollah, kai penzii halgoloih menöy, rubei hengästelemähes Lukerja.
- Такие дорогие стали, вся пенсия на дрова уходит, - стала вздыхать Лукерья. (Erähiči kyläs)
2. Kodi oli suuri da vilu, päččilöin lämmitändäh meni äijy halguo, sendäh Katti-buabo magai päčinsuus.
Дом был большой и холодный, на топку печей уходило много дров, поэтому баба Катя спала в устье печи. (Midä peittäy vahnu Tepoiniemi?)
3. Hyvin ruado meni, ga segi nägyy sit, što meile, kui sanotahhäi, tulokset ollah parembat, mua on pandu kundoh.
Хорошо работалось, но и это видно было потому, что у нас, как говорится, результаты были лучше, земля впорядке. (Minuu elaijas hyvin vedeli)
4. Keräi meijät, lapset, sit menemmö sinne jovele, meijän Kaugoijärvi, järvi sie oli.
Собирал нас, детей, затем идём туда на речку, наше Кавгозеро, озеро там было. (Vahroin rodu Kaugoijärvelpäi)
5. nimih ei lienne pädemäh, vai lykättäväkse menöy ullos i polgiettavakse rahvahal.
Она уже ни к чему негодна, как разве выбросить ее вон на попрание людям. (Matfian hyvä sanondu. 5.)

5 значение

  • русский: идти, проходить (о времени)

Примеры (4538)

лучший отличный хороший плохой

1. Hänen päivät mendih igäväh da yhteh luaduh, ei olluh nimidä uuttu, ga ylen äijäl himoitti sidä!
Его дни проходили скучно и однообразно, не было ничего нового, хотя очень сильно хотелось этого. (Kui Sergei opastui kriukkah)
2. Nedäli Kižin suarel huškahtihes ylen terväh, meni, ku yksi päivy.
Неделя на острове Кижи промелькнула очень быстро, пролетела, как один день. (Kuului liygii Kižin suarel)
3. Hyväs elokses aigu menöy, kui vezi valuu.
При хорошей жизни время бежит, как вода течёт. (Aijan jogi)
4. Opastujes ei äijiä aigua mene.
На обучение много времени не уйдёт. (Himottah kodii et nosta)
5. Sanoinhäi, vähäzel minun elaijas aigu meni sudre.
Сказал ведь, немного в моей жизни времени ушло впустую. (Minuu elaijas hyvin vedeli)

6 значение

  • русский: пропадать, пропасть, погибать, погибнуть

Примеры (4535)

лучший отличный хороший плохой

1. Mi piälöi sinne dai saldattoi muah meni, vai yksi Jumal tiedäy, muga buat’ušku sanoi.
Сколько там голов и солдат погибло, известно только Богу, так говорил мой свёкр. (Igäine saldattu)
2. "Kaksi poigua da ižändy täl voinal mendih", sanoi n’ababuabo Liiza Vasiljouna.
"Два сына и муж на этой войне погибли", - сказала повитуха Елизавета Васильевна. (VÄLLY)
3. 17 Nuordu viinuagi ei panna vahnoih puzuloih, eiga net puzut revitäh, i viinu menöy muah dai puzut mennäh sudre.
Не вливают также вина молодого в мехи ветхие; а иначе прорываются мехи, и вино вытекает, и мехи пропадают. (Jevangelii Matfein mugah (9: 14-17). Svuad՚bugost՚at ei pyhitetä)
4. Sai tiediä: roih vihmu, a sinä nimidä et voi azuo, heiny kastuu, kai ruado menöy sudre.
Отец узнавал, что будет дождь, а ты ничего не можешь предпринять, сено намокнет, вся работа пойдёт насмарку. (Lehmy – Kauni)
5. ‒ Lähtemmö vai, kerran mendih tuatan elot, ga mengahes sit yhteltiel muamangi, Vas’a duumi.
- Пойдём всё же, коли ушло отцовское добро, пусть уйдёт заодно и материнское, - решил Вася. (Peša Ruočin paginoi. Evakkoreisu I)

7 значение

  • русский: оказываться в каком-л. положении или состоянии

Примеры (4539)

лучший отличный хороший плохой

1. Vezičiučoi maltau mennä čukkelih da suaha syömisty joven da järven pohjaspäi.
Оляпка умеет нырять и доставать еду со дна реки и озера. (Nimetöi linduine)
2. Minul oli kai paha mieles, duumaičin, menöy se pajo pahah, a ei mennyh pahakse, a hyväkse meni.
Мне даже было не по душе, думала, что плохо воспримут эту песню, а не пошла к худому, к добру вышла. (Kui minä pajoloi luajin)
3. Tavan mugah molodoit mendih elämäh miehen taloih.
Обычно молодожёны шли жить в семью мужа. (Eräs zobottaine – kydyizet, kälyizet...)
4. Suvaičči händy, žiälöičči, kaikes meni myödäh, ga luaskua ei ozutannuh.
Он любил её, жалел, во всём соглашался с ней, но нежности не проявлял. (Miitrii da Ogoi)
5. Hänen ennustukset mendih todeh.
Её предсказания сбылись. (Miitrii da Ogoi)

8 значение

  • русский: проходить, пролегать

Примеры (4535)

лучший отличный хороший плохой

1. Paikkugi, kus meni karjalan kielen opastus, oli vallittu pädevy – 1800-luvun loppupuolel nostettu Ananjevan taloi.
Место, где проходили курсы карельского языка, было выбрано подходящее - дом Ананьевых, построенный во второй половине 1800 годов. (Kuului liygii Kižin suarel)
2. Opastundu livvin murdeheh meni kahtes joukos.
Обучение ливвиковскому наречию проходило в двух группах. (Kuului liygii Kižin suarel)
3. Čomat ennevahnallizet karjalazet taloit Honganual seizotah sellin Nuožarven järvehpäi, očin dorogahpäi, kudai menöy yliči kylän, sen agjassah.
Красивые старинные карельские дома в Гонганалице стоят задом к озеру Крошнозеру, лицом к дороге, которая тянется вдоль всего села. (Yksi kylä – moni nimie)
4. Täs meni hänen lapsusaigu.
Здесь прошло его детство. (Vieras)
5. Joga keziä sizärdy vedäy mieli omale roindukohtale, kus meni lapsusaigu, nuorus, kus vastai suvaičuksen, kus rodihes enzimäine lapsut.
Каждое лето сестру тянет в родную деревню, где прошло детство, юность, встретилась любовь, где родился первый ребёнок. (Minun armas sizär)

словоформы (157)

men|nä (-en, -öy; -näh; -i, -dih)