Lemmas

Return to list | delete | edit

ajua

language: Livvi

part of speech: Verb

phonetic variants: ajoa (Vedlozero); ajia (Kondushi); ajaa (Tulmozero, Vidlitsa)

Phrases
ajua valmehel hevol selläs - ru: жить на всём готовом (букв. ехать верхом на запряжённой кем-л. лошади)
ajua vägeh - ru: погнать (букв. гнать насильно)
Speaker
Michurova, Nadezhda V.
1985 year of birth
birth place: Olonets, Olonecky Destrict, Republic of Karelia

1 meaning

  • Russian: ехать, ездить, уезжать

translation

Veps: ajada

Ludian: ajada; matta

Karelian Proper: ajaa; ajia; ajoa; ajua; ajuu; matata

dialects of usage: Nekkula, Syamozero

Examples (1235)

the best an excellent a good a bad

1. Ved’ nikonzu enne en olluh ajanuh poujezdas.
Ведь никогда до этого я ещё не ездила на поезде. (Midä minä näin vịstafkal)
2. Nirkas, hierus, pidi vie ajua kilometrii kaksitostu meččäh, syväh meččäh.
Из Нырок, из деревни, надо было ехать ещё километров двенадцать в лес, в дальний лес. (Kui enne vedoh kävüimmö)
3. Ongo dorogu, vai eule sinne meččäh mennä hieruspäi: konzugo on, konzugo tuhun jälgeh ajat sinne yön meččäh.
Есть ли дорога туда в лес или нет: иногда есть, иногда после пурги едешь туда в лес целую ночь. (Kui enne vedoh kävüimmö)
4. "Mene ištoi sillan alle, kačo, kowz ku rahvas ajetah, da hot’ s’eibähäl klokuta, eiga lapsii varaita".
"Иди садись под мост и смотри: когда люди поедут по мосту, ты бери палку и стучи под мостом или ребят пугай!" (Lašku Lawri)
5. Ajan siiriči heijän štuabas, suomelaine tuli pordahil’e, kirguw minule: "Tuletgo iče tänne, vai kepin kel’e pidäw tuvva?"
Еду мимо их штаба, финн вышел на крыльцо, кричит мне: "Ты сама придёшь сюда, или с палкой тебя надо привести?" (Suomelažet Kotkatjärves)

2 meaning

  • Russian: гнать, выгонять
concept: to oust

translation

Veps: ajada; häta; küksta

Ludian: ajada; ragaita; raguoda

Karelian Proper: ajia; ajoa; ajua; ajuo; ajuu

dialects of usage: Nekkula, Syamozero

Examples (1249)

the best an excellent a good a bad

1. Riižua hebuo kon’ušnu täyzi, a voronču menöy – kai ajau (Koukku hiilet päčis vedäy).
Рыжих лошадей полная конюшня, вороной войдёт – всех разгонит. (Кочерга вытянет угли из печки). (Arbaitukset)
2. Nälgy reboin ridah ajau.
Голод гонит лису в ловушку. (Mägräd’d’ärven sananpolvet da primietät)
3. Kui sie kondiedu ajua iäre, kačo, eihäi talvel kondii lähte.
Как выгнать оттуда медведя, видишь ли, ведь зимой медведь не встаёт. (Kindahan mužikat ohotal)
4. Ruoččiloi ajettih iäre vähilleh kaikis heijän valloitettulois mualoispäi, ga Korelan ujezdu da Kirjažan pogostu jiädih Ruočin vallan uale kogonazekse vuozisuakse, vuodessah 1721.
Шведов выгнали почти со всех ими завоёванных земель, но Корельский уезд и погост Кирьяжа остались под властью Швеции ещё почти на целое столетие, до 1721 года. (Ristilahten tora)
5. RUOČIT VALLOITTAMAS KORELAN UJEZDUA
Keskikezäl vuvvennu 1610, konzu suari Vasili Šuiskoi ajettih iäre valduistuimespäi, loppih enzimäine, rauhažu ruoččilazien sodajoukkoloin olenduaigu Ven’an mual.

ЗАВОЕВАНИЕ ШВЕДАМИ КОРЕЛЬСКОГО УЕЗДА
В середине лета 1610 года, когда царя Василия Шуйского свергли с престола, закончилось первое спокойное нахождение шведских войск на Руси.
(Ristilahten tora)

3 meaning

  • Russian: вбивать, вгонять

Examples (1223)

the best an excellent a good a bad

1. Konzu mahlua on otettu sen verdu, mi suau kerätä yhtes puuspäi, se loukkoine rungos pidäy panna salbah, ajua kiingei type, se voibi olla puuhine, libo muus luonnon ainehes luajittu.
Когда сока взято столько, сколько можно брать с одного дерева, это отверстие в стволе дерева надо закрыть - вогнать тугую затычку, она может быть деревянная или сделанная из другого природного материала. (Tervehytty čomas puuspäi)
2. Sangiembih ajoimmo vie virran libo kaksi-kolme, anna parembi kuivaw, toiči erähii niloitimmo.
Иногда даже два или три затёса, чтобы лучше сохло, иногда с некоторых деревьев снимали кору целиком. ("Enne meijän sijas äijü ruattih meččiä")
3. Häi sanou minule midälienne, minä hörkistän korvua – “ku häi ajoi poujezdal, on jo aigu tulla kyläh”. (Minun died’ois da minus)
4. L’ähtöw halgoh, ajaw, menöw ga, halgopinol hukku viruw, viruw hukku.

Отправляется за дровами, едет, приезжает к поленнице, а на поленнице лежит волк.
(Suaru hukkah niškoi)
5. Kodih, ajaw kakattaw.

Едет себе без оглядки домой.
(Suaru hukkah niškoi)

4 meaning

  • Russian: проходить плугом, бороной, оставляя след

Examples (1224)

the best an excellent a good a bad

1. Kytkietty on kai, väitetty muadu, ajettu vagoloin välit.
Всё прополото, удобрена земля, пройдены плугом междурядья. (Tuuksen nerokas kapustan kazvattai)
2. Hebozil veimmö höštötty, nečis oli kon’ušši rinnal, sit ajoimmo vagoloi.
На лошадях возили навоз, здесь была конюшня, потом проходили плугом грядки. (Tuuksen nerokas kapustan kazvattai)
3. Peldo pidi ajua mondu kerdua.
Поле надо было проходить плугом несколько раз. (Anuksen souhozan kuldaine aigu)
4. Häi sanou minule midälienne, minä hörkistän korvua – “ku häi ajoi poujezdal, on jo aigu tulla kyläh”. (Minun died’ois da minus)
5. L’ähtöw halgoh, ajaw, menöw ga, halgopinol hukku viruw, viruw hukku.

Отправляется за дровами, едет, приезжает к поленнице, а на поленнице лежит волк.
(Suaru hukkah niškoi)

5 meaning

  • Russian: гнать, преследовать

Examples (1229)

the best an excellent a good a bad

1. Kondii se ajoi jälles händy pellon perissäh, ajoi jälles, ajoi kondii händy.
Медведица преследовала его до самых полей, гналась за ним, преследовала. ("Died’oi oli meijän Anikijew Akim")
2. Pajoloin kuultuu kyläspäi tuldih koirat da ruvettih ajamah kondiedu iäre.
Услышав песни, из деревни прибежали собаки и стали преследовать медведя. (Kui kindahalazet lundu ečittih)
3. Ga yhtelläh ajoimmo vihaniekan voiskat Norviegien rajassah.
Но однако мы преследовали врагов до самой норвежской границы. (Myö muite vai vojuičimmo...)
4. Sinnessäh mošenniekku koirevui, ga yhten kerran ajoi juoksijan riele peräh koiran kohti regeh da siepäi kiškoi sen ihan ižändän käzis.
И до того волк обнаглел, что однажды, преследуя собаку, бегущую за санями хозяина, загнал ее в сани и вырвал ее прямо из рук хозяина. (Päiväzen aittu. 6)
5. Kondii se ajoi jäl’l’es händü pellon perilessäh, ajoi jäl’l’es, ajoi kondii händü.

Медведица преследовала его до самых полей, гналась за ним, преследовала.
("Died’oi oli meijän Anikijew Akim")

6 meaning

  • Russian: рубить, вырубать (лес для подсеки)

Examples (1233)

the best an excellent a good a bad

1. Ainos pidi kaskie ajua da paluo vierdiä.
Постоянно надо было рубить подсеку и палить её. (Kui nagrištu kazvatiimmo)
2. Enne meijän sijas äijy ruattih meččiä – kaskie ajettih, vierrettih, jälles vierrendiä pidi kyndiä, da enne kylvändiä ottua vezoi.
Раньше в наших местах много пашни готовили в лесу – расчищали лес для подсеки, жгли срубленный в чащобе лес, после сжигания надо было вспахать, а перед посевом вырубить побеги. ("Enne meijän sijas äijü ruattih meččiä")
3. Ga ajoimmo kezäl enne heinargie, enne Iivananpäiviä, konzu mečäs oli jo täyzi lehti, jo sai vastua ottua.
Рубили летом, перед сенокосом, до Иванова дня, когда на дереве был уже полный лист, уже можно было веники заготовлять. ("Enne meijän sijas äijü ruattih meččiä")
4. A ethäi yhtes päiväs kaskie aja, pidäy kävvä enämbi päiviä.
А ведь не за один день пожогу вырубишь, надо ходить несколько дней. ("Enne meijän sijas äijü ruattih meččiä")
5. Nu, kasken löyttyy pidi lähtie kaskie ajamah.
Когда было подобрано место, надо было идти рубить лес. ("Enne meijän sijas äijü ruattih meččiä")

7 meaning

  • Russian: сплавлять (лес, брёвна)

Examples (1222)

the best an excellent a good a bad

1. A vuigonkah en kävynyh, vuigonkua en ajanuh.
А на сплав я не ходила, лес не сплавляла. (Endine svuad’bo. Omah elokseh näh)
2. Häi sanou minule midälienne, minä hörkistän korvua – “ku häi ajoi poujezdal, on jo aigu tulla kyläh”. (Minun died’ois da minus)
3. L’ähtöw halgoh, ajaw, menöw ga, halgopinol hukku viruw, viruw hukku.

Отправляется за дровами, едет, приезжает к поленнице, а на поленнице лежит волк.
(Suaru hukkah niškoi)
4. Kodih, ajaw kakattaw.

Едет себе без оглядки домой.
(Suaru hukkah niškoi)
5. Nu l’ähtiättih gostih, püärittel’emäheze siä tuatan da muamallua, l’ähtiättih püärittel’emäheze ga siä ajettih, ajettih, ajettih da mužikku langei, kuavuttih järvirandah.
Ну, отправились в гости, на отводины туда, к отцу да матери, отправились погостить к родителям, ехали-ехали, да вот мужик и упал, они свалились с телеги у берега озера. (Suaru laškah tüttäreh näh)

8 meaning

  • Russian: гнать, изготовлять перегонкой

Examples (1221)

the best an excellent a good a bad

1. Häi sanou minule midälienne, minä hörkistän korvua – “ku häi ajoi poujezdal, on jo aigu tulla kyläh”. (Minun died’ois da minus)
2. L’ähtöw halgoh, ajaw, menöw ga, halgopinol hukku viruw, viruw hukku.

Отправляется за дровами, едет, приезжает к поленнице, а на поленнице лежит волк.
(Suaru hukkah niškoi)
3. Kodih, ajaw kakattaw.

Едет себе без оглядки домой.
(Suaru hukkah niškoi)
4. Nu l’ähtiättih gostih, püärittel’emäheze siä tuatan da muamallua, l’ähtiättih püärittel’emäheze ga siä ajettih, ajettih, ajettih da mužikku langei, kuavuttih järvirandah.
Ну, отправились в гости, на отводины туда, к отцу да матери, отправились погостить к родителям, ехали-ехали, да вот мужик и упал, они свалились с телеги у берега озера. (Suaru laškah tüttäreh näh)
5. Nu l’ähtiättih gostih, püärittel’emäheze siä tuatan da muamallua, l’ähtiättih püärittel’emäheze ga siä ajettih, ajettih, ajettih da mužikku langei, kuavuttih järvirandah.
Ну, отправились в гости, на отводины туда, к отцу да матери, отправились погостить к родителям, ехали-ехали, да вот мужик и упал, они свалились с телеги у берега озера. (Suaru laškah tüttäreh näh)

9 meaning

  • Russian: (3 лицо ед. числа) метёт (о метели, вьюге)

Examples (1221)

the best an excellent a good a bad

1. Häi sanou minule midälienne, minä hörkistän korvua – “ku häi ajoi poujezdal, on jo aigu tulla kyläh”. (Minun died’ois da minus)
2. L’ähtöw halgoh, ajaw, menöw ga, halgopinol hukku viruw, viruw hukku.

Отправляется за дровами, едет, приезжает к поленнице, а на поленнице лежит волк.
(Suaru hukkah niškoi)
3. Kodih, ajaw kakattaw.

Едет себе без оглядки домой.
(Suaru hukkah niškoi)
4. Nu l’ähtiättih gostih, püärittel’emäheze siä tuatan da muamallua, l’ähtiättih püärittel’emäheze ga siä ajettih, ajettih, ajettih da mužikku langei, kuavuttih järvirandah.
Ну, отправились в гости, на отводины туда, к отцу да матери, отправились погостить к родителям, ехали-ехали, да вот мужик и упал, они свалились с телеги у берега озера. (Suaru laškah tüttäreh näh)
5. Nu l’ähtiättih gostih, püärittel’emäheze siä tuatan da muamallua, l’ähtiättih püärittel’emäheze ga siä ajettih, ajettih, ajettih da mužikku langei, kuavuttih järvirandah.
Ну, отправились в гости, на отводины туда, к отцу да матери, отправились погостить к родителям, ехали-ехали, да вот мужик и упал, они свалились с телеги у берега озера. (Suaru laškah tüttäreh näh)

10 meaning

  • Russian: (3 лицо ед. числа) нарывает, гноится

Examples (1221)

the best an excellent a good a bad

1. Häi sanou minule midälienne, minä hörkistän korvua – “ku häi ajoi poujezdal, on jo aigu tulla kyläh”. (Minun died’ois da minus)
2. L’ähtöw halgoh, ajaw, menöw ga, halgopinol hukku viruw, viruw hukku.

Отправляется за дровами, едет, приезжает к поленнице, а на поленнице лежит волк.
(Suaru hukkah niškoi)
3. Kodih, ajaw kakattaw.

Едет себе без оглядки домой.
(Suaru hukkah niškoi)
4. Nu l’ähtiättih gostih, püärittel’emäheze siä tuatan da muamallua, l’ähtiättih püärittel’emäheze ga siä ajettih, ajettih, ajettih da mužikku langei, kuavuttih järvirandah.
Ну, отправились в гости, на отводины туда, к отцу да матери, отправились погостить к родителям, ехали-ехали, да вот мужик и упал, они свалились с телеги у берега озера. (Suaru laškah tüttäreh näh)
5. Nu l’ähtiättih gostih, püärittel’emäheze siä tuatan da muamallua, l’ähtiättih püärittel’emäheze ga siä ajettih, ajettih, ajettih da mužikku langei, kuavuttih järvirandah.
Ну, отправились в гости, на отводины туда, к отцу да матери, отправились погостить к родителям, ехали-ехали, да вот мужик и упал, они свалились с телеги у берега озера. (Suaru laškah tüttäreh näh)

11 meaning

  • Russian: снимать, сдирать

Examples (1226)

the best an excellent a good a bad

1. Ga se konzu kaiken kojan libo sie tuohen ajat iäre tyvipuoles, puu jiäy kojattah, muga parembi kuivau.
Когда снимаешь кору или всю бересту с комлевого конца, дерево остаётся без коры, тогда оно лучше сохнет. ("Enne meijän sijas äijü ruattih meččiä")
2. A kui et šelo ‒ pidäy ajua vuahte, ku se ei kattas piädy umbeh.
А если не перемешать - надо снять пену, чтобы она полностью не накрыла голову. (Ystäväzet)
3. Sit gu muigieh nahku pannah, sit muigiez otetah, sit ajetah karvat.
Шкуру кладут в кислое, потом снимают оттуда, затем избавляются от шерсти. (Kui nahkaa pieksettih)
4. Sit äski astun kylbypertih, pezen silmät da hambahat, ajan parran.
Только потом иду в ванновую, умываюсь, чищу зубы и сбриваю бороду. (PYHÄNPÄIVÄN HUONDES)
5. Pidäy pezevyö, ajua pardu da juostojalgua azemale...
мыться, бриться и на вокзал. (Käby. 1)

wordforms (152)

aj|ua (-an, -au; -etah; -oi, -ettih)