ВепКар :: Леммы

Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

oppie

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: глагол

Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: пробовать, попробовать, пытаться, попытаться

Примеры (739)

лучший отличный хороший плохой

1. Ga yhtelläh ruočit yhtytottu opittih kiännyttiä pravoslavnoloi karjalazii l’uterilazeh uskoh.
И всё-таки шведы постоянно пытались обратить православных карелов в лютеранскую веру. (Ristilahten tora)
2. Tutkijat opitah sellittiä Luadogan nimie jo kolmesadua vuottu.
Исследователи пытаются истолковать название Ладога уже в течение трёхсот лет. (“Luadogu luaskau, sinine meri...”)
3. Hos karjalan kieli on häviemäs, ga erähis perehis tännesäh saneltah mečän-, vienemändis da -ižändis da tälleh opitah siirdiä nuorembale polvele sidä tieduo, kui pidäy eliä sobuh luonnon, muan, vien da mečän kel.
Хоть карельский язык и находится на грани исчезновения, но в некоторых семьях до сих пор рассказывают о "хозяевах" леса и воды и таким способом пытаются донести до молодого поколения мысль о том, как надо жить в гармонии с природой, землёй, водой и лесом. (Mečäl on korvat, viel on silmät)
4. Kävyy häi vie kerähmölöih, oppiu elendiä hierun huolii, da ičegi midätah smiettiy.
Он бывает на всех собраниях, старается понять общественные заботы и, наверно, что-то смекает. (Päiväzen aittu. 1)
5. Vladimir Brendojev on erinomaine kirjuttai, liygiläzen kaunehliteratuuran alguhpanii monis puolispäi: runolois dai kerdomuksis häi oppi kirjuttua literatuuran eriluaduzien lajien mugah, nerokkahasti kiändi livvikse ven'an runoloi.
Владимир Брендоев - необыкновенный автор, основоположник ливвиковской художественной литературы с разных сторон: стихи и рассказы он пробовал писать в разных жанрах, талантливо переводил на ливвиковский русские стихи. (Kyzymysvirkehet Vladimir Brendojevan “Runolois lapsile”)

2 значение

  • русский: пробовать, попробовать (на вкус)

перевод

вепсский: mujada

карельский: людиковское наречие: mujada; oppida; op’ta

карельский: собственно карельское наречие: kuatell; kuotella; maisella; mujada; oppie

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Кондушский, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (715)

лучший отличный хороший плохой

1. Emändy tariččou syömisty:
– Olgua hyvät, oppikkua, täs on magiedu päppisty, täs šipainiekkua!

Хозяйка предлагает еду:
- Будьте добры, попробуйте, тут вкусные пирожки, здесь калитки!
(Kui gostii vastattih)
2. - Tänäpäi on Rastavu, myö heitymmö alah da sežo opimmo rastavanildastu ...
– Сегодня рождество, мы спустимся вниз и тоже отведаем рождественский ужин... (Rastavanpudro)
3. Turistat čuasun aigua kaččojes sanatourien ymbäristyö, opittih parandusvetty, loittonsah ihailtih vuvvennu 1721 nostettuu Pyhä Pedri Apostolan časounua.
Туристы, в течение часа рассматривая окрестности санатория, пили лечебную воду, издалека любовались построенной в 1721 году часовней Святого Апостола Петра. (Nähtävyksii Petroskoin lähäl)
4. Minä sovin sihgi, a Zurin käski tuvva punšuu da kehoitti minuu oppie sidä.
Я согласился и на то, а Зурин велел подать пуншу и уговорил меня попробовать, (Kapitanan tytär. Enzi lugu. Gvardien seržantu)
5. Rahvas voidih oppie da ostua Karjalas suaduu kalua, tiä valmistettuu juustuo da muudu syömisty.
Люди могли попробовать на вкус и купить рыбу, выловленную в Карелии, сваренные здесь сыры и другую продукцию (Tullis poikki Kindahah)

3 значение

  • русский: трогать на ощупь, потрогать, касаться, коснуться

Примеры (708)

лучший отличный хороший плохой

1. Savakol ku oppiu, dai sie on vetty.
Ощупывает палкой, и там есть вода. (Kriwdu i prawdu)
2. Häi käil oppi, oppi seinii myö, i puutui kiägy kädeh.
Он рукой ощупывал, ощупывал стены, и попала под руку дверная ручка. (Ivan Medvedin)
3. Gu tuattah linnun tuonnou kodih, sit lapset sidä tarkah kačotah, käil opitah, eigo varata.
Если отец птицу принесёт домой, то дети её внимательно рассматривают, трогают руками, не боятся. (Pidäy ellendiä, kannattua da suvaija toine tostu. 2)
4. Syvätterijän akku sanow:
– Na hot’ pane sormeh kol’čaine, opi!

Баба Сювяттери говорит:
– На, хоть примерь кольцо на палец, попробуй!
(Oli ukko da akku)
5. Enzimäzen kerran nähtih ven’ankielizen spektaklin Petroskoil suures druamuteatras, sitgi tuli mieleh oppie lad’d’ata se omah luaduh, karjalazeh. (Meneskendeltih Vieljärven buaboit miehele)

4 значение

  • русский: примерять, примерить

Примеры (709)

лучший отличный хороший плохой

1. Mama andoi pyörittiä mašinua, sit sanoi: – Vuotas, Vit’oi, opimmo piäle paidastu, roihesgo parahite.
Мама разрешила ему покрутить ручку швейной машинки и сказала:
- Погоди-ка, Витя, примерь-ка рубашечку, будет ли впору.
(NELLÄNDELE)
2. Opittih sidä bašmakkua, perčankua i šuapkastu, ga nikel ei päi...
Примеряли тот башмак, перчатку и чепчик, но никому не годятся... (Kaksi vellesty)
3. Neidine sanou:
– Peze bašmakas veret da opi minul jalgah panna.

Девушка говорит:
– Смой кровь с башмака и примерь на мою ногу.
(Kaksi vellesty)
4. Liza oppi piäle uvvet ruutat da zirkalon ies tunnusti, gu nikonzu vie ei ozutannuhes omale ičele moizekse hyvänägözekse.
Лиза примерила обнову и призналась пред зеркалом, что никогда еще так мила самой себе не казалась. (Bajarin neidine – muanruadajan neidine)
5. Andilas kodvan oppiu avaimii, a avata ei voi.
Невеста долго перебирает ключи, а открыть не может. (Karjalan svuad’bua. Nostatandu)

5 значение

  • русский: заговаривать, заговорить, ворожить

Примеры (711)

лучший отличный хороший плохой

1. Dai voimatunnuh kalmal kävyy da oppiu, štobi pokoiniekat tuldas abuh da otettas kai pahat.
Заболевший человек и на могилу сходит и ворожит, чтобы усопшие пришли на помощь и забрали всё плохое. (Mečäl on korvat, viel on silmät)
2. Hänel Il’l’oizien buabušku oppi.
Ему Иллёзен бабушка заговаривала грыжу. (”Minä puhun puhtahaksi”)
3. ... minulleni se kuolluh buabušku oppi, häi buite oppiu ristankandazel, onhäi ristu kaglas ristikanzal.
... мне умершая бабушка ворожила, вроде основанием крестика, который у человека на груди, ворожила. (Täintarhu)
4. Mama meijän daaže oppi, Synnyn leibäzen pikkarazen pastau i sit häi panou sen žiitan libo sieglan piäl — minä iče näin, kui häi ruadoi.
Мама моя даже гадала: хлебец Сюндю маленький испечёт и положит его на сито — я сама видела, как она делала. (Synnynmoa on, on!)
5. 1 I tuldih hänen luo farisejat i saddukejat i oppijen pakittih hänel tunnustu taivahas ozuttua heile.
1 И приступили фарисеи и саддукеи и, искушая Его, просили показать им знамение с неба. (Matfian hyvä sanondu. 16. )

6 значение

  • русский: гадать
понятие: гадать

перевод

вепсский: arboida; arboozootta; bobita; gadaada; gadaida; gadeida

карельский: людиковское наречие: gadaata; gadaida; gadaita

карельский: собственно карельское наречие: arvottaa; arvottoa; arvottua; gadaaja; gadaija; gadaiji; pouvata; spouvata; tieduija; vorožie

диалекты употребления: Тулмозерский

Примеры (711)

лучший отличный хороший плохой

1. Enzimäzen kerran nähtih ven’ankielizen spektaklin Petroskoil suures druamuteatras, sitgi tuli mieleh oppie lad’d’ata se omah luaduh, karjalazeh. (Meneskendeltih Vieljärven buaboit miehele)
2. Jussi oppiu kieldiä linduu, ga se vai matikoiččou da nagrau. (Kezä keskel talvie)
3. Rubian kargiijaine naine
Kallištu kandomuttu kuanuttel’emah
Nemmil hualovil huandeksužil:
Oi(n), armas kalliš kandomuani,
Opi vai nosta nemmil hualovil huandeksužil,
Pakita suwril sündüžil,
Ottamaženi(n), ozavembii(n) osažii.

Вот начну-ка я, горюха бедная,
Свою родимую будить на постелюшке
В это ясное беспокойное утро:
Ой, дорогое моё дитятко (‘выношенная’),
Вставай-ка ты в это беспокойное ясное утро
Да проси у великого боже,
Родимое дитятко, проси счастье посчастливее.
(Itkuvirzi: muamah nostattaw tütärdü)
4. Opi vai(n), armas kalliš kandomuani,
Kačahtellakseh suwrian sündüžiän tuakse,
Eigo lai ole ammuin kadonnuh kalliš armoženi tulluh
Hot’ l’endajinnü liipoilindužinnu
Sinuw blahoslovimah nemmil hualovil(i) huandeksužil,
Ottamaženi(n) ozavembil’e(n) ozažil’e?

Попробуй-ка ты, дитятко милое,
Посмотреть за иконы святые в углу,
Не прилетел ли дорогой кормилец-отец
Хоть летающей бабочкой
Благословить тебя в это заботливое утречко,
Дитятко, в счастливый путь?
(Itkuvirzi: muamah nostattaw tütärdü)
5. Oi(n), armas kandomuani sinä,
Opi vai sinä pakita
Suwril sündüžil ozavembii(n) ozažii.

Ой, милая выношенная доченька,
Попробуй-ка просить да молить ты
У боже великого счастье посчастливее!
(Itkuvirzi: muamah nostattaw tütärdü)

словоформы (150)

op|pie (-in, -piu; -itah; -pi, -ittih)