Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

poltua

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: глагол

фонетические варианты: poltaa (Тулмозерский, Видлицкий); poltoa (Ведлозерский); poltia (Кондушский)

фразеологизмы
poltua korvale - дать по уху
vaččua poltau - изжога мучает (букв. живот жжёт)
Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: жечь, сжигать, сжечь
понятие: жечь

перевод

вепсский: poltta; pootta; poutta; puutta

карельский: людиковское наречие: polttada; polttai; poutta

карельский: собственно карельское наречие: poltaa; poltia; polttoa; polttua; poltua; poltuu

диалекты употребления: Неккульский, Сямозерский

Примеры (175)

лучший отличный хороший плохой

1. Da sit vie meijän hiildy poltettih, myö ruavoimmo hiildy, kuuččua poltimmo.
Тут наши и угольё сжигали, мы заготавливали [древесный] уголь, кучи сжигали. ("Maliginan zavodu...")
2. Alavozeh vai Videleh zavodu luajittih, ga vie myö poltimmo hiildy sinne.
В Ильинском или Видлице построили завод, так мы тоже сжигали уголь и возили туда. ("Maliginan zavodu...")
3. Ven’alazis kylis hevon korjas ajelutettih "Muasleniččua", sit se poltettih da tuhkat peldoloil työttih tuuleh, ku vil’l’at hyvin kazvettas.
В русских деревнях на лёгких ездовых санях катали "Масленицу", затем её сжигали и золу рассыпали по ветру на поля, чтобы зерновые лучше росли. (Pyhälasku – kuolematoi, kui iče luondo. 2)
4. Keskiaigoih mustii kažiloi piettih ozattomuon da pahoin hengien simvolannu, sendäh äijii niilöis poltettih robl'olois.
В Средние века чёрных котов считали символами несчастья и воплощением злых сил, поэтому многие из них были сожжены на кострах инквизиторами. (Kažin päivy)
5. Iudein kuningasmuan hävitti Vavilonan kuningas Navuhodonosori; Jerusalim oli levitetty, kirikkö oli poltettu, suurin puoli rahvastu oli vietetty Vavilonah.
Царство Иудейское было разрушено Навуходоносором, царем Вавилонским; Иерусалим разорен, храм сожжен, большая часть народа отведена в Вавилон. (Краткая Священная исторiя. Iudeit Vavilonas)

2 значение

  • русский: обжигать, обжечь

Примеры (159)

лучший отличный хороший плохой

1. Enne sidä kolme meijän brihaččuu jo räjähtettih miinoil da kuoltih, erähil ei olluh sormii, erähät poltettih rožat da käit niilöin periä.
Раньше этого три наших парня взорвались на минах и погибли, у некоторых не было пальцев, иные получили ожоги лица и рук из-за этих мин. (Karjal – meijän verel, buite eläväl viel kastettu mua)
2. Bikfordovua šnurua ei olluh meil, sit pidi se banku panna muan alle, sit dorogaine vie kahtele metrile bokkah, štobi vois sytyttiä, štobi meidy ei poltas.
Бикфордового шнура у нас не было, тогда нужно было эту банку разместить под землей, потом дорожку еще на два метра в бок, чтобы можно было зажечь, чтобы нас не обожгло. (Vastaimmo meijän saldattoi)
3. Palavu ilmu polti žiälöimättäh.
Горячий воздух обжигал безжалостно. (Riähkähižet)
4. Da vältämättäh poltakkua net sanojen “kuspäi tulitto, sinne mengiägi” libo “mene sinne, ken sen ruadoi”. (Kaiken pertin hyppeilöy da čuppuzeh kykistyy)
5. Meil kojit poltettih, mužikat tapettih.
У нас домá сожгли, мужей наших [на фронте] убили. (Minä näin kondiadu jälles voinua)

3 значение

  • русский: обесцвечивать; сжигать (о солнечных лучах)

Примеры (155)

лучший отличный хороший плохой

1. Nygöi päiväine on poltanuh sen, vihahistu tiedoiniekkua ei ole olemas.
Теперь солнце иссушило его душу, злого колдуна больше нет. (Tiähtilöin keriäjätkeriäjä)
2. Meil kojit poltettih, mužikat tapettih.
У нас домá сожгли, мужей наших [на фронте] убили. (Minä näin kondiadu jälles voinua)
3. 233. Vahnu ruavon ruadaw, ku l’öwdö l’öwdüw, l’eivän süäw ku tuli poltaw.
233. Старый дело сделал – находка, хлеб съел – потеря (‘как огнём сожжет’). (Sananpolvet, privutkat)
4. Sit keväjel niidü poltetah, keväjel, stroičan päivien aigaa, konzu roih tuuli neče, ahavu, kuni heinü ei iškei äjjäl.
Потом весной, во время Троицы, когда будет резкий сухой весенний ветер, и пока трава не выросла, их [деревья] сжигают. (Kasken rado)
5. Sit kaiken sen, mi jee palamattah, hüvin rowjoloih lad’d’aat da poltat.

Затем всё то, что останется необгоревшим, хорошенько сложишь в кучи и сжигаешь.
(Kasken rado)

4 значение

  • русский: обжигать, закалять

Примеры (156)

лучший отличный хороший плохой

1. Padaniekat sit poltetah savie, poimiččuloin azujat havvotah tuohtu da pajun viččua, kudojat vallendetah da mujutetah kangastu...
Горшечники здесь жгут глину, мастера по изготовлению корзин распаривают бересту и прутья ивы, вязальщики отбеливают и красят ткань... (Ven'alaine päčči karjalazes talois)
2. Saviastieloi luajitah kahtes urokas, ga nygöi voimmo pidiä vaiku enzimäzen urokan, sendäh ku toizel urokal jo poltetah luajilmukset.
Изготовление глиняных сосудов происходит на двух этапах, так что сейчас мы можем использовать только первый этап, потому что на втором этапе уже обжигают изделия. (Paja on nossuh tuhkaspäi)
3. Meil kojit poltettih, mužikat tapettih.
У нас домá сожгли, мужей наших [на фронте] убили. (Minä näin kondiadu jälles voinua)
4. 233. Vahnu ruavon ruadaw, ku l’öwdö l’öwdüw, l’eivän süäw ku tuli poltaw.
233. Старый дело сделал – находка, хлеб съел – потеря (‘как огнём сожжет’). (Sananpolvet, privutkat)
5. Sit keväjel niidü poltetah, keväjel, stroičan päivien aigaa, konzu roih tuuli neče, ahavu, kuni heinü ei iškei äjjäl.
Потом весной, во время Троицы, когда будет резкий сухой весенний ветер, и пока трава не выросла, их [деревья] сжигают. (Kasken rado)

5 значение

  • русский: повреждать, повредить

Примеры (155)

лучший отличный хороший плохой

1. 6 No päiväine nostuu polti orahat i net n՚äivistyttih, ku niilöil ei olluh juurii.
Когда же взошло солнце, увяло, и, как не имело корня, засохло. (Jevangelii Matfein mugah (13: 1-9). Kylväi)
2. Meil kojit poltettih, mužikat tapettih.
У нас домá сожгли, мужей наших [на фронте] убили. (Minä näin kondiadu jälles voinua)
3. 233. Vahnu ruavon ruadaw, ku l’öwdö l’öwdüw, l’eivän süäw ku tuli poltaw.
233. Старый дело сделал – находка, хлеб съел – потеря (‘как огнём сожжет’). (Sananpolvet, privutkat)
4. Sit keväjel niidü poltetah, keväjel, stroičan päivien aigaa, konzu roih tuuli neče, ahavu, kuni heinü ei iškei äjjäl.
Потом весной, во время Троицы, когда будет резкий сухой весенний ветер, и пока трава не выросла, их [деревья] сжигают. (Kasken rado)
5. Sit kaiken sen, mi jee palamattah, hüvin rowjoloih lad’d’aat da poltat.

Затем всё то, что останется необгоревшим, хорошенько сложишь в кучи и сжигаешь.
(Kasken rado)

6 значение

  • русский: жечь с целью освещения

Примеры (159)

лучший отличный хороший плохой

1. Poltettih i tuohustu.
Освещали и свечой. (Kui enne svuad’bua piättih. Tuttavundu. Kozičendu)
2. Kyläläzet ollah jo harjavuttu kodvan aigua istumah pimies da poltamah tuohuksii.
Сельчане уже привыкли долгое время проводить в сумерках и жечь свечи. (Kyläs on hyvä eliä, ga eliä parembah luaduh olis parembi)
3. Häi jätti ležankan uksen piiruizilleh, siepäi nägyi hiilien valo, vikse se tuli mustoitti hänel pärien tuldu, nuorete olles sidä poltettih.
Она приоткрывала дверцу лежанки, свет догорающих углей, видимо, напоминал ей горящую лучину, которую жгли во времена её молодости. (Buaboi. Oldih aijat olijannu, elaigu elävänny...)
4. Papit kirikkölöis poltettih tuohustu vai rahvahan taloit oldih ainos hämäräs.
Священники в церкви жгли свечи, только в домах жителей всегда были потёмки. (Pärepuikon tulel kaččojat ikkunat)
5. Meil kojit poltettih, mužikat tapettih.
У нас домá сожгли, мужей наших [на фронте] убили. (Minä näin kondiadu jälles voinua)

7 значение

  • русский: курить
понятие: курить

перевод

вепсский: kurdä; kur’da; kuur’da; pipkutada

карельский: людиковское наречие: kurida; kur’da; kuurida

карельский: собственно карельское наречие: kurie; kurii; kuurie; polttaa; polttua; tupakoija

диалекты употребления: Неккульский, Сямозерский

Примеры (157)

лучший отличный хороший плохой

1. Varustaldi huondesveron, samvuaran keitti, kuni ukko hyväs mieles piippuu poltau.
Она приготовила завтрак, согрела самовар, пока муж в бодром настроении курит. (Kisin elos)
2. Died’oi istui vaikkaine, vai joga puolenčuasun peräs käi tabakkua poltamah tamburih dai joga kerdua nosti repun selgäh.
Дед ничего не говорил, каждые полчаса выходил в тамбур покурить и закидывал лямки рюкзака на плечи. (Käby. 1)
3. Kylläine da hyväs mieles gnoumu-tuatto istui omas kreslas poltajen trupkua.
Сытый и довольный, гном-отец сидел в своем кресле, покуривая трубочку. (Rastavanpudro)
4. Meil kojit poltettih, mužikat tapettih.
У нас домá сожгли, мужей наших [на фронте] убили. (Minä näin kondiadu jälles voinua)
5. 233. Vahnu ruavon ruadaw, ku l’öwdö l’öwdüw, l’eivän süäw ku tuli poltaw.
233. Старый дело сделал – находка, хлеб съел – потеря (‘как огнём сожжет’). (Sananpolvet, privutkat)

8 значение

  • русский: палить подсеку
  • английский: to prepare the ground for plowing
понятие: палить подсеку

перевод

вепсский: poutta; puutta; verta

карельский: людиковское наречие: polttada; vierdada; vierdäi; viertta; viertä

карельский: собственно карельское наречие: poltaa; polttada; polttua; poltuu; vierdie; vierdiä; vierdyä; vierdöä

диалекты употребления: Неккульский

Примеры (159)

лучший отличный хороший плохой

1. Erähih sijoih jiäw rannikot palamattah, rannikot sežo pidäw uvvessah poltua.
В некоторых местах края остаются несгоревшими, края тоже надо снова палить. ("Enne meijän sijas äijü ruattih meččiä")
2. Meil kojit poltettih, mužikat tapettih.
У нас домá сожгли, мужей наших [на фронте] убили. (Minä näin kondiadu jälles voinua)
3. 233. Vahnu ruavon ruadaw, ku l’öwdö l’öwdüw, l’eivän süäw ku tuli poltaw.
233. Старый дело сделал – находка, хлеб съел – потеря (‘как огнём сожжет’). (Sananpolvet, privutkat)
4. Nagrehel pidi äijü puwdu poltua da tuhkua luadie.
Для репы надо было много леса жечь да золы заготовить. (Kui nagrištu kazvatiimmo)
5. Hiilaval voit poltua nahkan, a l’ämmäl.

Горячим дёгтем можно сжечь кожу, нужно тёплым.
(Kui nahkua pieksetäh)

словоформы (151)

polt|ua (-an, -au; -etah; -i, -ettih)