ВепКар :: Леммы

Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

kižata

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: глагол

фонетические варианты: kizata (Сямозерский)

фразеологизмы
kižata lumoizil - играть в снежки
veri rožal kižuau - кровь с молоком (букв. кровь на лице играет)
Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: играть (в подвижные игры)

перевод

вепсский: väta

карельский: людиковское наречие: boboštada; elostada; eloštada; eloštai; kižata; viätä

карельский: собственно карельское наречие: baluija; eloissella; eloistaa; eloistua; eloist’ua; eloštua; igraija; kisata; kizata; kižata; kukaistua; leikkie

диалекты употребления: Тулмозерский

Примеры (271)

лучший отличный хороший плохой

1. Loppukižan voitettuu Leonid Jakubovič kuhkutti minuu kižuamah super-kižah.
После окончания последней игры Леонид Якубович сагитировал меня играть в супер-игре. (Oman voiton omistan Anuksenlinnale)
2. Vie kylän gostienke kižatah karjalazih kižoih, tansitah, juotetah heidy čuajul, sanellah da ozutetah kogo Karjalas kuulužii zuakkunoi Kindahan mužikkoih nähte.
Ещё с гостями села играют в карельские игры, танцуют, поят их чаем, рассказывают и показывают известные во всей Карелии небылицы про киндасовских мужиков. (Tulgua Kindahah kuundelemah zuakkunoi)
3. Ei kerrinnyh lumi vie putilleh sulua, myö jo nel’l’oilimmo pal’l’ahin jalloin piendarii myöte, kižaimmo lattuh, čirkah, ajoimmo “pappii”.
Не успевал снег по-настоящему растаять, а мы уже носились босиком по полянкам, играли в лапту, чижика, гоняли "попа". (Ken da kui kalasti)
4. Rahvas piettih suuri pruazniekku – Keviän vastavundu, hyö piettih kruugua, kižattih, pajatettih, juodih čuajuu suures samvuaras da syödih hiilavii čupukkoi.
Народ отмечал большой праздник - Встречу Весны. Они водили хоровод, играли, пели, пили чай из большого самовара и ели горячие овсяные блины. (Tiedoiniekku Kevät)
5. Hyö oldih čokkozil da kižattih kižah, kuduan nimi on "Piirusta počile händy".
Они играли в жмурки и в игру, которая называется "Нарисуй свинье хвост". (Rastavanpudro)

2 значение

  • русский: танцевать, плясать, водить хоровод

перевод

вепсский: kargaata; kargeita

карельский: людиковское наречие: kargaata; kižata; plässida

карельский: собственно карельское наречие: karrata; kisata; kizata; kižata

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Кондушский, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (267)

лучший отличный хороший плохой

1. Kižattih kadrieli kahtel puaral.
На две пары кадриль плясали. (Bes’odoi piettih kül’ül’öis)
2. Vie minun aigah lansua kižattih.
Ещё в моё время танцевали лансье. (Bes’odat)
3. Da kižattih kadrielii da soitettih, pajatettih, pläšittih – mittumua iluo vai ei pietty!
Танцевали кадриль и играли на музыкальных инструментах,, пели, плясали - как только не резвились. (KYYKKÄ – KRIUKKU)
4. Kižattih kadrillii suuril selläččylöil, kus oli kylläl välliä.
Танцевали кадриль на больших полянах, где было много свободного места. (Endizen elaijän mustelukset)
5. Tytöt da brihat sil aigua kižatah, a muut rahvas kačotah sidä syöndiä da juondua.
Девушки и парни в то время танцуют, а остальные люди наблюдают за пиршеством. (Svuad’bu Vieljärvel. 1)

3 значение

  • русский: играть, резвиться (о животных), выпрыгивать из воды (о рыбе)

Примеры (261)

лучший отличный хороший плохой

1. Zvierit juoksendellah da ečitäh syömisty, poigazet kižatah, linnut pajatetah, čirkat čiristäh omii meloudieloi.
Звери бегают и ищут пищу, детёныши резвятся, птицы поют, кузнечики стрекочут свои мелодии. (Mezikämmenen šeikkailut)
2. Istuttih lawdazil, kül’ün päčil, dai kül’üs i kižattih.

Сидели на полках, на печке бани, тут, в бане, и плясали.
(Bes’odoi piettih kül’ül’öis)
3. Tansijoukot kučuttih jarmankan gostii kižuamah vahnoih kižoih. (“Vanhan kylän” neruo da eluo)
4. Kul’tuurutaloin ruadajat Tatjana Ivanova da Irina Palatina varustettih kaikenjyttymiä kižua: kukkiloin torat, nuorua myöte sivottuloin silmienke astundu, lumikiäkkylöin loukkoloih lykindät, talvifutbol, pediälpäi kengii tabuandu – en kaikkii ni ehtinyh novvittua da kuvata, ku pidi tabailla omua bunukkua lumimägilöin keskes da paista tuttavienke. (Kyläs talvipruazniekoin aigah sežo ei muata)
5. Sie enimyölleh kižaimmo yhtes. (Minun hiihtoloma)

4 значение

  • русский: состязаться, соревноваться

Примеры (262)

лучший отличный хороший плохой

1. Rahvas sini kižattih, tansittih, lykittih toine toizeh olgie. (Aijan jogi)
2. Päiväl kižattih da piettih jarmankua. (Kui gostii vastattih)
3. Toppien kerättyy zvierit ruvettih kižuamah kruugah da pajattamah. (Meččähine da ekolougii)
4. Mužikat ruavon jälles tuldih kižuamah.
Мужики после работы играли на нем. (Kluubu Učastkal)
5. Kul’tuurutaloin ruadajat Tatjana Ivanova da Irina Palatina varustettih kaikenjyttymiä kižua: kukkiloin torat, nuorua myöte sivottuloin silmienke astundu, lumikiäkkylöin loukkoloih lykindät, talvifutbol, pediälpäi kengii tabuandu – en kaikkii ni ehtinyh novvittua da kuvata, ku pidi tabailla omua bunukkua lumimägilöin keskes da paista tuttavienke. (Kyläs talvipruazniekoin aigah sežo ei muata)

словоформы (148)

kiž|ata (-uan, -uau; -atah; -ai, -attih)